Кіріспе

TSS (Turbine Steam Ship) Fairstar (Fairstar, the Fun Ship) - 22 жыл бойы Сиднейден круиздік сапарлар жасаған танымал австралиялық кеме. 1957 жылы Oxfordshire британдық әскер тасымалдау кемесі ретінде құрылып біткен, ол 1964 жылы иммигранттарды тасымалдау үшін Fairstar болып қайта жабдықталды және 1974 жылдың желтоқсанынан бастап круиздік сапарларға толықтай көшті.

Өмірбаян

1950 жылдардың басында Британдық соғыс министрлігі империяның көптеген аймақтарындағы гарнизондарға әскерлерді тасымалдауды үнемі қажет етіп отырды. Көлік министрлігі бірнеше кеме компанияларымен офицерлерді, әскерлерді және олардың отбасыларын тасымалдау туралы келісімдер жасасты. The Bibby Line атты бір кеме компаниясының әскер тасымалдаудың ұзақ тарихы болды, тіпті 1854 жылдан бастап Қырым соғысы кезінде де. 1953 жылы Британ үкіметі Bibby Line-ға әскер тасымалы үшін жаңа кеме салуға өте тартымды ұсыныс жасады. Сол уақытта Британдық Үндістандық Бу-навигациялық компаниясымен шамамен бірдей кеме туралы келісім жасалды, ол кейін Nevasa аталды. Бұл жаңа кемелер әскер тасымалдау үшін ғана салынған ең ірі және соңғы британдық кемелер болды. Олардың жұмысын қамтамасыз ету үшін британ үкіметінен 20 жылдық келісімдер алу жоспарланған. Осының нәтижесінде Bibby Line 1912 жылғы Oxfordshire кемесін сатты және жаңа кемеге арналған жоспарлар Глазгодағы Fairfield Shipbuilding and Engineering Company компаниясында салынатын кемемен жалғасты. Жаңа кеменің құрылысына (No. 755 деп белгіленген) 8 396 тонна (8 531 т) болат жұмсалды. 1955 жылдың 15 желтоқсанында соғыс министрі лорд Хедтің әйелі леди Доротея Хед Oxfordshire кемесін суға түсірді. Кеменің толық жабдықталуы бір жылдан астам уақыт алды, ал теңіздегі сынақтары 1957 жылдың 29 қаңтарында басталды. Oxfordshire кемесі 1957 жылдың 14 ақпанында Bibby Line-ға ресми түрде тапсырылды, содан кейін Ливерпульге қарай жол тартты, әскер тасымалдау қызметін бастау үшін. 1957 жылдың 28 ақпанында Oxfordshire Ливерпульден Гонконгқа, Кейптаун арқылы алғашқы сапарына шықты. Кеме 1000 әскер, 500 жолаушы (әдетте әскерлердің отбасылары) және 409 экипаж мүшесін тасымалдауға қабілетті болды. Oxfordshire жылына орташа есеппен төрт рет Ұлыбритания мен Алыс Шығыс арасында сапар шекті, жол бойында Цейлон, Аден, Порт-Саид және Египеттегі Суэцке тоқтап өтті. Алайда, 1960 жылдардың басында көліктің талаптарын қанағаттандыру үшін ұшақтарды пайдалану және британдық гарнизондардың санының азаюы теңіз арқылы әскер тасымалдаудың көп ұзамай қажетсіз болып қалатынын көрсетті. 1962 жылы Британ үкіметі әуе арқылы әскер тасымалдауға толыққанды көшуге шешім қабылдады, сондықтан Oxfordshire және оның дерлік бауырлас кемесі Nevasa келісімдері тоқтатылды және кемелер қызметтен алынды. Соңғы белсенді әскер тасымалдау кемесі Oxfordshire, Nevasa (1962 жылдың қазанында жіберілген) ілесіп, сол жылдың желтоқсан айында Корнуоллдың Фал өзенінің қауіпсіз жағалауына тоқтады. Осы кезде Австралияға көшіп келушілердің саны артып, өркендеп жатты. Британдық және еуропалық көшіп келушілерге Австралияға бару үшін тек он фунт төлеуге рұқсат етілді, ал қалған соманы Федералдық үкімет төледі. Vlasov Group жолаушылар бөлімшесі, SITMAR Line, Австралияға көшіп келушілерді тасымалдау саласында жақсы қалыптасқан және олар бос тұрған Oxfordshire кемесіне қызығушылық танытты. 1963 жылдың ақпанында Bibby Line және Fairstar Shipping Corporation (Vlasov Group-тың тағы бір еншілес компаниясы) арасында кеме сатып алу опциясы бар алты жылдық келісімге қол қойылды.

"ConOx"

"Оксфордширді" лайнерлік сапарлар мен круиздерге бірдей жарамды кемеге айналдырудың күрделі жоспары Власов инженерлерінің қадағалауындағы ең амбициозды жобалардың бірі болды. 1963 жылдың 19 мамырында "Оксфордшир" кемесі "Уилтон Фийенорд" кеме құрылыс шебіне келді, содан кейін қайта жаңарту жұмыстары басталды. Жоба "Conox жобасы" ("Оксфордширді қайта құру") деп аталды. Айыныштысы, жоба күтілгеннен ұзаққа созылып, күтілгеннен көп шығынға түсті (4,5 миллион фунт стерлинг). 1964 жылдың мамыр айында кемені толығымен сатып алып, Саутгемптонға көшіріп, жабдықтау жұмыстарын аяқтау туралы шешім қабылданды. Кеменің жаңа келбеті бұрынғы бейнесінен мүлдем өзгеше болды: үстіңгі құрылымы алдыңғы және артқы бөліктерінде ұзартылды, жүк көтеруге арналған үш жұп бағаналар крандармен алмастырылды, сондай-ақ сигнал мачтасы мен түтік жабыны қайта жобаланды. Ішкі жағынан кеме толығымен өзгертілді, 488 кабинада 1868 жолаушыға арналған заманауи "Бір класс туристік" жатақтары бар, олардың 68-інен басқа барлығы дерлік жеке душ пен дәретханамен жабдықталған.

