Кіріспе

Mormugao (Mormugão) – Үндістанның Гоа штатындағы Оңтүстік ауданының Mormugao талукасында орналасқан теңіз порты қаласы. Онда терең табиғи бейне бар және ол Гоаның басты порты болып табылады. Индо-португал дәуірінің соңында, 1917 жылы Салсет аймағынан отыз бір елді мекен бөлініп, штаб-пәтері Мормугао теңіз порты болатын Морумугао құрылды. Қалған отыз бес елді мекен Сальцетте қалды, олар қазіргі Сальцет талукасын қамтиды, ал штаб-пәтері Маргао қаласында орналасқан.

География

Мормугао теңіз деңгейінен орташа есеппен 2 метр (7 фут) биіктікте орналасқан.

Демография және денсаулық сақтау

2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Мормугао халқы 97 085 адамды құрады. Халықтың 53% ер адамдар, ал 47% әйелдерді құрайды. Мормугаодағы сауаттылық деңгейі 75%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары: ер адамдардың сауаттылығы 80%, әйелдердің сауаттылығы 70%. Мормугао халқының 11% 6 жасқа дейінгі балалар. Конкани – штат тілі, сонымен қатар маратхи, каннада, хинди және ағылшын тілдері де қолданылады. Гоа денсаулық сақтау департаменті (DHS) Мормугао және жақын маңдағы аймақтардағы тұрғындарға бұрынғы Чикалим шағын ауруханасы арқылы екінші деңгейлі медициналық көмек көрсетеді, қазір ол 120 төсектік аудандық аурухана деңгейіне дейін жаңартылды. DHS сондай-ақ Casaulim PHC, Cortalim PHC және Vasco UHC арқылы аймаққа біріншілік медициналық көмек көрсетеді. Аудан ішінде көптеген жеке медициналық орталықтар, клиникалар, панчкарма орталықтары, спортзалдар мен физиотерапия орталықтарын табуға болады.

Тарих

Португалдар XVI ғасырда Гоаның бір бөлігін отарлағанда, өздерінің операцияларын Тисвадидің орталық ауданында, әсіресе «Гоа қаласы» халықаралық сауда орталығында, қазіргі Ескі Гоада орналастырды. Теңіздегі үстемдігіне қауіп төнген кезде, олар жағалау бойындағы әртүрлі төбелерге бекіністер салды. 1624 жылы Мормугао портына қарап тұрған төбеде қамалмен қоршалған қала салуға кірісті. Португалдардан бұрын Гоаны билеген Бижапур сұлтандары оңай бас ие алмады. Бірнеше шабуыл жасалды. Теңізден голландтар келді, олар португалдардан жағалаудағы көптеген елді мекендерді – Молукка, Баттикалоа, Тринкомали, Галле, Малакка, Манар, Джаффна, Килон, Кочин және Каннанорни басып алды. 1640-1643 жылдары голландтар Мормугаоны басып алуға бар күштерін салды, бірақ соңында оларды ығыстырып шығарды. 1683 жылы Гоадағы португалдықтар Маратхалардан қатты қауіп көрді. Әлдеқайда ауыр жеңілістен құтылу үшін Самбхаджи кенеттен қоршауды көтеріп, Моғол императоры Аурангзебтен өз патшалығын қорғауға асықты. Бұл тар құтылу, Гоа қаласының құлдырауы сияқты, португалдық вице-король Дом Франсиско де Тавораны португалдықтардың Үндістандағы иеліктерінің астанасын Мормугаоның мықты бекінісіне көшіруге көндірді. 1685 жылы жаңа қаланың негізгі құрылыстары иезуит дін қызметкері әйе Теотонио Ребело басшылығымен салынып жатты. Иезуит архитекторлары сол кездегі әшекейлі стильден аулақ болуға тырысты. Қысқа ғана уақыт сарай ретінде пайдаланылғаннан кейін, түрлі мақсаттарда, соның ішінде 1943 жылы Мормугаоның бейтарап суларында тұрған неміс кемелерін жойған британдық агенттерге қонақ үй ретінде берілген қатаң вице-корольдік сарай әлі де тұр. Таворадан кейінгі вице-корольдер Мормугаоны тым усақтап, оңаша деп тапты. Әкімшілік орталық жаңа Панжим қаласына көшірілді, ол бүгінгі таңға дейін Гоаның бас қаласы болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мормугао порты «Крик» операциясының ортасы болды, нәтижесінде неміс сауда кемесі «Эренфельс» бомбаланды, ол құпия түрде U- қайықтарына ақпарат жіберіп тұрған.

