Двалети – ежелгі Грузия аймағы. Тарихы, географиясы, кіріктірілген шатқалдар (Касри, Зрамаг және т.б.) туралы мағлұмат. Грузия тарихындағы маңызды өңір.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Двалети (; сондай-ақ Твалети თვალეთი) – ортағасырлық Грузияның тарихи және этнографиялық аймағы. Ұлы Кавказ тауларының орталық бөлігінде, Мамисон өтегі мен Дариал шатқалы арасында орналасқан аймақ Двалетимен байланысты. Вахусти Багратиони мәлімдемесіне сәйкес, Двалети аймағына бірнеше шатқал кірді, атап айтқанда: Касрис хеви, Зрамага, Жгхелес хеоба, Нарис хеви, Зрогос хеоба және Захис хеви. Кейбір авторлар Trusso Schlucht және Маграндвалетиді де Двалети құрамына жатқызса, басқалары оған келіспейді. Двалети 4-3 ғасырлар б.з. бастап Грузия патшалықтарының негізгі бөлігі болды. 1859 жылы Картли-Кахетия Корольдігінің Ресейге қосылуынан кейін, Двалети Тифлис генерал-губернаторлығынан шығарылып, Терек облысына қосылды. Қазіргі карталарда тарихи Двалети аймағы Ресей Федерациясының Солтүстік Осетия-Аланияның оңтүстігінде табылады.
Dvaleti (; also Tvaleti თვალეთი) was a historical and ethnographic region in medieval Georgia. Territory in the central part of the Greater Caucasus Mountains, between Mamison Pass and Darial Gorge was associated with Dvaleti. According to Vakhusthi Bagrationi territory of Dvaleti included several gorges, namely: კასრის ხევი, Zramaga, ჟღელეს ხეობა, ნარის ხევი, ზროგოს ხეობა, and ზახის ხევი. Some authors also mentioned Trusso Schlucht and მაღრანდვალეთი as being part of Dvaleti, while others disagree. Dvaleti was integral part of the Georgian Kingdoms from the 4th to 3rd century BC onward. After the Russian annexation of the Kingdom of Kartli Kakheti, in 1859 Dvaleti was excluded from the Tiflis Governorate and incorporated into the Terek Oblast. On modern maps historical region Dvaleti can be found in the south of North Ossetia–Alania, Russian Federation.
Тарих
Христиан діні 6 ғасырдың ортасынан бастап Двалетиде тарала бастады. Кейіннен Двалети Никози епископиясының құрамына енді. Транскавказдан Солтүстік Кавказға қарайтын жолдар Двалети арқылы өтті. Орта ғасырларда "Двалетиге апаратын жол" деп белгілі болды. Грузия патшалықтары үшін Двалети алқаптарын солтүстіктен қорғау өте маңызды болды. 13 ғасырда моңғол шапқыншылығынан кейін Двалетиге солтүстіктен осетин қашқындыры келді. Ал Двалетинің (двалеби) жергілікті халқы Кавказдың оңтүстігіне жаппай көшті. 15 ғасырда біртұтас Грузия патшалығы ыдырағаннан кейін де Двалети Картли патшалығының бір бөлігі болып қалды. 17 ғасырдың басында Двалетиді Георгий Саакадзе басқарды. Двалидың белгілі тұлғаларына 11 ғасырдың дін қызметкерлері: Михаил Двали, Иоанн Двали және Симон Двали жатады. Шығыс Грузиямен бірге Двалети де Ресей империясының құрамына кірді. Двалетидегі қазіргі заманға дейін жеткен тарихи ескерткіштерге Ардон және Фиагдон өзендерінің бастауларында салынған қамалдар – Карис карма және Хилка кіреді. Зрогос-Хеоба және Мамисон (Жглес-Хеоба) алқаптарындағы христиан ғибадатханаларының қираған қалдықтары да бар.
Christianity spread in Dvaleti from the middle of the 6th century. Later Dvaleti was included in the Episcopal Diocese of Nikozi. Roads from the Transcaucasia to the North Caucasus passed through Dvaleti. In the Middle Ages, the "Road to Dvaleti" was known. The fortification of the Dvaleti valleys from the north was of great importance for Georgia Kingdoms. After the Mongol invasions in 13th century Dvaleti was inhabited by Ossetian refugees from the north. The indigenous population of Dvaleti (Dvalebi), in turn, moved en masse to the south of the Caucasus. Even after the collapse of the unified Kingdom of Georgia in 15th century, Dvaleti was part of the Kingdom of Kartli. At the beginning of the 17th century Dvaleti was ruled by Giorgi Saakadze. Famous Dvali figures include 11th century clergymen: Michael Dvali, John Dvali and Svimon Dvali. Along with Eastern Georgia, Dvaleti also became part of the Russian Empire. Historical monuments of Dvaleti that survived till modern times include forts built at the headwaters of the rivers Ardon and Fiagdon — Kasris karma and Khilka. The ruins of Christian temples in the valleys of ზროგოს ხეობა and Mamison (ჟღელეს ხეობა).