Кіріспе

Кеміргіштердің түрі

Батыс егін тышқаны (Reithrodontomys megalotis) – АҚШ-тың батыс бөлігінің көп бөлігінде кездесетін шағын неотомин тышқаны. Көптеген ғалымдар сирек кездесетін тұзды батпақ тышқанын (salt marsh harvest mouse) оның бір түрі деп санайды, бірақ қазіргі таңда екеуі де жеке қарастырылады. Ұқсас түрлерге – жазықтық егін тышқаны (Reithrodontomys montanus) жатады, оның омыртқасында анық бірақ тар жолақ болады, сондай-ақ құйрығы ұзын Fulvus егін тышқаны (R. fulvescens) да бар. Тұзды батпақ тышқаны (R. raviventris) да ұқсас, оның ішкі жүні қызғылт-қоңырдан сары қоңырға дейін болады. Ақырында, үй тышқанының (Mus musculus) кескіш тістерінде жоғарыдағы егін тышқанынан айырмашылығы, ойықтар болмайды. R. megalotis тіс формуласы = 16.

Мінез-құлық

Тышқан түнгі жануар, әсіресе өте қараңғы түнде қызғылықты әрекет етеді. Бұл тышқанның ерекше тапқырлығы бар, ол басқа кеміргіштердің жердегі жолдарынан пайдаланады. Сонымен қатар ол өте епті өрмелеуші. Температура белгілі бір деңгейге жеткенде батыс егін тышқаны мамырлыққа түседі, бірақ ғалымдар оның нағыз қыстамаға түсетінін әлі анықтаған жоқ. Бұл тышқан шамамен 125 мм диаметрлі шар тәрізді ұялар салады. Бұл ұяларды жерде немесе ағаштардың, бұталардың немесе хищниктерден қорғауға көмектесетін өсімдіктердің астында табуға болады. Ұялар жер үстінде немесе қуыстарда да кездеседі. Ұяның негізінде әдетте бір немесе бірнеше кіреберіс тесігі болады.

Диета

Батыс егінші тышқаны – өсімдіктермен қоректенетін жануар, оның рационында негізінен әртүрлі өсімдіктердің тұқымдары мен дәндері болады. Осы өсімдіктерге: жемістер, ветч, көк шөп, феску, сұлы және бром шөбі жатады. Күз бен қысқа дайындалу үшін батыс егінші тышқаны өзі қоныстанған егістіктерде жасаған жолдарда және жер астындағы сақтау орындарында азығын жинап сақтайды. Негізгі тағамы тұқымдар болғанымен, көктемде жаңа өсімдіктердің пайда болуымен қоректенуі байиды. Маусым, шілде және тамыз айларында тышқан кейбір жәндіктерді, әсіресе шегірткелер мен көбелек құрттарын жейді.

Өсіру

Асылдандыру үшін салынатын ұялар – шөп немесе басқа өсімдік материалдарынан тоқылған шар тәрізді құрылыстар. Ұяның диаметрі шамамен 13 сантиметр, ал ішкі қабырғасы жұмсақ, талшықты өсімдіктермен қапталады. Ұяның негізінде бір немесе бірнеше кіреберіс болуы мүмкін. Көбінесе ұя қорғалған жерде, мысалы, бұта ішінде немесе құлаған ағаш жанында салынады. Дегенмен, кейде тышқан ұясын бұта үстінде, жерден жоғары орналастырады. Ол көктемнің басынан күзге дейін көбейеді, бірақ шілде айында белсенділігі азаяды. Жүктілік мерзімі 23-24 күнге созылады. Туғаннан кейін бірден қайтадан ұрықтандыру жиі кездеседі. Ана тышқан жылына оннан он төртке дейін балалай алады, әдетте әр баласында екіден алтыға дейін ұлпауы мүмкін. Бірақ, тоғызқа дейін бала тууы да мүмкін. Осылайша, бір аналықтан жылына 40-60 бала өседі. Жаңа туған тышқанның салмағы шамамен 1,0-ден 1,5 граммға дейін жетеді.

Қауіптер

Үй жануарлары мен жабайы мысықтар батыс егін жинаушы тышқанға қауіп төндіреді. IUCN Қызыл тізімінде "Төменгі қауіптілік" (LC) санатында тіркелген. Оның көптеген жыртқыштарына түлкі, күзен, койот, бүркіт, жылан және сұрғыр түрлері жатады. Басқа жыртқыштарға торғайтар, соры, жыртқыш құстар, қысқа құйрықты егеуқұйрықтар, мысықтар және шаяндар жатады.