Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1974 жылғы Тынық мұхитындағы тайфун.
Pacific typhoon in 1974
Бесс тайфуны, Филиппинде Сусанг тайфуны деп белгілі, АҚШ Әуе күштерінің ауа райын зерделеу ұшағының жоғалуына себеп болды. 8 қазанда Филиппиннің шығысында нашар ұйымдасқан жүйеден пайда болған Бесс тайфуны екі айналым орталығын көрсетті. Алғашқыда оңтүстік төмен қысымдық аймақ бақыланды, бірақ солтүстік төмен қысымдық аймақ көп ұзамай басым орталыққа айналды. Дауыл негізінен батыс-солтүстік-батысқа қарай жылжып, 11 қазанда Лусонның солтүстігіне минималды тайфун ретінде соқты. Жермен байланысқа түсу салдарынан уақытша әлсіреу байқалды. Келесі күні таңертең Бесс тайфун күшін қайта жинады. Бірақ бұл ұзаққа соқпады, себебі циклонның айналасындағы жағдайлар оны әлсіретуге әкелді. Батысқа қарай жылжуда әлсіреген дауыл 12 қазанда Хайнань аралына тропикалық дауыл ретінде соқты, кейін тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. Депрессия қысқа мерзімге суға қайта оралғаннан кейін 14 қазанда Солтүстік Вьетнамда тарап кетті. Бесс Филиппин аймағында, әсіресе Лусон мен Багиода көп жаңбыр жаудырды. Бұл жаңбырлар кең ауқымды су тасқыны мен көшкіндерге әкелді, нәтижесінде 26 адам қаза тауып, 3 адам жоғалып кетті. Көптеген үйлер қирады, ал келтірілген зиян 9,2 миллион долларды құрады (1974 жылғы АҚШ доллары). 12 қазанда дауылдың шетін зерттеуге шыққан алты экипаж мүшесі бар барлау ұшағы жоғалып кетті. Ұшақ Лусон жағалауында құлағаннан кейін барлық экипаж мүшелерінің қаза болғаны болжануда. Тайфунның орталығы теңізден алыс болғанымен, күшті жел мен толқындар Гонконгқа да әсер етіп, шағын су тасқынына себеп болды.
Typhoon Bess, known in the Philippines as Typhoon Susang, was responsible for the disappearance of a United States Air Force weather reconnaissance aircraft. Developing out of a poorly organized system on October 8 to the east of the Philippines, Bess featured two centers of circulation. Initially the southern low was monitored; however, a low to the north soon became the dominant center. Tracking generally west northwestward, the storm gradually intensified before striking northern Luzon as a minimal typhoon on October 11. Temporary weakening took place due to interaction with land. After moving back over water the following morning, Bess regained typhoon intensity. This was short lived though, as conditions surrounding the cyclone soon caused it to weaken. Now moving due west, the weakening storm eventually struck Hainan Island as a tropical storm on October 12 before diminishing to a tropical depression. The depression briefly moved back over water before dissipating in northern Vietnam on October 14. Bess produced heavy rains throughout the Philippines, especially in Luzon where was measured in Baguio. These rains triggered extensive flooding and landslides that killed 26 people and left 3 others missing. Many homes were destroyed and damage amounted to $9.2 million (1974 USD). On October 12, a reconnaissance plane, with a crew of six, investigating the periphery of the storm went missing. It is presumed that the entire crew was lost when the aircraft crashed off the coast of Luzon. Though the center remained offshore, strong winds and high tides also impacted Hong Kong, causing minor flooding.
