Кіріспе

Неамц монастыры (Mănăstirea Neamț) – румындық православиелік діни орталық, Румыниядағы ең көне және маңызды орталықтардың бірі. Ол 15 ғасырда салынды және ортағасырлық молдавандық сәулет өнерінің үлгісі болып табылады. 15 ғасыр сәулетінің қазынасы саналатын бұл шіркеу Молдавияның Стефан III (1457–1504) билігі тұсында салынып, 1497 жылы, Молдавия әскері Польша королі Иоанн I Альбертқа қарсы шайқаста жеңіске жеткен жылда аяқталды.

Орналасқан жері

Монастырь Румынияның солтүстік-шығыс бөлігінде, Неамц округінде, Таргу Неамц қаласынан батысқа қарай 10 км қашықтықта орналасқан. Оған автомобильмен (DN 15B тас жолы) және пойызбен (Таргу Неамц теміржол станциясы) баруға болады; ең жақын әуежай Сучаева, ол солтүстікке қарай шамамен 60 км жерде орналасқан.

Сәулет

Көркем әрі нәзік түс өрнектерімен безендірілген монастырь, Штефан Цель Маре заманында қалыптанған молдавандық сәулет өнерінің толыққанды деңгейін көрсетеді. Шіркеудің қасбеті сол дәуірге тән әшекейлермен жабылған: готикалық терезелер және жасыл, сары және қоңыр түстермен боялған эмальды дискілермен әсемделген фриздер. Осы шіркеуде тұңғыш рет пайда болған қабірлер бөлмесінде, Александру цель Бунның ұлы және Штефан Цель Маренің інісі Штефан ал II леяның мазары орналасқан.

Қолжазбалар мен өнер

Неамц монастырында сақталған өнер қазыналары ғасырлар бойы осы жерде болған қарқынды көркемдік және мәдени қызметтің куәсі. Осы жерде XV ғасырдағы молдавандық миниатюраның ең көрнекті өкілі Гавриль Урик өнерін көрсетті. Оның 1429 жылы жазылған тұңғыш қолжазбасы Оксфорд университетінің Бодлеан кітапханасында сақтаулы. Бұл маңызды орталықта жұмыс істеген Штефан чел Маренің каллиграфтары мен миниатюристтері Путна монастырына сыйланған көптеген кітаптарды жасады. Монастырь ұяларында хроникашы Макарий Петру Рарештің, ал Ефтимий Александру Лэпушнянудың билеу дәуірінің жылнамасын жазды. Неамц монастырының ғылыми дәстүрі XVII-XVIII ғасырларда жойылды, бірақ келесі ғасырдың басында митрополит Вениамин Костаки осы жерде баспахана ашқанда қайта жанданды. Монастырь мұражайында 1807 жылдан бері кітап басып шығарылған ескі баспа машинасы бар. Монастырь кітапханасының тарихы 600 жылдан астам. Шамамен 11 мың том кітаптың арасында көптеген сирек кітаптар бар, олардың кейбіреулері осы елде алғаш рет басылған. Неамц бекінісінің бұрынғы шіркеуінің иконостасы, сондай-ақ Николае Григорескудың "Мысырдан қашу" иконасы – монастырьдағы ең құнды мүліктердің бірі.