Қытай кинорежиссері Фэй Му: Өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Қытай кинорежиссері Фэй Му (10 қазан 1906 – 31 қаңтар 1951), сондай-ақ Фэй Моу деп латын әрпімен жазылатын, коммунистік дәуірге дейінгі Қытай кинорежиссері. Оның "Кішкентай қаладағы көктем" (1948) фильмі Гонконг киносыншыларының қоғамымен барлық уақыттағы ең ұлы қытай фильмі деп жарияланды.

Өмірбаян

Фэй Мудың ата-бабаларының туған жері Цзянсу провинциясының Сучжоу қаласы. Ол 1906 жылы Қытайдың Шанхай қаласында дүниеге келген. Режиссер болғанға дейін ол кино пионері Хоу Яоның ассистенті болып жұмыс істеді. Өзінің көркемдік стилімен және костюмдік драмаларымен танымал Фэй 27 жасында «Ляньхуа кинокомпаниясы» түсірген «Қаладағы түн» (1933) атты алғашқы фильмін жасады. Фильм сыншылардың да, көрермендердің де жоғары бағасын алды, алайда қазіргі таңда оның көшірмесі жоқ. «Ляньхуамен» бірлесіп жұмысын жалғастырған Фэй 1930-шы жылдар бойы фильмдер түсіріп, индустриядағы маңызды тұлғаға айналды. Оның «Жапониямен соғысқа қатысты аллегория ретінде қарастырылатын «Құрлы қабақтағы қан» (1936) және дәстүрлі құндылықтарды дәріптеген, «Жаңа өмір қозғалысының» бір бөлігі болған «Қытай әні» (1935) сияқты фильмдері бар. Кейін «Қытай әні» Америка Құрама Штаттарында шектеулі көрсетілімге шыққан санаулы фильмдердің бірі болды. Фэйдің Қытайдың ең ұлы режиссерлерінің бірі ретіндегі беделі соғыстан кейінгі Қытайдағы махаббат үшбұрышын бейнелейтін «Кішкентай қаладағы көктем» (1948) фильмімен нығайтылды (кейіннен 2002 жылы Тянь Чжуанцзуан оны «Көктемнің кішкентай қаладағы шақыруы» деп қайта түсірді). Режиссер Вонг Карвай оны Қытайдағы жалғыз кино ақыны деп атады. 2005 жылы «Кішкентай қаладағы көктем» Гонконг киносыншыларының қоғамы бойынша ең үздік қытай фильмі деп танылды. Фэй «Екінші алтын ғасыр» деп аталатын кезеңде де белсенді болды және Пекин операсы мен Мей Ланфанның қатысуымен Қытайдың алғашқы түсті фильмі «Арманнан туған той» (1948) фильмін түсірді. 1949 жылы коммунистік революциядан кейін Фэй Му көптеген суретшілер мен зиялылармен бірге Гонконгқа қашып кетті. Ол Жу Шилин мен Фэй Луймен бірге «Longma Film Company» (Dragon Horse Films) компаниясын құрып, (Longma атынан) Жу Шилиннің «Гүл қызы» (1951) фильмін өндірді. 1951 жылы Гонконгта жұмыс істеп отырғанда жүрек талмасынан қайтыс болғаннан кейін Фэй Му мен оның туындылары уақытша ұмытылғандықтан, оның көптеген фильмдері материкте елемей қалды немесе жазықсыз жалтақтады, ал солшылдар оны оңшыл идеологияның көрінісі деп санады. Тек 1980-ші жылдары Мәдени революция кезінде жабылып, қайта ашылған Қытай кино мұрағаты арқасында Фэй Мудың туындылары жаңа көрермендерге жетті. Ең маңыздысы – Қытай кино мұрағатының «Кішкентай қаладағы көктемнің» түпнұсқалық негативінен жасаған жаңа көшірмесі болды.

Fei Mu's ancestral hometown is Suzhou, Jiangsu Province. He was born in Shanghai, China in 1906. Before becoming a director, he worked as an assistant of the film pioneer Hou Yao. Known for his artistic style and costume dramas, Fei made his first film, Night in the City (1933), produced by the Lianhua Film Company), at the age of 27, and he was met with both critical and popular acclaim; the film is now lost. Continuing to make films with Lianhua, Fei directed films throughout the 1930s and became a major talent in the industry, with films like Blood on Wolf Mountain (1936) which is often seen as an allegory on the war with Japan, and Song of China (1935), a glorification of traditional values that was part of the New Life Movement. Later, Song of China became one of the few films that had a limited release in the United States. Fei's legacy as one of China's greatest directors was sealed with Spring in a Small Town (1948) about a love triangle in post war China (it was later remade by Tian Zhuangzhuang in 2002 as Springtime in a Small Town). Director Wong Kar wai called him the only film poet he knew in China. In 2005, Spring in a Small Town was declared the greatest Chinese film ever made by the Hong Kong Film Critics Society. Fei remained active in this so called "Second Golden Age" and also directed China's first color film A Wedding in the Dream (1948), which incorporated Beijing Opera and starred Mei Lanfang. Following the Communist revolution in 1949, Fei Mu, along with many other artists and intellectuals fled to Hong Kong. There he founded Longma Film Company (Dragon Horse Films) with Zhu Shilin and Fei Luyi and produced (under the Longma name) Zhu Shilin's The Flower Girl (1951). Following his death from a heart attack in Hong Kong in 1951 while working at his desk, Fei Mu and his work temporarily fell into obscurity, as much of his filmography was forgotten or ignored on the mainland and rejected by leftists as indicative of rightist ideologies. It was not until the 1980s, when the China Film Archive re opened after being closed down during the Cultural Revolution, that Fei Mu's work found a new audience. Most significant was a new print made by the China Film Archive from the original negative of Spring in a Small Town.