Пайаси патшасы туралы ежегіндік будда және джайни діни мәтіндеріндегі аңыз. Жанның жоқтығын дәлелдеуге тырысқан материалдық патша, кейін сенімге келді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Паяси немесе Паеси – Үндінің ежелгі будда және джайни діни мәтіндерінде есімдері жиі кездесетін аңыз патша. Осы аңыздарда ол, жанның жоқтығын анықтау үшін бірнеше тәжірибелер жүргізуді бұйырған материалист ретінде суреттеледі. Джайнизм немесе буддизм дінінің жолындағы монах оны пікірсайыс арқылы жаңылыс екенін дәлелдеп, оны өз дініне көндіреді.
Pāyāsi or Paesi is a legendary king mentioned in the ancient Buddhist and Jain texts of India. In these legends, he appears as a materialist who orders several experiments to conclude that the soul does not exist. A Jain or Buddhist monk proves him wrong in a debate, and converts him to their faith.
Аңыздар
Буддистік және джайнистік аңыздарға сәйкес, Паэси жанның жоқ екенін дәлелдеу үшін бірнеше қатыгез тәжірибелер жүргізді. Мысалы, ол бір ұрыны тірідей мыс құмыраға тығып, үстін мыс қақпақпен жапты, оның өлімінен кейін жаны қалай шығатынын көру үшін. Буддистік және джайнистік еңбектерде жанның бар екендігін жоққа шығару мақсатымен осындай тәжірибелер жасаған басқа адамдар туралы да ұқсас оқиғалар келтіріледі. Мұндай оқиғалардың барлығында будда немесе джайнизм дінінің жоғарғы дініне сенушісі жанның бар екенін жоққа шығарушымен пікір таласып, жеңіске жетеді. Мысалы, Харибхадраның "Самарайчча-ката" ("Самардтия-ката") кітабында Пинкакеса есімді адам өлім жазасына кесілген қарақшының темір ыдысқа салынып, бірақ оның өлімінен кейін ыдыстан ешқандай жанның шыққандығы байқалмағанын айтады. Джайнизм дінбасы Виджая Симха бұл пікірге қарсы, мыс құбылы соратын адам да темір ыдысқа салынған, бірақ ол құбылысын соққанда дыбысы сыртқа естілген, бірақ мұқият жабылған ыдыстан шыққандығын көруге болмағанын мәлімдейді. Мұндай әңгімелер авторлардың өз ілімдерін тарату үшін құрастырған болуы мүмкін, олардың тарихи негізі жоқ. Виллем Болленің сөзіне қарағанда, буддистік және джайнистік аңыздардың салыстыруы бірін-бірі көшірмегендігін көрсетеді: екі аңыз да ортақ ежелгі және кең таралған аңыздан шыққан сияқты.
According to Buddhist and Jain legends, Paesi ordered several cruel experiments to conclude that the soul does not exist. For example, he had a thief thrown alive in a brass pot, with a brass lid soldered over it, to see how his soul could escape after his death. Buddhist and Jain works mention similar accounts of other people conducting such experiments to deny the existence of soul. In all these accounts,a Buddhist or Jain monk defeats the person denying the existence of the soul in a debate. E. g. in Haribhadra's Samaraichcha Katha (Samarditya Katha), a man named Pingakesa states that a robber sentenced to death had been put in a sealed iron vessel, but no soul was observed escaping from the vessel after his death. Jain monk Vijaya simha refutes this argument by stating that a conch blower had similarlly been put into an iron vessel, but when he blew his conch, the sound was heard outside although it could not be seen being emitted from the sealed vessel. Such stories seem to be fabricated by the authors to promote their doctrine, and have no historical basis. According to Willem Bollée, a comparison of the Buddhist and Jain versions of the legend suggests that one is not borrowed from the other: both legends seem to originate from a common ancient and popular legend.