Кіріспе
Зерттеуде талданатын негізгі объекті Талдау бірлігі – зерттеуде қарастырылатын немесе тұтастай зерттелген объекті. Әлеуметтік ғылымдарда макро деңгейдегі талдаудың ең көп қолданылатын бірлігі, қоғам ретінде, мемлекет (политикалық жүйе) (яғни ел) болып табылады. Мезодеңгейде топтар, ұйымдар және мекемелер байқаудың жиі кездесетін бірліктері, ал микродеңгейде – жеке адамдар.
The unit of analysis is the entity that frames what is being looked at in a study, or is the entity being studied as a whole. In social science research, at the macro level, the most commonly referenced unit of analysis, considered to be a society is the state (polity) (i. e. country). At meso level, common units of observation include groups, organizations, and institutions, and at micro level, individual people.
Талдау бірлігі мен талдау деңгейі
Талдау бірлігі талдау деңгейі терминімен тығыз байланысты, және кейбір ғалымдар оларды бір-бірін алмастырып қолданады, ал басқалары аражігін ажырату қажеттігін көрсетеді. Ахмет Нури Юрдусев: «Талдау деңгейі – талдаудың аясы/контексі және талдау жүргізілетін деңгейге қатысты мәселе, ал талдау бірлігі мәселесі зерттелетін «белсенді тұлғаның» немесе «объектінің» мәселесі» деп жазған.
Талдау бірлігі мен байқау бірлігі
Талдау бірлігін бақылау бірлігімен шатастыруға болмайды. Бақылау бірлігі – талдау бірлігінің бір бөлігі ғана. Зерттеуде бақылау және талдау бірліктері әртүрлі болуы мүмкін: мысалы, қауымдастық зерттеулерінде зерттеу жоспары жеке адамдар деңгейінде мәліметтер жинаса, талдау деңгейі аудан деңгейінде болуы мүмкін, яғни жеке адамдардан алынған мәліметтер негізінде ауданның ерекшеліктері туралы қорытынды жасауға болады. Бақылау бірлігі мен талдау деңгейі бірлесіп зерттеудің жалпы жиынтығын анықтайды.
Талдау бірліктері ретінде елдер
Тәуелділік теориясы мен әлемдік жүйелерді талдау елдерді қоғамдар немесе талдау бірліктері ретінде қарастыруға, сондай-ақ әр елдің аграрлықтан индустриялыққа, авторитарлықтан демократиялыққа, артта қалғаннан дамығанға дейінгі кезеңдер арқылы жеке дамуы туралы тұжырымға қарсы шықты, осыған тарихи дәлелдер келтірді. Еңбектің тең емес бөлінісінің (жаһандық экономика) дамуы елдер ішіндегі өзгерістерге жауапты себептік факторларды көрсетеді, бұл елдердің жаһандық теңсіздікті түсіндіретін жүйелі үлгілері бар үлкен қоғамның немесе тарихи әлеуметтік жүйенің бір бөлігі екенін көрсетеді. Халықаралық қатынастар саласындағы әдебиет талдау жүйесінің бірліктеріне жақсы мысал келтіреді.