Иэн Камминг Грей: Шотландия Еңбек партиясының саяхаты

Кіріспе

Шотланд Еңбек саясаткері

Иен Камминг Грей (7 маусым 1957 жылы туған) – шотланд саясаткері, 2008 жылдан 2011 жылға дейін Шотландия Еңбек партиясының жетекшісі болды. Ол 2007 жылдан 2021 жылға дейін Шығыс Лотиан сайлау округінен Шотландия Парламентінің мүшесі (депутаты) болды, ал бұрын 1999 жылдан 2003 жылға дейін Эдинбург Пентлендс округін өкілдік еткен. Бұрынғы гуманитарлық көмек жұмыскері және математика мен физика пәнінің мұғалімі Грей 1999 жылы Шотландия Парламентіне алғаш рет Эдинбург Пентлендс округінен депутат болып сайланды, бірақ 2003 жылы Шотландия консерваторлық партиясының жетекшісі Дэвид МакЛетчиге жеңіліп қалды. Грей 2007 жылы Холирудқа Шығыс Лотиан округінен депутат ретінде қайта сайланды. 2008 жылы Венди Александр Шотландия Еңбек партиясының жетекшісі лауазымынан кеткеннен кейін Грей кезекті жетекші сайлауына қатысып, екінші турда дауыстардың 57,8%-ын алып жеңіске жетті. Бастапқыда Грей Шотландия Еңбек партиясының бірқатар сайлаудағы табыстарын қамтамасыз етті, мысалы, 2008 жылғы Гленрот және 2009 жылғы Глазго Солтүстік-Шығысындағы сайлауларда Ұлттық Шотландия партиясының (SNP) қарсылығын тойтарды, сондай-ақ 2010 жылғы жалпы сайлауда Шотландия Еңбек партиясының Өкілдер палатасындағы барлық 41 мандатын сақтап қалды; сайлаудың жалпы нәтижесі 36 жылдан бері Ұлыбританиядағы тұңғыш толыққанды парламенттік сайлауға әкелді, ал Еңбек партиясы 13 жылдық үкіметтік билікten кейін жеңіліске ұшырады. 2011 жылғы Шотландия Парламенті сайлауы партия үшін апатқа ұласты, олар 20 мандаттан айырылып, SNP орынның абсолютті көпшілігін жеңіп алды. Грейдің өзі Шығыс Лотиан округінен тек 151 дауыс айырмасымен депутат болып қайта сайланды. Грей сайлау қорытындысы жарияланғаннан кейін бір күні отставкаға кететінін мәлімдеді, бірақ оның орнына Йоханн Ламонт 2011 жылдың 17 желтоқсанында жетекші болып тағайындалғанға дейін лауазымында қалды. Өзінің тәжірибесіне орай, Грей Шотландия Еңбек партиясының уақытша жетекшісі болып тағайындалды, осы кезде жетекшілік және орынбасарлыққа сайлау бірдей уақытта өтті, себебі орынбасар жетекші Кезия Дагдейл жетекшілікке үміткер болу үшін отставкаға кетті, ал бұрынғы жетекші Джим Мерфи 2015 жылғы жалпы сайлауда Шотландия Еңбек партиясының күйреуінен кейін отставкаға шықты.

Iain Cumming Gray (born 7 June 1957) is a Scottish politician who served as Leader of the Scottish Labour Party from 2008 to 2011. He was the Member of the Scottish Parliament (MSP) for the East Lothian constituency from 2007 to 2021, having previously represented Edinburgh Pentlands from 1999 to 2003. A former aid worker and teacher of mathematics and physics, Gray was first elected to the Scottish Parliament in 1999 as MSP for the Edinburgh Pentlands constituency, which he lost to Leader of the Scottish Conservative Party David McLetchie in 2003. Gray was returned to Holyrood in 2007 as MSP for East Lothian. Following Wendy Alexander's resignation as Leader of the Scottish Labour Party in 2008, Gray stood at the subsequent leadership election, and was elected with a 57.8% share of the vote in the second round. Initially, Gray oversaw some electoral successes for Scottish Labour, such as repelling SNP challenges at the Glenrothes (2008) and Glasgow North East (2009) by elections, as well as seeing Scottish Labour retain all their 41 seats in the House of Commons at the 2010 general election; despite the election overall resulting in the first UK hung parliament in 36 years, and the Labour Party being defeated after thirteen years in government. The 2011 Scottish Parliament election proved disastrous for the party, which lost 20 seats as the SNP won an outright majority of seats. Gray himself was only re elected as MSP for East Lothian with a narrow majority of 151 votes. Gray announced his resignation the day after the result, but remained in post as leader until his successor, Johann Lamont, took over on 17 December 2011. Due to his experience, Gray was appointed as Acting Leader of the Scottish Labour Party while a leadership and a deputy leadership election were being simultaneously held, on account of deputy leader Kezia Dugdale resigning to run for the leadership and the resignation of previous leader Jim Murphy after Scottish Labour's landslide defeat at the 2015 general election.

Ерте өмір және мансап

Грей Инвернес Корольдік академиясында оқыды, содан кейін Эдинбургтегі Джордж Уотсон колледжінде қысқа мерзім оқыды. Ол Эдинбург университетінде физиканы оқығаннан кейін Морэй Хаус педагогикалық колледжінде мұғалімдікке дайындалды. Бітірген соң, Эдинбургтегі Грейсмоунт орта мектебінде математика және физика пәнінен мұғалім болып жұмыс істеді, ал кейін Мозамбикте мұғалім болып қызмет етті. Одан кейін ол он екі жыл бойы Oxfam қайырымдылық қорының Шотландиялық бөлімшесінде кампаниялар директоры болып жұмыс істеді.

