🇧🇷 Чапада-дус-Гимарайнс ұлттық паркі: Бразилияның табиғаты, сарқырамалар, тік жартастар мен континенттің географиялық орталығы. Тарихы, қорғау шаралары. 🏞️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чапада-дос-Гимаранес ұлттық паркі (Parque Nacional da Chapada dos Guimarães) – Бразилияның Мату-Гросу штатындағы ұлттық парк. Бұл – тік жарлары мен сарқырамалары бар, қиын-қыстау жерлерден тұратын аймақ, және континенттің географиялық орталығы осы жерде орналасқан.
The Chapada dos Guimarães National Park (Parque Nacional da Chapada dos Guimarães) is a national park in the state of Mato Grosso, Brazil. It is a region of rugged terrain with dramatic cliffs and waterfalls, and contains the geographical centre of the continent.
Өмірбаян
Парктің бастауы 1910 жылдың 13 қыркүйегіне дейін барып жетеді, сол күні Мату-Гросу вице-президенті, полковник Педро Селестино Корреа да Коста, Коксипо-асу, Мансо және Куиаба өзендерінің бастауларындағы өсімдіктердің қырылуына алаңдап, бұл аймақты жалпыға пайдалы деп жариялады. 1984 жылы штаттың экологтары, суретшілері және зиялылары үкіметтің жанында туристік кешен құруына қарсылық білдіріп петиция ұйымдастырды. 1986 жылдың ақпанында ҮЕҰ-лар президент Хосе Сарнейге ұлттық паркті құруды сұрап ұлттық науқан бастады. Бұл үш жыл өткен соң іске асты.
The origins of the park date to 13 September 1910 when the vice president of Mato Grosso, Colonel Pedro Celestino Corrêa da Costa, concerned about the devastation of vegetation in the headwaters of the Coxipó açu, Manso and Cuiabá rivers, declared that the area was one of public utility. In 1984 a coalition of environmentalists, artists and intellectuals in the state launched a petition to protest against the act of the government in creating a tourist complex nearby. In February 1986 a national campaign was launched by NGOs to ask president José Sarney to create the national park. This finally took place three years later.
Орналасқан жері
Парк 1989 жылғы 12 сәуірде 97.656 заңмен құрылған. Ол Куиаба және Чапада-дос-Гимарайнс муниципалитеттерінде орналасқан. Парктің мақсаты – жергілікті экожүйелердің маңызды үлгілерін қорғау және табиғи және археологиялық ескерткіштерді сақтау, сонымен қатар оларды сапарлау, білім беру және зерттеу үшін тиімді пайдалануды қолдау. Парк Пантанал биосфералық қорығының құрамында, оған Пантанал, Эмас және Серра-да-Бодокена ұлттық парктері, сондай-ақ Серра-де-Санта-Барбара және Насцентес-ду-Рио-Такуари, Пантанал-де-Рио-Негро мемлекеттік парктері кіреді. Парк Парагвай өзенінің жоғарғы ағысының бассейнінде орналасқан, бұл Мато-Гросу Пантаналының негізгі арналарының бірі – Куиаба өзенінің бастауын қорғайды. "Чапада" – бразилиялық сөз, ол әдетте жазықтың шетінде орналасқан тік жартастар аймағын білдіреді. Оңтүстік Американың географиялық орталығы бұрын Куиаба қаласында деп есептелген, онда ақ мәрмәрден жасалған обелиск орнатылған, бірақ шындығында ол Шападо-дос-Гимарайнс қаласына жақын, "Миранте-де-Геодезия" көрікті орнында орналасқан.
The park was created on 12 April 1989 by Law 97.656, with It lies in the municipalities of Cuiabá and Chapada dos Guimarães. The purpose is to protect significant samples of the local ecosystems and to ensure the preservation of natural and archaeological sites, while supporting appropriate use for visiting, education and research. The park is in the Pantanal Biosphere Reserve, which also includes the Pantanal, Emas and Serra da Bodoquena national parks, and the Serra de Santa Bárbara and Nascentes do Rio Taquari, Pantanal de Rio Negro state parks. The park is in the basin of the upper Paraguay River, protecting the headwaters of the Cuiabá River, one of the main feeders of the Mato Grosso Pantanal. Chapada is a Brazilian word that means a region of steep cliffs, usually at the edge of a plateau. The geographical center of South America, formerly considered to be in the city of Cuiabá where it is marked by a white marble obelisk, is in fact located in the park near the town of Chapado dos Guimarães at the "Mirante de Geodésia", a scenic lookout point.
Қоршаған орта
Климаты тропикалық, температурасы аралығында және жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен. Жаңбыр көбінесе көктем мен жазда жауады, ал күз және қыс айларында жауын-шашын аз болады. Парктің жер бедері үлкен төбелермен және биіктігі 160 м-ден 400 м-ге дейінгі қызыл құмтасты жартастармен сипатталады. Басты көрікті орындары – тау шыңдары, сарқырамалар және үңгірлер. Жануарлар дүниесіне ягуар, пампас бұғысы, айқайлағыш маймыл, тапир, алып қыранды жегіш, алып армадилло, маңдайлы қасқыр, үлкен рея (эма деп те аталады) және серима кіреді. Құсбегілер, жылдам ұшатын құстар мен қызыл аралар құмтасты жартастарда ұялайды. Паркке жылдың суық, құрғақ және желді кезеңінде өрт қаупі төніп тұрады, көбінесе адамдардың паркте немесе оның жанында жасаған әрекеттерінен туындайды. Көкден қиық ұшқыны маңызды себеп болып көрінбейді, себебі оған көбінесе жаңбыр ілеседі.
The climate is tropical, with temperatures ranging from and annual rainfall of The rain falls mostly in spring and summer, with a little rain in autumn and winter. The terrain of the park is characterized by large hills and red sandstone cliffs ranging from in height. Visitor attractions include mountain peaks, waterfalls and caves. Fauna include jaguar, pampas deer, howler monkey, tapir, giant anteater, giant armadillo, maned wolf, greater rhea (known as an ema) and seriema. Parrots, swifts and red macaws nest in the sandstone cliffs. The park is threatened by fire in the cold, dry and windy period of the year, often caused by human activities near or in the park. Lightning does not seem to be an important cause, since it is usually followed by rain.