Кіріспе

Бангладештегі мүсін Апараджей Бангла – 1971 жылғы Бангладеш Азаттық соғысына арналған ең танымал мүсіндердің бірі. Ол Дака университетінің кампусында, Өнер факультеті ғимаратының алдында орналасқан. Бенгал тілінде бұл фраза "Жеңілмеген Бенгал" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Скульптура жұмыстары 1973 жылдың соңында басталды. Скульптор Сайед Абдулла Халидтің жобасына және ДУКСУ басқармасының қадағалауына негізделген. Dainik Bangla газетінің тілшісі Салех Чоудхури мүсінге келіп, ол туралы мақала жазды. Басылым Бангладеш халқын жарық дүниеге әкелді, сондықтан мүсінші бүкіл әлемге танымал. Сол мақалада Салех Чоудхури оны Апараджейо Бангла деп атады, ал кейіннен университет өкіметі мен суретші оны тұрақты атау ретінде бекітті (көлік Протом Ало Салех Чоудхури туралы хабар / 2017 жылдың 5 қыркүйегінде қайтыс болған және журналист Хасан Шахареардың Салех Чоудхури туралы мақаласы Шамокал Бангла газетінде жарияланған). "Апаражейо Бангла" жобасының алдында тағы бір 3 фут ұзындықтағы мүсін болған еді, содан кейін Дакшу билігі мүсінді бұзып, "Апаражейо Бангла" жобасының жұмысын бастады. Халидтің жақын достары Хасина Ахмед, Сайед Хамид Максуд және Бадрул Алам Бену "Апаражё Бангла" үшін модельдік қызмет атқарды. Суретші модельдердің мінез-құлқын мұқият бақылап, олармен тығыз қарым-қатынаста болғандықтан, суреттегі образдарды дұрыс суреттей алды. 1975 жылы тамызда шейх Мүжибур Рахман өлтірілді, сондықтан Дакшу билігі Апараджейо Бангла жобасын тоқтатты. Саяси тұрақсыздық пен Дакка университетінің сол кездегі проректоры Абдул Матин Чоудхуридің тұтқындалуы да жұмысты бұзды. Жоба 1978 жылдың соңына дейін аяқталмаған. 1979 жылдың қаңтар айында кейбір фундаменталистік топтар Дакшу мүсіндер басқармасын бұзуға тырысты. Алайда жоба мүшелері мен Дакка университетінің студенттері жұмысты қатаң қорғады. Ұзақ үзілістен кейін жұмыс 1979 жылдың желтоқсанында жаңа көзқараспен қайта басталды. Ақыры жоба жұмысы 1979 жылдың 16 желтоқсанында аяқталды. Скульптураны бостандық үшін күрескен жарақаттанған адамдар ашты.

Тарихи маңызы

Соғыстан кейін ДУКГСУ комитеті бостандықтың даңқын еске алу үшін мүсінді ұсынды. Саид Абдулла Халидтің мүсінінде 3 тұлға бар. "Апаражейо Бангла" композициясы толыққанды жетілген, кейіпкерлері динамикалық. Ортасында иығында мылтығы және қолында гранатасы бар шаруаның мүсіні орналасқан, ол Бангладеш халқының бейнесін көрсетеді. Сол жақта - қолында алғашқы медициналық жәрдем жинағы бар әйел, ол медбике екенін аңғартады, ал оң жақта - тек шалбар киген және қолында мылтық ұстаған студент, ол жастарды символдайды. "Апаражейо Бангла" бостандық соғысынан жасалған мүсіндер саласындағы алғашқы туынды. Мүсіннің дизайны үшін әйел моделі үй шаруасымен айналысатын Хасина Ахмет болды, шаруа моделі - өнер факультетінің студенті Бадрул Алам Бану, ал студент моделі - Дака университетінің студенті Саид Хамид Мақсуд болды.

Мүсіндік

Мүсін 4 дюймдік қаптамасы бар темір бетоннан жасалған, биіктігі 18 футқа дейін жетеді. Мүсіннің негізіне жазулар ойылғаннан кейін қайта жасалды. Мүсіннің қаптамасы Сахидулла Ассошиэйтс компаниясымен жұмыс істеді, ал мүсіннің негізін сәулетші Рабиул Хоссейн жобалады. Бұл үш тұлғаны бейнелейтін мүсін, орталық кейіпкер – ауыл жасы ортада тұрып, бір қолымен мылтықтың бауын, екінші қолымен гранатаны ұстап тұр. Оның сол жағында мылтық ұстаған қалалық жас тұр. Оң жағында иығына алғашқы медициналық жәрдем жинағын ілген, медбикелікке берілген жас әйел бейнеленген. Бұл үш тұлға – барлық бенгал халқының біріккен күшін көрсетеді.

Мүсін туралы деректі фильм

2011 жылы Бангладеш тәуелсіздігінің 40 жылдығына арналған скульптура туралы деректі фильм жарық көрді. Оны Саифул Вадуд Хелал түсірді, ал Шафиул Вадуд продюсерлік етті. Фильм 1971 жылғы соғыстың тарихын көрсетеді және діншіл экстремистердің осы құрылысты жоюға жасаған әрекеттерін аңғартпақ.