Кіріспе

Француз жазушысы және әскери қызметкері (1855–1916 жж.)

Эмиль Огюстен Сиприан Дриан (11 қыркүйек 1855 – 22 ақпан 1916 жж.) – француз жазушысы, саясаткер және әскери офицері. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Верден шайқасындағы жоғары шенді алғашқы қаза болды.

Өмірбаян

Пикардия аймағындағы Нойфшатель-сюр-Айн қаласында туған Дриан Сен-Сир әскери академиясын бітіріп, 1877 жылы әскери офицер болды. Жаяу әскерге бекітілген ол 1886 жылы Солтүстік Африкадағы 4-ші зуав полкіне капитан болып қосылды. 1888 жылы Дриан ұлтшыл генерал Булангердің қызына үйленді. 1892–1896 жылдары Сен-Сир әскери академиясында оқытушы болып жұмыс істеді, ал 1899–1905 жылдары 1-ші шасёр батальонына қолбасшылық етті. 1906 жылы ол өзінің жоғары шенге өсуіне кедергі келтірілгендігі және оның ұлтшылдық және католиктік көзқарастарына байланысты қызметтен кетті. Ол журналистика мен саясатқа белсенді айналысып, 1910 жылы Нансиден депутаттар палатасына сайланды. Дриан Францияның қорғанысын күшейтуге бар күшін жұмсады.

Жазу

1888 жылы Дриан өзінің алғашқы «guerre imaginaire» («ойша соғыс») романын жаза бастады, оны «Capitaine Danrit» псевдонимімен жариялады. Бұл «La Guerre de demain» («Ертеңгі соғыс») болды, ол үш әңгімеден тұрады: «La Guerre en forteresse» («Белгілі бір жердегі соғыс»), «La Guerre en rase campagne» («Далалық соғыс») және «La Guerre en ballon» («Әуе шарымен соғыс»). Оқиға «La Guerre en forteresse» («Белгілі бір жердегі соғыс») әңгімесімен басталады, Францияға немістердің күтпеген шабуыл жасағаны туралы хабарлар келіп түседі. Дриан оқырмандарына батырлық эпизодтарды, немістер үстінен жеңістерді және 1192 беттік «Guerre fatale: France Angleterre» («Тағдырлы соғыс: Франция-Англия», 1902) еңбегінде француздардың британдықтарды толық жеңгенін көрсетеді. Дриан 1914 жылға дейін басқа ешбір автордан көбірек болашақ соғыс романдары жазған болуы мүмкін. Ол көптеген көркем шығармалар жариялады, ал оның әңгімелері соншалықты ұзақ болды, жарты ғасырдан кейін Пьер Версин өзінің «Encyclopédie de l'utopie et de la science fiction» (1972) еңбегінде Чеснидің «Battle of Dorking» шайқасының жүз беті «Францияның ұлттық батыры күн сайын ластаған мыңдаған ақ беттерден» әлдеқайда маңызды және ашық екенін айтты (Дрианға 1956 жылы пошта маркасы арналған, Scott #788, Yvert et Tellier #1052).

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Дриант армияға капитан болып қайта шақырылды. Ол подполковник болып тағайындалды және 56-шы және 59-шы резервтік жаяу әскер батальондарының қолбасшылығына ие болды. Ол әлі де парламенттегі орнын сақтап қалды және басқалармен қатар, «Круа-де-Гер» орденін құру туралы заң жобасын әзірлеуге қатысты. 1915 жылдың желтоқсанында ол Джозеф Жоффрені Туль мен Верден маңындағы бекіністерден артиллерия мен жаяу әскерді алып тастағаны үшін, осылайша Батыс майданның тұйыққа тіреген аймақтарын нығайтуға тырысқаны үшін сынады. Соғыс министрі Жозеф Галленидің қолдауына қарамастан, ешқандай әскер мен қару қайтарылмады. Күшті қорғаныс деп есептелген бекіністер, қару-жарақ пен сарбаздардың азайып, шамалы санына дейін қысқартылды. Дриант аймаққа қауіп төніп тұр деп мәлімдеді, ал Жоффре мұны жоққа шығарды. Дрианттың дұрыс екені 1916 жылдың 21 ақпанында дәлелденді, осы күні неміс әскері Верден секторындағы француз күштеріне қарсы ірі шабуыл жасады. Француз қорғанысы төңкерілгенде, Дрианттың екі батальоны – барлығы 1200 сарбаз – Флабастағы Коур орманын қаһармандықпен қорғауға кірісті. Оның басшылығымен батальондар келесі күні түске дейін неміс шабуылына тойтарыс берді, француз жоғары басшылығына қауіпті аймаққа күштерді жеткізуге қажетті уақытты ұтып алды. Батальондары қоршалып, ұстау мүмкін болмай қалғанда, Дриант аман қалғандарға шегінуге бұйрық берді. Шегіну кезінде ол қаза тапты. Сол кезде француз халқы оны батыр деп есептеді, және ол мен оның әскерлері әлі күнге дейін жыл сайын 21 ақпанда еске алынады. Ол бастапқыда немістермен жерленді, олар оның жесіріне (Швейцария арқылы) оған толық әскери құрмет көрсетілгенін хабарлады. Кейін ол Коур орманында қаза болған жеріне француз әскерлерімен қайта жерленді, онда оған және оның әскерлеріне ескерткіш орнатылды.