Кіріспе

Тирувайяру (сонымен қатар Тирувайяру немесе Тирувайяру деп те жазылады) — Үндістанның Тамил Наду штатындағы Танджавур ауданындағы панчаят қаласы.

Этимология

Тирувайяру қаланың төңірегіндегі бес өзенді білдіреді. Бұл бес өзен – Вадаваар, Веннаар, Веттаар, Кудамурутти және Кавери. Таңжавурдан келе жатқан жолда Вадаваар, Веттар, Веннар, Кудамурутти және Кавери өзендері арқылы өтетін бес көпірге кездесесіз, осы бес өзен Тирувайяру қаласына атын берген (тиру = қасиетті; ай(ндху) = бес; аару = өзен).

Тарих

Шаһардағы "Дакшина Кайласам" (Шиваның оңтүстік мекені) деп аталатын үлкен ғибадатхана шамамен 60,000 шаршы метр аумақта салынған, онда бес пракарам (діни мақсаттар үшін пайдаланылатын сыртқы аумақтар) және көптеген "мандапам" (үлкен залдар) бар. Ғибадатханадағы бірнеше жазулар оны Чола, Пандия және басқа да билеушілермен байланысты екенін көрсетеді. Карикала Чола, Ұлы Раджараджа, Джатаварман Сундара Пандян және Кришна Девараяр Тхируавайарумен байланысты. Ғибадатхананың "Уттарақиласам" және "Дақшинақиласам" деп аталатын екі бөлек бөлімі бар. Уттарақиласамды 10 ғасырдың соңында Раджараджа Чоланың бас ханымы Дантисактивитанки, сондай-ақ Локамахадеви салған. Ол Локамахадеви Исварама Удайяр Махадевар деп аталды. Ол Раджараджаның тұсында бірнеше музыкалық аспаптарды сыйлаған, ал оның қызы Гангамахадеви, Арумоли Чандрамали, төрағалық ететін құдайға бірнеше шотықтарды сыйлаған. Дақшинакайласамды Раджендра Чоланның ханымы жаңартып келген. Теварам үштігі (Аппар, Самбандар және Сундарар) осы ғибадатхана қалашығының бас құдайы туралы 100-ден астам ән жазған. Олар қалаға "Ай ару" (ஐயாறு) деген ат берген, ол "бес өзен" деген мағынаны білдіреді.

География

Тхирувайяру Таңжавурдың солтүстігінде Кавери өзенінің жағасында орналасқан. Орташа биіктігі 38 метрді (124 футты) құрайды.

Халық саны

2011 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша, Тхируаяру қалалық әкімшілігінің халқы 16 164 адамды құрайды, оның ішінде 7 895 ер адам және 8 269 әйел адам. Халықтың 50% ерлерді, ал 50% әйелдерді құрайды. Тхируаярудағы сауаттылық деңгейінің орташа көрсеткіші 76%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары: ерлердің сауаттылығы 81%, әйелдердің сауаттылығы 70%. Тхируаяру халқының 9% 6 жасқа дейінгі балалар болып табылады.

Үкімет және саясат

Тхирувайяру – Тхирувайяру талугінің орталығы. Тхирувайяру сайлау округі Таңжавур (Лок Сабха округі) құрамына кіреді.

Полиция

Заң мен тәртіп мәселелері бойынша Тхирувайаруда қылмыстармен күресу және азаматтық наразылықтарға байланысты басқа да мәселелерді шешу үшін Мунсиф соты және полиция бөлімшелері (оның ішінде толық әйелдер полиция бөлімшесі) бар.

Экономика

Көптеген дүкендер мен кәсіпорындар жақын ауылдардағы шаруаларға қызметтер ұсынады. Қызмет көрсету және бөлшек саудадан басқа, қалада жұмыспен қамтуды қамтамасыз ететін маңызды секторлар – мемлекеттік басқару, денсаулық сақтау және бастауыш білім беру. Қалалық аумақ тығыз қоныстанған және түрлі шағын мен орташа дүкендермен толы. Басты бизнес аймақтары – Оңтүстік көшесі, Теради (көліктік құрал тұрағы орналасқан жер) және жаңадан жөнделген автобус аялдамасы мен дүкендері бар Одатхурай көшесі. Тхирввайяруда мемлекеттік аурухана және бірнеше (3-тен астам) тәулік бойы жұмыс істейтін жеке ауруханалар бар.

Туристік жерлер

Тхирувайяруде ежелгі Шива ғибадатханасы бар, ол Айяраппар немесе Панчанатхесварға арналған.

Танымал тұлғалар

Шива ғибадатханасының жанында Тьягараджа өзінің ең ұлы шығармаларын жазған бір бөлмелі үй орналасқан. Тьягараджа Кавери өзенінің жағасында жерленген, бұл қасиетті композитордың құрметті Самадхиі (бейт орны) деп аталады және осы жерде елдегі ең үлкен музыка фестивалі жыл сайын өтеді. Жақын жерде Шри-Тьягараджаның Самадхиін анықтап, қайта салған Шива Пракаша Свамигал және Бангалор Нагаратнамма сияқты басқа да әулиелердің Самадхилері (бейт орны) бар. Тьягараджа Арадхана фестивалі Тамилдің Маргази (Маргаширша) айының Бахула Панчми Тихисінде, желтоқсан немесе қаңтар айында өтеді, онда карнатик музыкасының жетекші шеберлері өнер көрсетеді және классикалық музыканың мыңдаған жанкүйерлері тамашалайды. Бұл жерде концертке келетін көпшілікке арналған үлкен кешен салынып, олардың саны жыл сайын артып келеді.

Әуе көлігімен

Тирувайяруға жетуге ең жақын әуежай Тиручирапаллиде орналасқан, ол шамамен 56 км қашықтықта.

Жол жүрісімен

Тханджавурдан тікелей автобус қатынайды, ол Тирувайяру қаласынан 11 км қашықтықта орналасқан. Тханджавурдан өтетін №136 ұлттық тас жолы Тирувайяру, Ариялур, Перамбалур айналма жолы және Аттур айналма жолын жалғастырады. Шығыста Кумбаконамға және батыста Калланайға дейінгі 33 шақырымдық мемлекеттік жолдар Тирувайяруды байланыстырады.