Fairstar (жасыл жұлдыз)

1964 жылғы 19 мамырда «Фейрстар» Саутгемптоннан жолаушылармен, көбінесе көшпендермен, алғашқы сапарына Австралияның Сидней қаласына бет бұрды. Ол бұл бағытта жұмыс істеп тұрған «Фейрски», «Фейрсеа» және «Кастель Фелисе» кемелеріне қосылды. «СИТМАР» компаниясы кемелерді Сиднейден Оңтүстік Тынық мұхитына круиздер жасау үшін пайдаланды. «Фейрстардың» алғашқы круизі 1965 жылғы 6 қаңтарда «Массей Фергусон» компаниясының жылдық конвенциясы үшін чартерленді. Ұлыбританиядан Австралияға шамамен бір жылдай рейс жасағаннан кейін, «Фейрстар» 1965 жылғы 22 желтоқсанда Сиднейден тағы бір круизге шығып, Нумеа және Сува қалаларына барды. 1970 жылы «СИТМАР» компаниясы «Chandris Lines» компаниясымен көшпендерді тасымалдау шартын жоғалтты, ал «Фейрсеа» 1969 жылы Тынық мұхитының ортасындағы қозғалтқыш бөлімінде болған өрттен кейін қызметтен шығарылды. «Кастель Фелисе» де 1970 жылдың қазан айында, шамамен 40 жылдық қызметтен кейін, маңызын жойды. «Фейрски» 1972 жылдың ақпанында Саутгемптонға тоқтатылып, 1973 жылдың қарашасына дейін Австралияға қайта оралмады. «Фейрстар» келесі жылдары круиздік сапарларға көбірек пайдаланылды және 1974 жылдың қарашасында кеме Саутгемптоннан соңғы рейсіне кетті. Содан кейін 1974 жылдың желтоқсан айында «Фейрстар» Австралиядан тұрақты круиздік кеме ретінде круиздік сапарға шықты. Круиздердің көпшілігі Оңтүстік Тынық мұхитына бағытталды, бірақ ол жыл сайын Азияға да сапар жасады, онда кеме Сингапурда круиздер арасындағы тұрақты жөндеу және жаңартулар үшін құрғақ докқа қойылды. Осылайша «Фейрстар» толық уақытты круизге «Фейрскимен» қосылды, «Фейрски» 1974 жылдың шілдесінде енді субсидияланбайтын Ұлыбритания-Австралия бағытынан алынып тасталды. Екі кеме де тағы үш жыл бойы қызметте болды, 1977 жылдың маусымында «Фейрски» Индонезияның Джакарта қаласының жанында су астындағы қираған кемеге соқтығысып, экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтін жағдайға түскенше. «Фейрстардың» мансабында бірнеше жаңартулар жасалды, ең ірісі 1989 жылдың сәуірінде «СИТМАР» компаниясы «P&O Australia» компаниясына 210 миллион долларға сатылғаннан кейін жасалды. Жаңарту кезінде кеменің жоғарғы палубасы кеңейтілді, лаунждар мен жолаушылар кабиналары жаңартылды және жаңа ішу суы станциясы орнатылды. Жолаушылар сыйымдылығы да 1280-ге дейін азайтылды. Түтін құбырының түсі жаңа схемамен өзгертілді: ақ фонда көк құтан (алғашқыда 1988 жылдың шілдесінде көк логотиптегі ақ құтанға ауыстырылды).

Фейрстардың соңы

1990 жылдары Fairstar кемесінде бұзылулар мен проблемалар көбейе бастады. 1997 жылы енгізілетін жаңа SOLAS (Safety Of Life At Sea) талаптары Fairstar-дың миллиондаған доллар тұратын кең ауқымды жаңартудан өтуі қажет екенін көрсетті. 1996 жылдың соңында P&O компаниясының бас директоры Фил Янг мырза Fairstar-дың ұзақ қызметі келесі жылы аяқталады деп хабарлады. Хабар жұртқа жеткен соң, соңғы круиз бірнеше сағаттың ішінде сатылып кетті. 1997 жылдың 21 қаңтарында Fairstar соңғы круизіне шықты, ол барысында Амеде аралы, Нумеа, Лифу, Вила және Гавана Булари бұғазына сапар шекті, содан кейін Сиднейге қайтып оралды. Сиднейге келгенде, кемесінің басты мачтасынан дәстүрлі ұзын ақ туы көтерілді. Оның мұртына "RIPA" деген жазу дөңгелектеп жазылды (көптеген адамдар бұл "Тыныштықта мәңгілік демалыс" дегенді білдіреді деп санайды) және ол Сент-Винсент және Гренадиндер елдерінің туын көтеріп жүрді. Біраз уақыттан кейін ол Сидней портынан шығып, 1997 жылдың 10 сәуірінде Үндістанның Аланг қаласына жетті, онда ол металл тескілеріне тартылып, мақұлданып, ыдыратылды.