Кіріспе
Саламия немесе Саламие (سلمية DIN) – Сирияның батысындағы Хама провинциясында орналасқан қала және аудан. Ол Хама қаласының оңтүстік-шығысында, Хомс қаласының солтүстік-шығысында жатыр. Қала "Қайырдың анасы" деп аталады, себебі ол екінші Фатимид халифасы әл-Қайым би Амр Алланың туған жері. Оның әулеті кейіннен Қайыр қаласын құрды, ал оның әкесі Абдулла әл-Махди Билла Фатимид халифатын құрған кездегі алғашқы штабы осы қалада болды. Қала шииттік Низари Исмаили және Тайяби Исмаили ислам ағымдарының маңызды орталығы, сондай-ақ белгілі ақын Мұхаммед әл-Магхуттың туған жері. 2004 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 66 724 адамды құрайды.
Тарих
Саламие – ежелгі Вавилонияның бір бөлігі болған б.з.д. 3500 жылдан бері қоныстанған ежелгі қала. Шамамен б.з.д. 3000 жылы шүмерлер, б.з.д. 2400 жылы аморлықтар, б.з.д. 1500 жылы арамейлер және б.з.д. 500 жылы набатейлер мұнда өмір сүрген. Қала алғаш рет б.з.д. 720 жылы Ассирия империясымен жойылған. Қайта салынғаннан кейін қала Рим империясының құрамына кірді. Ол Эмесаның патшалық отбасымен басқарылды және Римнің қарастырылатын патшалығы ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде атақты Хмемис қамалы Саламиеден солтүстік-батысқа қарай бұрынғы жанартаудың орнында салынды. Византия дәуірінде Саламие христиан дінінің орталығы ретінде танымал болды. 637 жылы Византия-Сасанид соғысы кезінде екінші рет жойылғанға дейін қала өзінің автокефальды архиепискобымен мақтанды. Қала ислам дәуірінде оңтүстік және орталық Сирияның Аббасид әкімі Абдалла ибн Салих ибн Али әл-Аббасимен қайтадан салынды. Әл-Аббасидің ұлы Мұхаммед Саламиені маңызды сауда орталығына айналдыруға тырысты. Осы мақсатта ол 754 жылы қалаға бірнеше Хашимиттерді қоныстандырды. Исмаили мұсылмандарының айтуынша, олардың алтыншы имамы Исмаил ибн Жәфар VIII ғасырда жасырынып кеткеннен кейін қалада қайтыс болып, жерленген. Бұл қала тоғызыншы ғасырдың басынан 902 жылға дейін Исмаилилер қозғалысының құпия штаб-пәтері болды. Исмаили имамдары Солтүстік Африкадан Персияға, Әзірбайжанға және Орталық Азияға дейінгі ізбасарларының қызметін Саламиеден жасырын басқарды. Тарихтардағы қайшылықтарға сәйкес, Исмаили имамы және бірінші Фатимид халифасы Абдалла әл-Махди Билла Саламиеде туған немесе 882 жылы қазіргі Ирандағы Хузистаннан келген, онда оны оның ағасы Әбул Шалахлах Худжа (Лахиқ деп те аталады) немесе сол кездегі он екі Исмаили қауымдастығының бірі Саламиедегі Исмаилилердің басшысы тәрбиелеген. Абдулланың ұлы Мұхаммед әл-Қайым би Амр Алла, Исмаили имамы және екінші Фатимид халифасы, 9-ғасырдың аяғында Саламиеде дүниеге келді. 899 жылы Әбу Шалағлағ қайтыс болғаннан кейін Саламие Исмаилилері арасында дау туды, себебі ол еркек ұрпақ қалдырмады және көрінеу өзінің немере інісі Абдулланы өзінің рухани мұрагері және Саламие Исмаили қозғалысының басшысы деп белгіледі. Содан кейін Абдулланың өзіне және ұрпақтарына имаматты талап етуі қозғалыстың жарылуына себеп болды. Хамдан Қармат пен Абдан, бұрын басшылардың ілімінен сәл алыстаған болуы мүмкін, қолдауын тоқтатты. Қарматтың ізбасарлары ақырында Қарматилер деп аталды, ал Абдулла 899 жылы Солтүстік Африкада Фатимид Исмаили мемлекетін құру үшін Саламиеден қашқаннан кейін, Қарматилер Фатимидтердің заңдылығын мойындамады. 