Кіріспе

Валва (көпше түрі vâlve) – румын халық фольклорында еске алынатын әйел рухы. Валвалар түнде төбелерде кезігіп жүреді деп сендіріледі, және олар Ақ Валва ("Ақ Валва"), қасиетті деп есептелетін, және Қара Валва ("Қара Валва" немесе "Қара рух"), зыянды деп саналатын, болып екіге бөлінеді. Кейбір жағдайларда олар адам кейпінде болады деп есептеледі (әсіресе ауылдарды дауылдан қорғау үшін келгенде). Олар көлеңкелер немесе қара мысықтар сияқты түрлі кейіпте де көрінеді. Сондай-ақ, олар өз пішіндерін өзгерте алуға қабілетті.

Vâlve түрлері

Валве бірнеше түрге бөлінеді, олардың ішінде: Валва Апей ("судың"), су көздері мен бұлақтардың қорғаушысы саналады; Валва Букателор (шамамен "тілімдердің"), кедей адамдар мен егістіктердің қорғаушысы; Валва Байлор ("кендердің"), кендер мен туннельдерді қорғаушы және сақтаушы, оның кетуі кен қорының таусылып бара жатқанын білдіреді; Валва Банилор ("ақшаның"), ақшаны қорғаушы; Валва Коморилор ("қазыналардың"), қазыналарды қорғаушы, сондай-ақ олардың жерленген жерін көрсетуге қабілетті; Валва Падури ("орманның"), орманды қорғаушы, Мума Падуриге ұқсас; Валва Чумей ("чуманың"), оба және басқа да ауруларды бақылайтын; Валва Зилелор ("күндердің"), күндерді қорғаушы (әр апта күніне біреуден); Валва Цетэцилор ("қалалардың"), ежелгі қирандыларды қорғаушы.

Кен орындарының қақпағы

Ауызша дәстүрлердің ең танымалдары – кен орындарының Валвелері. Румыниядағы дәстүрлі металл өндіру аймақтарында, мысалы, Рошиа Монтанада олар туралы аңыздар гүлденеді, бұл жер алтынға ғана емес, фольклор мен мифтерге де ерекше бай. Сол жердегі адамдар әлі де алтын кенінде алтын табу үшін ақ Валве (ақ Валве) көмегінсіз болмайды дейді. Бірақ егер біреу ашкөздік танытса, немесе ақшаны бекерге жұмсаса, немесе біреу алтынды немесе ақшаны оған бірінші болып көрсеткен отбасыдан ұрласа, Валве қара болып, әділетсіздік пен оған көрсетілмеген құрметтің кектерін алмағанша тоқтамайды. Кеншілер оның галереялардың ішіндегі соққысын кез келген адам ести алады дейді, тіпті егер тастағы сол жер туралы ешқандай білімің болмаса немесе сол уақытта онда ешкімнің болуы мүмкін емес екенін білсең де. Ол алтынды іздеп, оларды көрсету үшін немесе жоғалып кетпеулеріне көмектесу үшін осы ерекше дыбысты шығарады. Егер олар оның кеңесін орындамаса, галереялар құлайды.