Кіріспе

Санари-сюр-Мер (Sanary sur Mer), немесе жай ғана Санари – Францияның оңтүстік-шығысындағы Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Вар департаментіндегі коммуна. Санари-сюр-Мер Жерорта теңізінің жағалауындағы Прованс аймағында, Тулоннан батысқа және Марсельден оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Парижден TGV пойзымен төрт сағаттан кем уақытта жетуге болады. Жоғары маусымда Лондон, Осло, Брюссель және Роттердам қалаларынан жақын орналасқан Тулон-Хьер әуежайына тікелей рейстер бар.

Тарих

Теңіз жағасындағы жер Олиуль коммунасының құрамына кірді. 16 ғасырда сеньор мұнда балықшылар ауылын құрды, ол ортағасырлық күзет мұнарасының төңірегінде, Лерен аббаттығының "Санкт-Назари" қорғауында орналасты. Порт 16 ғасырдың ортасында салынды және тереңдетілді. Окситан тілінің провансальдық диалектісінде (немесе егер жеке тіл ретінде қарастырылса, провансаль тілінде) Сант-Назари, кейін Сант-Нари деп белгілі болған шағын балықшылар порты, кейін Санари деп қысқартылды, және 1688 жылдың 10 шілдесінде Франция королі Людовик XIV-тен Олиульден тәуелсіздік алды. 1890 жылдың 12 қарашасында ол ресми түрде француз тіліндегі атауын – Санар – алды, ол 1923 жылдың 27 шілдесінде "sur Mer" ("теңізде") деп бекітілді. Туристік орын ретінде ауыл 1980-ші жылдарда қарқынды өсімді бастан өткерді. Санари-сюр-Мердің жағалауында көптеген шағын жағажайлар бар; ол Жерорта теңізі жағалауындағы көптеген шағын қалалардан айырмашылығы, жыл бойы өмірге толы ауыл. Санари-сюр-Мер Францияның ең күнге толы жерлерінің бірі, орташа жұмсалдығы 61 күн ғана жаңбыр, көбінесе қыста, сондай-ақ жоғары сәулелену (6,156 МДж/м²/жыл), Сицилиямен салыстыруға болады. Ол үнемі Рона аңғарынан соққан Мистраль желге ұшырайды, ол шамамен 20% төмен ылғалдылық, салқын температура, күн және ашық көк аспан әкеледі. Жел жылдың орташа есебімен 115 күні дауылдық күшке жетеді (жылма-жыл 8 күні дауылды жел), бұл Санариді желсерфингшілер үшін танымал орынға айналдырады.

Негізгі көрікті жерлер

Notre Dame de Pitié шапаны: 1560 жылы қаланың батысындағы мүйісте салынған осы шапанадан Санари шығанағының кең көрінісі ашылады. Онда көптеген қасиеттік нығматтар (ex voto) бар. Église Saint Nazaire: XIX ғасырдың соңында салынған готикалық стильдегі шіркеу, архитектор Мишель Паша. Tour romane: Орта ғасырлық құрылыс, шамамен 1300 жылға дейін салынған. Порт: Санариде дәстүрлі ағаштан жасалған балық аулау қайықтары көп, олардың көп бөлігі жергілікті "поинтус" қайықтары. Сондай-ақ, мұнда әр таңертең ауланған балықтарын сататын шағын балықшылар флоты да бар. Портисол: Санаридегі ең әдемі жағажай. Базар: Әр таңертең жапырақ ағаштарының көлеңкесінде провансальдық базар өтеді, онда көптеген таза өнімдер сатылады. Жак Кусто Санарида "Вилла Баобаб" атты үйіне ие болған, ол Санари маңында терең суға түсу құралдарын ойлап тапқан және жетілдірген. Фредерик Дюма атындағы халықаралық суға түсу мұражайы (Musée Frédéric Dumas) муниципалитет берген 13 ғасырлық роман стиліндегі мұнарада орналасқан; ол өзін суға түсу тарихының қаласы деп таныстырады. Фредерик Дюма Кустомен бірге суға түсуге арналған құралды (aqua lung) ойлап тапқан. Санари – ұзақ және сәтті халықаралық мансапқа ие болған опера баритоны Эрнест Бланктің (1923–2010) туған жері. Санари жыл сайын мамыр айында Бейрутте де бірдей кезеңде өтетін PHOTOMED халықаралық фотосурет фестиваліне ұйымдастырады.

Әдеби санарлық

1930 жылдардың басында нацизмнің күшеюімен көптеген неміс жазушылары мен зиялылары Германиядан қашып, осында қоныстанды: драматург Бертольд Брехт, Эгон Эрвин Киш, Томас Манн, Людвиг Маркузе, Йозеф Рот, Франц Верфель және оның әйелі Альма Малер, Густав Малердің жесірі, «Ле Мулен Гри» (Нотр-Дам де Пити шіркеуінің жанында), Лайон Фойхтвангер «Вилла Лазарде», содан кейін «Вилла Вальмерде» және Арнольд Цвайг. Жан Кокто мен оның жақындарының қолдауымен Санариге Альдус Хаксли, «Жаңа әлем» романын «Вилла Хюлиде» жазған, және оның әйелі Мария келді. Олар Д.Х. Лоуренс пен оның әйелі Фрида, Джулиан Хаксли мен оның әйелі Джульетта сияқты басқа да ағылшын қонақтарын тартты. Неміс эмигранттары Томас Манн мен оның үлкен отбасысының, оның інісі Генрих пен оның әйелінің («Көк періште» романының үлгісі болған), жазушылар Стефан Цвейг пен Арнольд Цвейгтің, өнер сыншысы Юлиус Майер Графе мен суретші Рене Шикеленің төңірегіне топтасты. Сибил фон Шоннебек (кейін Сибил Бедфорд, «Мұра» кітабының авторы) анасымен бірге осында тұрды. Людвиг Маркузе «Mein Zwanzigstes Jahrhundert» (160-бет) кітабында Санари туралы былай деп жазды: «Біз жұмақта өмір сүрдік – амалсыз». «Егер адам жер аударылып өмір сүрсе, – деп жазды Герман Кестен, – кафе бірден отбасылық үйге, ұлтқа, шіркеуге және парламентке, шөлге және қасиетті орынға, иллюзиялардың бесігіне және олардың зиратына айналады. Жер аударылған үшін кафе – өмірдің жалғасатын жалғыз жері». 1939 жылы соғыс жарияланғанда, француз үкіметі осы эмигранттарды жау шетелдіктер деп есептеп, олардың кейбіреулерін Экс-ан-Прованс маңындағы «Милль» концлагеріне, ал кейбіреулерін Аушвицке жіберді. Франция азат болғаннан кейін, бұл оқиға 1990 жылдарға дейін назардан тыс қалды. Мүмкін, Германиядан келген туристердің санының артуына байланысты, естелік тақта ашылып, әдеби маршруттар белгіленді.