903 жылы Саламие үшінші рет Яхья ибн Зикравейх басқаратын Қарматилердің шабуылымен жойылды. Тарихшылар Саламиені Осман империясының алғашқы кезеңдеріне дейін Қарматилердің шабуылынан кейін шектеулі ауылдық қоныстанумен өте кішкентай қала ретінде сипаттайды. Османдықтардың тұсында қала Триполидің санджағының (кіші провинциясы) орталығы болды. XVI-XVIII ғасырдың көп бөлігінде қала Османдық әкімдер ретінде қызмет еткен Әбу Риш бедуиндер әулетінің мүшесімен басқарылды. 1849 жылдың шілдесінде Осман сұлтаны Абдул Хамид II-нің фирманы арқылы Сирияның солтүстігіндегі Қадмустың Исмаили әмірі Исмаил бин Мұхаммед басқаратын Исмаилилердің көшіп кетуіне рұқсат бергеннен кейін қала кеңейді. Қадмустан және Масяфтан, сондай-ақ кіші қалалар мен ауылдардан келген Исмаилилер жаңадан салынған қалаға көшіп келді, оны алғашқыда он алты отбасы ғана мекендеді, ал 1861 жылы Саламие ауыл шаруашылығы ауылына айналды. Саламиеге соңғы ірі Исмаилилер көшіп келу 1919 жылы болды. Қазір Саламие араб әлеміндегі Исмаили мұсылмандарының ең үлкен халқына ие қала. Қазіргі Низари Исмаили имамы IV Ага Ханның әкесі ханзада Али Ханның сүйектері қалада жерленген. Сирияның шиит-Исмаилилер жоғарғы кеңесінің штаб-пәтері де, ондаған Джамаат Ханна да қалада орналасқан. ХХ ғасырдың ортасында Саламиеде алғашқы сүннит мешітінің құрылысымен діни алуан түрлілік артты. Қазір қалада онға жуық сүннит мешіті және қадмусит кварталында жағафари шиит мешіті бар. Бұл аудан қала тұрғындарының көпшілігі орналасқан, олар ХХ ғасырдың басында өздерінің туған қаласы Қадмуста болған этникалық және діни қақтығыстардан кейін қалаға көшіп келді. Қазіргі уақытта қала тұрғындарының жартысынан көбі Исмаилилер. 1934 жылы араб поэзиясының еркін өлеңінің әкесі деп танылған Мұхаммед әл-Мағұт Саламиеде дүниеге келді. 1991 жылы Йемендегі Дауди Бохра сектасының Исмаили шииттері Исмаили имамы Исмаилдің қабіріне жанындағы Имам Исмаил мешітін салды. Мешіт олардың басшысы Да'и ал-Мутлақ Мұхаммед Бурхануддиннің бұйрығымен салынды, мешіт қабырғасындағы жазуда көрсетілгендей. Қазір сүннит мұсылмандарымен ғибадат ету үшін пайдаланылса да, мешіт пен мазар Дауди Бохраның бүкіл әлемнен келген зияратшыларына арналған. 2012 жылдан 2017 жылға дейін Сирия азаматтық соғысының фронттарының дамуымен қаланың стратегиялық маңызы артты. Хомс-Хама тас жолының бойындағы Аль-Растан үкімет бақылауынан шыққан қалтаға айналды, ал Идлиб облысындағы жағдайлар үкіметтің Хомс-Халеб тас жолының үлкен бөлігін бақылауын жоғалтуына әкелді, Хомс-Саламие, Хама-Саламие және Саламие-Итрия-Халеб жолдары осы үкімет бақылауындағы аймақтарды байланыстыратын маңызды желілерге айналды. Осы маңыздылықтың салдарынан қала ИСИЛ немесе оппозициялық минометтік шабуылдарына жиі ұшырады. Сонымен қатар, қала тұрғындарының кейбіреуі азаматтық соғыс кезінде наразылық акцияларына қатысты. Сирия армиясының 2018 жылдың 1 қаңтарында Солтүстік-Батыс Сирия кампаниясы кезінде Хомс-Хама тас жолын бақылауға алғаннан кейін Саламиенің маңызы азайды.
Мәдениет
Қала – ауыл шаруашылығы орталығы, экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығына байланысты. Мате Саламиеде өте танымал және әлеуметтік жиындарда маңызды мәдени рөл атқаратын сусын.
Климат
Саламиеде суық, жартылай шөлейтті климат (Кеппен климаттық жіктелімі BSk).