Мормугао порты

1963 жылы маңызды порт мәртебесі берілгеннен бері Мормугао порты Үндістанның теңіз саудасының дамуына зор үлес қосты. Бұл порт жылдық 27,33 миллион тонна темір кенін тасымалдау арқылы Үндістанның ірі темір кен экспорттаушы порты болып табылады. INS Мормугао кемесі осы порттың құрметіне аталды.

Көлік байланыстары

Сегізінші ғасырда Мормугаода жұқпалы аурулар кеңінен тарап, қаланың хал-ахуалы нашарлаған, бірақ содан кейін жағдайы жақсара бастады. Үндістанның ең үздік табиғи портының бірі ретінде Мормугаоның маңызы анықталғанда, британдықтар оны Мармагуа деп атады. Ол португалдық колонияны Британдық Үндістанмен байланыстыратын жаңа метрлік темір жолдың соңғы стансасы ретінде таңдалды. Батыс Үндістан Португалдық Кепілді Темір Жол Компаниясы, британдық кәсіпорын, портты жаңғыртуға және темір жол салуға үлкен қаражат жұмсады. Екеуі де 1886 жылдың шілде айында пайдалануға берілді. Мормугаодағы Васко-да-Гам қаласының жоспары жасалып, құрылысы 20-шы ғасырдың басында басталды. Әкімшілер, саудагерлер және көшпенді жұмысшылардың әдемі қаласы болған ол, ондағы португалдық академиялар мен британдық клуб өмірі көптеген жылдар бойы жалғасты. Бүгінде іздері қалған Мормугао ауданы Гоадағы ерекше аймақ болып табылады. Гоаның Даболимдегі әуежайы, Васко-да-Гамдағы темір жол стансасы және қарбалас портының арқасында Мормугао көптеген саяхатшылар үшін Гоамен алғашқы танысу орнына айналды.

Саясат

Бұл аймақ Оңтүстік Гоа (Лок Сабха сайлау округі) (сонымен қатар Мормугао (Лок Сабха сайлау округі) деп те белгілі) құрамына кіреді. 2019 жылғы Лок Сабха сайлауында Үндістан Ұлттық Конгресінен Франциско Сардинха Оңтүстік Гоа Лок Сабха округінде Бхаратия Джаната Партиясының Нарендра Кешав Савайкарды жеңіп, тағы да жеңіске жетті, бірақ Савайкар Мормугаодың барлық 4 Лок Сабха округінде басымдық алған болатын. Мормугао талукасы Гоа штатының Мемлекеттік жиналысына 4 депутат сайлайды. Қазіргі депутаттар – Корталимнен (Гоа Ассамблеясы) Алина Сальданха, Васко-Да-Гамадан (Видан Сабхасы) Карлос Алмейда, Мормугаодан (Гоа Ассамблеясы) Милинд Наик және Даболимнен (Гоа Ассамблеясы) Маувин Годиньо, барлығы Бхаратия Джаната Партиясынан.

Білім

Мурғаон білім беру қоғамы 1971 жылы Васко-да-Гама қаласында және Мурғаон талукасының басқа аймақтарында білім беру мүмкіндіктерін ұсыну мақсатымен құрылды. Мурмугао білім беру қоғамының өнер және коммерция колледжі, жергілікті жерде МЭС колледжі деп белгілі, Зуарингарда орналасқан танымал оқу орны. Ол өнер және коммерция салаларында жоғары білім берумен қатар, инженерлік және медицина салаларында университет деңгейіндегі білім беретін Бирта ғылым және технология институтымен (BITS) бірлесе жұмыс істейді.