Алғашқы саяси мансап

Бұрын Лотиан аймақтық кеңесі сайлауында үміткер болған Грей, алғаш рет 1999 жылғы Шотландия парламенті сайлауында Шотландия парламентіне сайланды. Холирудқа сайланғаннан кейін Дональд Дьюардың басқаратын тұңғыш Шотландия үкіметінде министрдің орынбасары болды. 2001 жылы Джек Макконнелл премьер-министр болғаннан кейін Грей әлеуметтік әділет министрі болып тағайындалды. 2002 жылы Венди Александрдың (Макконнеллмен келіспеушіліктерден кейін) кенеттен отставкаға кеткенінен кейін, Грей оның орнына Кәсіпкерлік, көлік және өмір бойы білім беру министрі болды, онда ол Шотландияның жоғары біліміне қатысты өзгерістерді бақылауға жауапты болды. 2003 жылғы Шотландия парламенті сайлауында Грейді шотланд консерваторларының жетекшісі Дэвид МакЛетчи жеңіп алды, оған ол 1999 жылы қарсы тұрған еді. Холирудтан кеткен соң ол Шотландияның мемлекеттік хатшысы болған Алистер Дарлингтің жеке кеңесшісі ретінде Лондонға жұмыс істеуге кетті және бастапқыда қайта сайлануға тырыспайтынын мәлімдеді. Бірақ кейін ойын өзгертіп, 2007 жылғы сайлауда Шығыс Лотианнан Лейбористік партияның ресми үміткері болып таңдалды және жеңіске жетті. Грей Холирудқа оралғаннан кейін Шотландияның Лейбористік партиясының кәсіпкерлік, энергетика және туризм салаларындағы көлеңкелі өкілі болып тағайындалды.

Шотландияның Еңбек партиясының басшысы

Венди Александрдың шетелдік донорлық скандалына байланысты отставкаға кеткеннен кейін Грей 2008 жылдың шілдесінде Шотландия Парламентіндегі Лейбористтік фракцияның келесі басшысын іздеу сайысына қатысатынын жариялады және 2008 жылдың қыркүйегінде осы лауазымға сайланды. 2010 жылдың желтоқсанында Иэн Грей парламентте Черногорияның 1990 жылдардағы Балқан соғысы кезінде этникалық тазалау және соғыс қылмыстарына қатысқандығын айтқандай болды, бұл дипломатиялық жанжалға әкелді. 2011 жылдың 7 сәуірінде Шотландия Парламенті сайлауына үгіт жүргізу кезінде Глазго Орталық вокзалында Грей мемлекеттік шығыстарды қысқартуға қарсы наразылық білдірген топтың бұзуына байланысты шараны тоқтатуға мәжбүр болды. Грей кейін бұл оқиға оны алаңдатпағанын айтты, себебі "Мен Мозамбиктегі азаматтық соғыста екі жыл жұмыс істедім, геноцидден кейін екі ай өткен соң Руандада болдым, Камбоджадағы өлтіру алаңдарында болдым және Пиночеттің қызметтен шеттелуінен үш күн өткен соң Чилиде болдым". 2011 жылғы сайлауда Лейбористтік партия жеті орыннан айырылып, көптеген жетекші тұлғалары жеңіліске ұшырады. Лейбористтік партия Орталық белдеудегі негізгі аймағында ерекше ауыр соққыға ұшырады және көптеген жағдайларда аймақтық тізімдерге тәуел болуға мәжбүр болды. Бұл Лейбористтік партияның Шотландиядағы соңғы 80 жылдағы ең нашар сайлау нәтижесі болды. Грей өзінің саяси мансабындағы ең аз айырмашылықпен Шығыс Лотиан округінен Парламент депутаты (MSP) болып қайта сайланды – SNP үміткерінен бар болғаны 151 дауыспен, Холирудтағы орынды алғаш рет Лейбористтік-SNP аралық сайлау округіне айналдырды. 6 мамырда ол партия басшысы лауазымынан күзде кететінін мәлімдеді.

Кейінгі саяси мансап

Грей 2013 жылдың 29 маусымында Шотландияның Еңбекшілер партиясының көлеңкелі кабинетінде қаржы жөніндегі көлеңкелі кабинет хатшысы лауазымына қайта тағайындалды. 2014 жылғы басшылық сайлаудан кейін ол білім беру және өмір бойы оқу жөніндегі көлеңкелі кабинет хатшысы болды. 2015 жылдың 13 маусымында Грей, Кезия Дугдейл басшылыққа үміткер болу үшін отставкаға кеткендіктен, басшылық пен орынбасар сайлауы бірдей уақытта өткізілген кезде Шотландияның Еңбек партиясының уақытша басшысы болып тағайындалды. 2016 жылғы Шотландия парламенті сайлауында бірнеше Еңбекшілер партиясының депутаттары мандаттарын жоғалтқан кезде, Грей 2011 жылғы сайлаумен салыстырғанда үлкен артықшылықпен мандатын сақтап қалды. Грей 2020 жылдың маусымында отбасымен көбірек уақыт өткізу үшін 2021 жылғы Шотландия парламенті сайлауында қатыспайтынын мәлімдеді. Грей 2021 жылғы Шотландияның Еңбекшілер партиясының басшылығына сайлауда Анас Сарварды қолдады.

Жеке өмір

Грей екі рет үйленген. Өмірінің басынан бері Эдинбургтың "Хиберниан" футбол клубының жанкүйері, кітап оқу, музыка тыңдау және таулы жерлерде серуендеуді ұнатады. Ол Шотландия шіркеуінің мүшесі.