Метеорологиялық тарих
1974 жылдың 6 қазанында Біріккен тайфун ескерту орталығы (JTWC) Гуамның оңтүстік-шығысында бірнеше жүз шақырым жерде тропикалық алапатты бақылауға кірісті. Күшті субтропикалық жотаның әсерінен батысқа, кейін батыс-солтүстікке қарай жылдам қозғалып, жүйе біртіндеп ұйымдасып, 7 қазанда Улити атоллінің жанынан өтті. Кең муссондық ағынмен бірге жүрген алапатта бірнеше айналым орталықтары пайда болды. 8 қазанда ол тропикалық депрессияға, ал жақын арада тропикалық дауылға айналды, содан кейін оған Бесс деген ат берілді. 9 қазанның таңында Бесс аймағына жасалған әуе барлау миссиясы бастапқы төмен қысым аймағының солтүстігінде жаңа үстем айналым орталығы пайда болғанын анықтады. Оңтүстік төмен қысым аймағы тез тарап, солтүстік айналым тропикалық дауылға айналды. Солтүстік жүйе Бесс атауын сақтап, JTWC оны бірдей дауыл деп санайды. 9 қазанда солтүстік айналым үстем орталыққа айналғаннан кейін, батыс желдеріндегі тереңдеген ойыс синоптикалық қысымды төмендетіп, Бесс-тің жылдамдығын күрт баяулатты. Соңынан сол күні Бесс Лусонның солтүстігіне, Эскарпада мүйісінен оңтүстікке қарай құрлыққа шықты, желдің күші шамамен болды. JTWC оны ең нашар тайфун деп жіктесе де, ішкі аймақтарда Тугегарао қаласында тайфун өтіп кеткен кезде 976.9 мбар (гПа; 28.85 дюйм сынап бағанасы) қысым тіркелді. Жартылай аралдың көп бөлігінде жаңбыр жауса, Багиоде 24 сағат ішінде жауған жаңбырдың максималды мөлшері тіркелді. Жаңбырдың көп болуынан кең ауқымды су тасқыны мен көшкін пайда болып, 26 адам қаза тауып, көптеген зиян келді. Жалпы шығын 9.2 миллион долларды (1974 жылғы АҚШ доллары) құрады. Ұшақ 12 қазан күні түні Кларк әуе базасынан ұшып, алты сағаттан кейін Маниладан солтүстікке қарай соңғы байланысқа шықты. Экипажды іздеу-құтқару миссиясы ұшақтан қалған бөлшектерді ғана тапты, олардың ішінде ұшақтан тірі қалуға арналған радио, дыбыс оқшаулағыш материал және қызғылт сары түсті жастықшалар болды. Оқиғадан кейін 53-ші ауа райын барлау эскадрильясы 403-ші қанаттың үздік студенттері үшін "Swan 38" есімді естелік стипендиясын құрды. Дауылдың салдарынан келген зиян мен адам өлімінен кейін Бесс есімі зейнеткерлікке жіберіліп, оның орнына Бонни есімі қойылды. Алайда, 1979 жылы тайфун атауларының тізіміне еркек есімдері қосылғанда, ол тізімге қайта енгізілді. Кездейсоқ жағдай, 1982 жылы "Бесс" деген атпен болған күшті дауыл Жапонияда үлкен зиян келтіріп, көптеген адамдардың өмірін қиғандықтан, ол қайтадан зейнеткерлікке жіберілді.
On October 6, 1974, the Joint Typhoon Warning Center (JTWC) began monitoring a tropical disturbance several hundred miles southeast of Guam. Tracking quickly westward to west northwestward in response to a strong subtropical ridge to the north, the system gradually organized, passing near Ulithi atoll on October 7. Accompanied by a broad monsoonal flow, the disturbance featured multiple centers of circulation. On October 8, it developed into a tropical depression and soon into a tropical storm, at which time it was assigned the name Bess. Early on October 9, an aircraft reconnaissance mission into Bess revealed that a new dominant center of circulation had developed to the north of the original low. The southern low soon dissipated as the northern one became a tropical storm. The northern system retained the name Bess and is considered the same storm by the JTWC. After the northern circulation became the dominant center on October 9, a deepening trough in the westerlies caused a decrease in synoptic pressures, resulting in Bess' forward motion greatly decreasing. Later that day, Bess made landfall in northern Luzon, roughly south of Escarpada Point, with winds estimated at Though classified a minimal typhoon by the JTWC, Inland, a barometric pressure of 976.9 mbar (hPa; 28.85 inHg) was recorded in Tuguegarao as the typhoon passed to the north. While much of the peninsula received of rain, a 24‑hour maxima of was reported in Baguio. The rainfall triggered widespread flash flooding and landslides, resulting in 26 fatalities and extensive damage. Total losses amounted to $9.2 million (1974 USD). The plane took off from Clark Air Base during the night on October 12 and made its final contact six hours later roughly north of Manila. Search and rescue missions for the crew only found pieces of debris, such as an aircraft survival radio, soundproofing material, and orange cushion like material. Following the incident, the 53d Weather Reconnaissance Squadron established the Swan 38 Memorial Scholarship for outstanding students in the 403d Wing. Because of the damage and loss of life caused by the storm, the name Bess was retired and replaced with Bonnie. However, when the list of typhoon names was changed to incorporate male names in 1979, the name was re introduced to the roster. Coincidentally, it was again retired in 1982 when a powerful storm named Bess caused extensive damage and loss of life in Japan.