Кіріспе

Wess'har Wars сериясы - Карен Травис жазған алты кітаптан тұратын ғылыми фантастикалық романдар жинағы. Оқиға бірнеше жүз жыл өткен болашақта өрбітеді. Бұл кітаптарда адамзаттың әртүрлі мүдделер мен сенімдерге ие шетелдік түрлермен қарым-қатынасы көрсетіледі, ал басты кейіпкер Шан Франкланд болашақтағы қақтығыстың ортасында қалады. Серия экологиялық мәселелерге баса назар аударады. Барлық алты роман HarperCollins баспасының бөлімшесі - Eos баспасынан шықты: City of Pearl, Crossing the Line, The World Before, Matriarch and Ally (бұрынғы Task Force). Серияның соңғы кітабы – Judge 2008 жылдың 25 наурызында жарық көрді.

Көрнекті бөтен түрлер

Алғаш рет "Жемшелі қалада" көрінді. Олар Каванаг жұлдызы жүйесіндегі Безер'еж планетасының түпкі тұрғындары. Адамдар оларды кальмарға теңейді. Олар негізінен биолюминесценция арқылы байланысады. Суда өмір сүретіндіктен, отқа қол жеткізе алмайды, сондықтан олардың технологиясы неолиттік деңгейде, бірақ селекциялық өсіруге негізделген биотехнологиямен толықтырылған; соңғысы оларға су астында жылдам саяхаттау үшін "подшиптер" құруға және аз ғана зерттеушілерді судан (сәтке ғана) "Құрлық үстіне" зерттеуге жіберуге мүмкіндік береді. Весс'хар: алғаш рет "Жемшелі қалада" көрінді. Адамдар оларды теңіз жылқысына ұқсатады, ал көздері төрт бөлікті. Олардың иіс сезу қабілеті адамнан жақсы, ал феромондық сигналдар олардың қарым-қатынасында маңызды рөл атқарады. Олардың мәдениеті аналық билік құрушы, аналық билік иерархияны жас феромоны арқылы орнатады. Олардың этикалық жүйесінде әрекеттің дұрыстығын бағалайтын кезде ниет маңызды емес; тек нәтижелер маңызды. Wess'har қоғамы үшін экологиялық тепе-теңдік – басты құндылық; олар қоршаған ортаға тигізетін зиянды азайтуға тырысады және сезімтал жандар сезімсіздерден артық құқыққа ие деп санамайды. Жер экспедициясы алғаш кездескен Весс'харлар Безер'еждің айы Весс'еджде (өзі де толық қоныстануға жарамды әлем) мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп келеді, ойшыл Таргасаттың философиясын ұстанады, ол басқа түрлердің ісіне ерекше жағдайларда ғана араласудың маңыздылығына сенеді. "Бұрынғы әлемде" олар Екбас Вориден келген wess'har-мен кездеседі ("Бұрынғы әлем"), бұл түрдің туған планетасы Каванаг жұлдызынан бес жарық жылы қашықтықта орналасқан. Эквалар планеталық экологияны сақтау үшін қажет болмаған жағдайда да араласуға сенеді және оны көп рет жасады. Олар Весседж Вессхарларын аграрлық примитивтер деп санайды, тіпті Вессхар технологиясы адамзатқа қарағанда әлдеқайда дамыған болса да. Исендж: алғаш рет "Жемшелі қалада" көрінді. Исенджтер Каванаг жұлдызы жүйесіндегі Умех планетасының түпкі тұрғындары; олар сондай-ақ Умехтың өмір сүруге жарамды Тасир Вар айында өмір сүреді, және бір кезде Безер'ежде және басқа жұлдыздық жүйелерде колониялар болған. Адамдар оларды мойынтұмарларға теңейді, бірақ оларда сегізден астам аяқтары бар, ал олардың алғашқы ата-бабалары Жердегі құмырсқаларға ұқсас экологиялық орынды иеленген көрінеді. Оларда ата-бабаларының тәжірибесін еске түсіретін генетикалық жад бар, бұл олардың психологиясы мен мәдениетіне терең әсер етеді. Талантты инженерлер, Исендж кванттық механика принциптеріне негізделген жұлдызаралық жедел байланыс желісін құрды, адамдар оны "ITX" деп атайды. Олар халық санының өсуін бақылауға қабілетсіз немесе дайын емес, сондықтан роман уақытында Умехтың жер аумағы толығымен қалалық аймаққа айналған, планетадағы жалғыз тіршілік – өнеркәсіптік жолмен өсірілген тағамдық организмдер. Алғаш рет "Жемшелі қалада" көрінді. Олар Экбас Воридегі Вессхармен бірге дамыды және олармен бірге ғарышқа тарады. Адамдар оларды сурикаттарға немесе мысықтарға теңейді. Олар екі Вессхар мәдениетінде де көптеген көмекші рөлдерді ойнайды және әсіресе аудармашылар ретінде бағаланады, өйткені олар бөтен дыбыстарды еліктеуге шебер және тілдерді оңай үйренеді. Каванаг жұлдызы жүйесінде олар мекенделген әлемдер арасындағы және Умех құрлықтары мен Тасир Вар арасындағы ғарыш кемелерін басқарады. Скаву: алғаш рет Ally-де көрінді. Скавулар Гарав планетасының түпкі тұрғындары, Каванаг жұлдызынан төрт жарық айы қашықтықта орналасқан. Гарав өте қанды экваздық экологиялық араласудың нысаны болды, ал аман қалған скавулар экологиялық тепе-теңдікті сақтау үшін бүкіл халықты қуана-қуана сойып тастауға дейін фанатикалық. Адамдар оларды адам тәрізді, олардың ерекшеліктері игуана мен тюлендердің араласуына ұқсайды деп сипаттайды. C'naatat: алғаш рет "Жемшелі қалада" көрінді. C'naatat – Безер'ежге тән микроскопиялық организм, ол басқа түрлерге жұққанда, қожайын организмге көптеген күшті қасиеттер беретін симбиотикалық қарым-қатынас құрайды: қартаю тоқтатылады, жаралар тез жазылады және әртүрлі экстремалды ортаға бейімделу мүмкін болады. Бұл организмді жарылғыш заттармен бөлшектеуден басқа өлтіру мүмкін емес етеді. C'naatat штаммдары өткен организмдердің биологиялық қасиеттерін жаңа қожайындарына беруге қабілетті (мысалы, wess'har феромо...