Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саткаган-Дор (немесе Саткаген-Дор) – Үнді өркениетінің ең батысты белгілі археологиялық ескерткіші. Ол Карачиден батысқа қарай шамамен 480 км қашықтықта, Макран жағалауында, Гвадар қаласының жанында, Иран шекарасына жақын, Пәкістанның Белуджистан провинциясында орналасқан. Ескерткіш Дашт өзенінің батыс жағасында және оның Гаджо Каур деп аталатын кішкентай арнаға құятын жеріне таяу орналасқан. Бұл маңызды тас қабырғалары мен қақпалары бар шағын елді мекен болған.
Sutkagan Dor (or Sutkagen Dor) is the westernmost known archaeological site of the Indus Valley civilization. It is located about 480 km west of Karachi on the Makran coast near Gwadar, close to the Iranian border, in Pakistan's Baluchistan Province. The site is near the western bank of the Dasht River and its confluence with a smaller stream, known as the Gajo Kaur. It was a smaller settlement with substantial stone walls and gateways.
Қазба жұмыстары
Саткаған-Дор 1875 жылы майор Эдвард Моклер тауып, кішкентай қазба жұмыстарын жүргізді. 1928 жылы Аурель Штайн Гедросия сапары аясында бұл аймаққа келіп, қазба жұмыстарын жалғастырды. 1960 жылдың қазан айында Джордж Ф. Дейлз Саткаған-Дорды өз Макран зерттеуінің бөлігі ретінде кең ауқымды қазба жұмыстарымен зерттеді, онда жартылай кестеленген тастардан тұрғызылған үлкен бекініс қабырғасы бар. Бұл цитадель қабырғасының биіктігі мен қалыңдығы табиғи тау жынысы негізінің бейінділігіне байланысты өзгеріп отырады, бірақ шығыс қабырғасының орта тұсындағы бір жерде қалыңдығы шамамен 7,5 метрге жетеді. Қабырғаның ішкі жағы сәл қисайған, ал сыртқы жағы 23°-тан 40°-қа дейін еңкейіммен келген.
Sutkagan Dor was discovered in 1875 by Major Edward Mockler, who conducted small scale excavation. In 1928 Aurel Stein visited the area as part of his Gedrosia tour, and carried out further digs. In October 1960, Sutkagan Dor was more extensively excavated by George F. Dales as a part of his Makran Survey, there is a massive fortification wall of semi dressed stones. This citadel wall varies in height and thickness due to the irregular contours of the natural rock foundation, but at one point about midway along the eastern wall, it is approximately 7.5 m thick at the base. The inner face of the wall is slightly battered, whereas the outer face has a decided slope, varying from 23° to 40°.
Жағалау жолы
Қазіргі уақытта ішкі аймақта орналасқанмен, бұл жер ежелгі заманда басқа орталықтар арасындағы сауда жолында, кеме жүре алатын су көзіне жақын болған болуы мүмкін. Лотал және Дхолавира сияқты жерлерді Макран жағалауындағы Сүткаган-Дормен байланыстыратын жағалау жолы болған. Бұл жердің Персия шығанағы мен Арабия теңізінен теңіз арқылы келген сауданы ішкі аймақтармен байланыстыратын маңызды сауда орталығы болған деген пікір бар.
Though inland at present, the site may have been near navigable water in ancient times, on a trade route between other centers. A coastal route existed linking sites such as Lothal and Dholavira to Sutkagan Dor on the Makran coast. It has been suggested that the site may well have been an important trading post, connecting seaborne trade from the Persian Gulf and the Arabian Sea to the hinterland.
Қорытындылар
Штайн 27,5 см-ге дейін ұзындығы бар ядросыз 127 кремний пышақтарды тапты. Тас ыдыстар, тас жебе ұштары, мыс жебе ұштары, қабық мұнықтар, қыш ыдыстар және басқа да түрлі заттар табылған. Сонымен қатар, Бактрия-Маргиана археологиялық кешенімен (BMAC) байланысты болуы мүмкін мыс қола дискі де табылды.
Stein recovered 127 flint blades without cores measuring up to 27.5 cm. Stone vessels, stone arrowheads, copper arrowheads, shell beads, pottery, and various other items were found. A copper bronze disc probably associated with the Bactria–Margiana Archaeological Complex (BMAC) was also discovered there.