Кіріспе

Сангамесвара ғибадатханасы (сондай-ақ Тирунана және Тирукодутурай деп те аталады) – Үндістанның Тамил Наду штатындағы Эроде ауданының Бхавани қаласында орналасқан. Бұл индуистік ғибадатхана, Шива құдайына арналған. Ол Эродеден 15 км, Гобичеттипалайямнан 30 км, Салемнен 56 км және Коимбатордан 106 км қашықтықта жатыр. Ғибадатхана Кавери, Бхавани және мистикалық Амута (Агая Гангай) өзендерінің тоғысқан жерінде салынған. Ежелгі тамил әдебиетінде бұл ғибадатхана Тирунана деп аталады. Бұл орын үш өзеннің қосылуын көрсететін Дакшина Тривени Сангамам және Кудутурай деп те белгілі. Адамдар өзен жағасында ата-аналарының жаназалық рәсімдерін өткізіп, Сангамешвара ғибадатханасында дұға тартады.

Аңыз

Вишраваның ұлы Кубера Шива құдайына деген сенімі үшін марапат ретінде елдегі Шива храмдарына саяхаттау үшін ұшақпен сыйланды. Қаувери өзенінің жанынан ұшып бара жатқанда Кубера өзен жағасындағы Иландай ағашының астында жауыздықсыз су ішіп тұрған елік, жолбарыс, сиыр, піл, жылан және тышқанды көріп таң қалды. Кубераның таңғажайыптығына жауап ретінде аспаннан бір дауыс естілді, ол бұл жердің Ведалар келіп, Гандхарвалар мекендейтін жер екенін, оған Иланадхи ағашы астындағы Шива лингасын құлшынауға кеңес берді. Иландай ағашы жылдың кез келген мезгілінде жеміс береді және бүгінге дейін күнделікті құлшынға қолданылады. Вишну мүсінінің артындағы сиыр – шивалық пен вайшнавтық арасындағы үйлесімділіктің символы. Храмның әрбір шаршы дюймында бір Шива лингасы бар делінеді. Осы құдайға Кубера және даналар Вишвамитра мен Парасара құлшынған деп есептеледі. Чера, Чола және Пандия дәуірінде Чидамбарам мен Сангамешварар храмдары арасында үңгір байланысы болды және екі храмда да бір уақытта құлшын өткізілді. 1804 жылы Коимбатур ауданының британдық комиссары Уильям Каро Бхаваниге келіп, "Саяхатшылар үйіне" орналасты. Бір түні кішкентай қыз оны оятып, ұйықтап жатқанда үйден шығарды. Олар үйден шыққаннан кейін үй құлап түсті. Осы оқиғаға қатты қорқып қалған комиссар қызға алғыс айту үшін бұрылды, бірақ ол жоқ екенін көрді. Ертесі күні кезекші дін қызметкері оған Бхавани Веданаяки Амман оның өмірін сақтап қалғанын айтты. Ол Веданаяки Амман ғибадатханасының алдындағы храм қабырғасында үш тесік жасап, оларды шаммен жағып, құдайға дұға етті. Ол 1804 жылдың 11 қаңтарында қол қойған алтын табақтан құдайға мүлік сыйлады. Тесіктер мен алтын табақ әлі де сақталып, қатты қорғалады.

Тарих

Ғибадатхана Тамил Наду штатының үкіметінің индуистік діни және қайырымдылық мекемелер департаментімен күтіледі және басқарылады.

Сәулет

Ғибадатхана жер учаскесінде салынған. 5 қабатты негізгі Раджагопурам ғибадатхананың солтүстік жағында орналасқан. Басты құдайы – Сангамешвара атанған Шива және оның жұбайы Паннар Модхиаал немесе Веданаяги. Сива мен Парвати ғибадатханаларының арасында Картикеяға арналған киіз орналасқан. Ғибадатхана ішінде Вишну иесі мен оның жұбайы Саундаравали Таайарға арналған бөлек киіз бар. Стала врикшам – иландай (Zizyphus mauritiana) ағашы. Жыл сайынғы Брахмотвам Тамил айы Читрайда тойланады. Бұл ғибадатхананың тасқа айналуы тастан жасалған мүсіндердің әдемілігін және халықтың мәдениетін көрсетеді. Амал саннидхидегі индуистік құдайдың алдындағы екі бірдей тас мүсініне су немесе сүт құйғанда, біреуі сізге күлімсірейді, ал екіншісі сізге жас төгеді. Ғибадатханаға британдық кезеңде аудан әкімі өмірін сақтап қалғаны үшін сыйлаған Амалдың мүсіні тапсырылды. Конгу аймағындағы жеті қасиетті Шива орталығының ішінде Бхавани жазуда Тирунана деп белгіленген. Сангамешвар ғибадатханасының қасиетті сулары Каувери тиртхамы, Сурья тиртхамы және Гайатри тиртхамы деп аталады. Ғибадатханадағы Әмірталингешвара Саива принциптеріне сәйкес Авудаяр деп аталатын орынға орналастырылған. Оны алып тастап, қайтадан орындыққа қоюға болатын жылжымалы құрылғы. Бала сұрап келген ерлер мен әйелдер Сивалинганы алып, оны үш рет айналып, қайтадан Авудаярға қояды. Әмірталинга ғибадатхананың оңтүстік кіреберісінде орналасқан.

Әдебиетте атау

Бұл 275 Паадал Петра Сталдардың қасиетті орындарының бірі. Наянмарлардың Теварам патигами Самбандар құрастырған. Ол осы храмда Тәңірді мақтаған 10 өлең жазып, олар 2-ші Тирумурайға кіреді. Тирунаннаға келген Арунагиринатхар Тәңір Субраманияға арнап көптеген әндер (Тирупугаж) жазған.