Кіріспе

Тибет буддасының монахы және саясаткері

Лобсанг Тензин, көбінесе профессор сыйлы Самдун Ринпоче (zam gdong rin po che) аталымымен және тибеттіктер арасында 5-ші Самдун Ринпоче (1937 жылдың 5 қарашасында туған) ретінде танымал, Тибет буддасының монахы және саясаткері. Ол Үндістанның Дхарамшала қаласында орналасқан Орталық Тибет әкімшілігі кабинетінің премьер-министрі (кейін ресми түрде Калон Трипа немесе төраға деп аталды) қызметін атқарды.

Ерте өмір

Самдун Ринпоче Тибеттің шығысындағы Джоль қаласында дүниеге келді. Бес жасында Тибет дәстүрі бойынша ол 4-ші Самдун Ринпоченің қайта туғаны ретінде танылып, Джольдегі Гаден Деченлинг монастырында орнатылды. Екі жыл өткен соң, ол монахқа ант беріп, Лхасадағы Дрепунг монастырында діни білімін бастады және оны Мадхьямика буддизм мектебінде аяқтады.

Үндістанға жер аударылу және педагог ретінде өмір сүру

Лхасада оқығаннан кейін ол 1959 жылы Тибет көтерілісінен кейін, 14-ші Далай-лама Тензин Гьяцогоны еріп, елден кеткен көптеген тибеттіктермен бірге Үндістанға қашқан. 1961 жылдың қазан айынан бастап Шимладағы Тибет мектебінде дін мұғалімі болып жұмыс істеді, ал 1963 жылы директор міндетін атқарушы болды. 1964 жылы Дарджилинг тибет мектебінде дін мұғалімі болып жұмыс істеді және 1965 жылы 26 жасында Далхаузидегі Тибеттіктердің орталық мектебінің директоры болып тағайындалды, 1970 жылға дейін сол қызметте болды. 1968 жылы Лхарампа, ал 1969 жылы Нгаримпа дәрежелерін алды. 1971 жылы Варанасидегі (Бенарес) Жоғары тибеттік зерттеулер институтының (CIHTS) директоры болды, ал 1988 жылдан 2001 жылға дейін директор болып қызмет етті. 1994-1995 жылдары Үндістанның Философиялық зерттеулер кеңесінен (ICPR), Нью-Делиден Ұлттық лекциялық қызметі үшін марапатталды. Ол Үндістан университеттері қауымдастығының (AIU) президенті, 250-ден астам Үндістан университеттерінің вице-канцлерлерінен тұратын академиялық топ, Санчи буддалық үнді зерттеу университетінің канцлері және түрлі сенімділіктер мен қорлардың төрағасы сияқты көптеген маңызды міндеттерді атқарды. Ол буддизмнің жетекші тибет ғалымдарының бірі және Махатма Гандидің ілімдері бойынша да сарапшы. Ол хинди және ағылшын тілдерін еркін меңгерген, ал тибет тілі – оның ана тілі. Ринпоче Үндістандағы көптеген форумдарда құрметті қонақ ретінде болған. Ол бүгінгі күні Үндістан алдында тұрған мәселелер туралы сөз сөйлеп, елдің дамуына кедейлерді тартудың маңыздылығын атап өтті.

Саяси қызмет

1991 жылы Лобсанг Тензинді Далай-лама Тибет халық депутаттары ассамблеясының мүшесі етіп тағайындады, ал кейін ол ассамблея төрағасы болып бірауыздан сайланды. Ринпоче 1991 жылдан 2001 жылға дейін Тибет Парламентінің спикері қызметін екі рет атқарды. 1996-2001 жылдар аралығында ол Кам провинциясынан шыққан жер аударған тибеттіктерді өкілдік еткен ассамблеяның сайланған мүшесі және төрағасы болды. Ринпоче Тибет үкіметінің жаңа конституциясын әзірлеуге үлес қосты, білім беру және экономикалық реформалар жүргізді, зорлық-зомбылықсыздық, ашықтық, экологиялық тұрақтылық және органикалық егіншілік саясатын қамтамасыз етті. 2000 жылы Далай-лама жер аударған тибет халқы өз премьер-министрін сайласын деп шешті, ал 2001 жылдың шілдесінде Лобсанг Тензин шамамен 29 000 дауыспен, яғни дауыс бергендердің 84%-ымен (жер аударған тибет халқының шамамен 25%-ы) сайланды. Қалған дауыстарды басқа кандидат – Джучен Тхубтен Намгьял жеңіп алды. 2001 жылдан бері ол Тибет автономиясына қолдау көрсету және Далай-ламаның Қытай үкіметімен автономия мәселесі бойынша келіссөздер жүргізу ұсыныстарын жария ету үшін көп саяхаттар жасады. Премьер-министр қызметін атқарған кезінде Ринпоче Тибет мәселесін шешу үшін қытай шенеуніктерімен көптеген рет келіссөздер жүргізді. Бірақ бұл бағытта ешқандай маңызды нәтижеге қол жеткізілмеді.

Үгіт-насихат және ілімдер

Самдонг Ринпоче – Ганди философиясын қолдайтын, өмір бойы зорлықсыздыққа ұмтылып, «Сварадж Пит» қорының сенімділер кеңесі мүшесі болып табылады. Бұл қор Ганди идеяларымен байланысты зорлықсыздық пен бейбітшілік орталығы болып табылады. Ол Германияда, Швейцарияда және АҚШ-та лекциялар оқып, түрлі топтармен кездесіп, буддалық ілім мен оның қазіргі саясат және экономикадағы маңыздылығы туралы кеңінен айтты. Оның бейбітшілік, бақыт, мейірімділік, сайлау реформалары, қазіргі заманғы этика, қоршаған орта, сварадж және зорлықсыздық сияқты жалпы тақырыптардағы көптеген лекциялары аудио және бейне түрінде веб-сайтында және Soundcloud-та қолжетімді.

Оның есімімен жазылған жазба

Лобсанг Тензин – оның туған тибет аты. Үндістанда оның заңды аты Самдун Ринпоче, бірақ шындығында бұл Далай-лама сияқты тибет діни лауазымы. Ағылшын тілінде оны көбінесе профессор Ринпоче деп атайды, және ол бұл дұрыс болмаса да, қабылдайды. Тибеттіктер оны Ринпоче деп атаса, бұл сөз тікелей "қымбатты" деген мағынаны білдіреді және бұрынғыда қайта туған ламаларды (тулькуларды) атау үшін қолданылатын.