Кіріспе

Сириядағы археологиялық орын

Шағыр базары (Шагир Базар, арабша: تل شاغربازار) – Сирияның әл-Хасака облысының солтүстігіндегі төбе, немесе елді мекен орны. Ол ежелгі маңызды қала Нагардан (Телл Брак) қысқа қашықтықта орналасқан. Бұл орын Халаф дәуірінде (шамамен б.з.д. 6100-5100 жылдары) бастап б.з.д. 2-мыңжылдықтың ортасына дейін қоныстанған.

Археология

Бұл жерде екі үйінді бар, оңтүстіктегісі биік, бірақ кішкентай, ал солтүстіктегісі төмен, бірақ үлкен. Алғашқы қоныстану солтүстік жағында Халаф мәдениетімен байланысты, содан кейін Кейінгі Хальколит дәуірінде оңтүстік жағында, одан кейін б.з.д. 3-мыңжылдықта толық қоныстану болды. Б.з.д. 2-мыңжылдықтағы қоныстану солтүстік (5 гектар) үйіндімен шектелді. Шағар базары британдық археолог Макс Маллоуан және оның әйелі Агата Кристи 1935 жылдан 1937 жылға дейін үш маусым бойы қазып зерттеді. Табылған көптеген заттар Британ мұражайына жеткізілді. Құмырадан басқа, ежелгі Вавилон дәуіріне жататын, клинописьпен жазылған көптеген саз тақташалар да табылды. 1999 жылы Ирактағы Британ археология мектебінің экспедициясы, Лиеж университетінің археологтары және Сирияның Ежелгі заттар мен мұражайлар бас дирекциясымен бірлесіп, бұл жердегі жұмыстарды жаңартты. 2002 жылы аяқталған қазба жұмыстары барысында 214 клинопись тақташасы табылды.

Шағар базары және оның айналасы

Шағар базары Хасака провинциясында, Хасакадан шамамен солтүстікке қарай, Хабур өзенінің саласы Вади Дара арнасында орналасқан. Ежелгі орынның ауданы шамамен .

Жұмыс өтілі

Шағар базары неолит дәуірінде-ақ қоныстанған. Қазба жұмыстары барысында Халаф және Убайд мәдениеттеріне тән керамикалық бұйымдар табылды. Бронза дәуірінің басында, б.з.д. үшінші мыңжылдықта Шағар базары 12 гектар / 30 акр аумақты қамтитын шағын қалаға айналды. Қала үшінші мыңжылдықтың соңында тасталып қалған сияқты. Орта бронза дәуірінің басында ол қайта қоныстанды және Аснакум деп аталды. Қала Шамши Адад I және оның ұлы Ясма Адад билік еткен Жоғарғы Месопотамия патшалығының құрамына кірді. Хуриттер де бұл қаланы басып алды, және осы кезеңге жататын Хабур керамикасының әдемі үлгілері қазба жұмыстары кезінде табылған.