Кіріспе

Американдық суретші

Леон Полк Смит (1906–1996) – американдық суретші. Оның геометриялық бағытталған абстракті суреттері Пит Мондрианның ықпалында жасалған, және ол Hard edge мектебінің ізбасары. Оның ең танымал суреттері максималды түрде қысқартылған формалардан тұрады, сипаттамасы – бір қанағатқа екі түспен, қатаң шекарамен, көбінесе ерекше пішінді, жақтаусыз қанағатқа біріктірілген. Оның туындылары АҚШ, Еуропа және Оңтүстік Америкадағы көптеген мұражайларда ұсынылған. Суретшінің жомарт мұрасының арқасында Бруклин мұражайында оның 27 картинасы тұрақты көрмеде көрсетіледі.

Ерте өмір

Смит Чикашаның жанында, Оклахома штаты құрылғанға дейін бір жыл бұрын дүниеге келді. Оның ата-анасы Уильям мен Саманта Смит 19-шы ғасырдың соңында Теннессиден қазіргі Оклахомаға келді және Чикасау және Чоктау тайпаларының жерінде, Үнді аумағында қоныстанды. Смит тоғыз баланың сегізіншісі болды және кедей балалық шағында ата-анасының шағын шаруашылығында еңбек етті. Жоғары мектепті бітірген соң, Оклахома штатында малшы болып жұмыс істеді, содан кейін Аризонада жолдар салып, телефон желілерін құрды. Осы кезеңде Смит ата-анасына жерлері үшін алынған несие төлеуге көмектесу үшін ақша жіберді, бірақ отбасының барлық қаржысы да несиені төлеуге жеткіліксіз болды. Несиеден босатылғаннан кейін, Смит Ада қаласындағы Оклахома мемлекеттік колледжіне (қазіргі Шығыс Орталық университеті) мұғалім болу мақсатымен түсті. Бітірген соң, ол Нью-Йоркке (1936) көшіп, Колумбия университетінің Педагогикалық колледжінде оқыды. Смиттің көркемдік дамуы Колумбиядағы бірінші семестрінде басталды, сол кезде оның профессорының бірі оны Нью-Йорк университетіндегі Галлатин коллекциясына алып барды. Мондрианның картиналарын, Константин Бранкузи мен Жан Арптың мүсіндерін көргені – маңызды тәжірибе болды.

Өнер

Смит өзінің алғашқы көрмесін 1941 жылы Нью-Йорктегі Uptown галереясында өткізді. Одан кейінгі он жылдық ішінде Смит неопластицизмді алдын ала зерттеді және геометриялық сызықтармен, иілген түс пішіндерімен және тондо (диск тәрізді) кенептермен сипатталатын қатаң жиекті стильде сурет салуды бастады. 1956 жылы Камино галереясында өткен жеке көрмесіне жазылған сын авторы Смитті геометриялық суретші деп атап, ол "De Stijl қағидаларын тональдік өзгешеліктер мен түзу емес элементтерді қосу үшін кеңейтті" деп жазды. Смит De Stijl қозғалысына және Мондрианға алғысын білдірді, бірақ өзінің жұмысында одан әрі жол іздегенін айтты: "кейбір адамдар [Мондриан] соқпаққа тіреліп қалды немесе тас қабырғаға соқтығысты деді, бірақ мен олай ойламаймын". 1962 жылға дейін ол туынды ықпал туралы хабарламалар алуын жалғастырды: Элеанор Уордтың "Stable" галереясындағы көрмесіндегі "кемшінсіз орындалған" басрельефтері "Арпиш" деп сипатталды. Бірақ 1950-ші жылдардың соңындағы көрнекті галерея иелерінің қолдауымен 1960-шы жылдардың ортасына қарай Смит өзінің тәуелсіз дауысы ретінде жұмысына көрермендер тапты. Оның туындылары екі маңызды топтық көрмеге енгізілді: "Заманауи өнер мұражайындағы Жауапты Көз" (1965) және Соломон Р. Гуггенхайм мұражайындағы "Жүйелі Сурет" (1966). Оның осы кезеңдегі екі маңызды сериясы – "Сәйкестіктер" және "Жұлдыздар шоқтары" сыншыларды форма, түс және кеңістіктің өзара әрекеттесуімен таң қалдырды. 1969 жылы ол "Жұлдыздар шоқтары" сериясын Galerie Chalette-де таныстырды. 1995 жылы Бруклин мұражайы Леон Полк Смит: Американ суретшісі, Смиттің мансабына арналған ретроспективті көрме ұйымдастырды. Ол сондай-ақ көптеген басқа да танымал дилерлермен байланыста болды, олардың ішінде Сидни Жанис, Чарльз Иган, Бетти Парсонс, Galerie Chalette және Денис Рене бар.

Оқыту

1939 жылдан 1948 жылға дейін Смит оқыту және оқыту әкімшілігі арқылы өзін асырады. Ол Делавэр штатындағы көркем білім беру жөніндегі мемлекеттік инспектор, Грузия штатының ТК университет жүйесіндегі өнер доценті болды, сондай-ақ Флоридадағы Роллинс колледжінде, Нью-Йорк университетінде және Нью-Йорктегі Миллс педагогикалық колледжінде университет оқытушысы қызметін атқарды.

Мұра

Смит 1996 жылы Манхэттенде қайтыс болды, американдық геометриялық абстракцияның дамуындағы маңызды рөлі мойндалды. Ол геометрия саласына басқалардан бұрын келді және оның қағидаларына берілді, 1950-1960 жылдардағы "Қатты жиек" және "Минимализм" кескіндеме стильдерін болжаған масштаб пен қарапайымдық сипаттарын жетілдірді. Элсворт Келли, Джек Янгерман және Ал Хелд сияқты жас суретшілер оның шеберханасына келіп, шабыттанды. Бірақ ол Нью-Йорктің өзгеше суретшісі ретінде өзін ерекше танытты, өнер әлеміндегі кез келген заманауи бағыттың бір бөлігі ретінде қарастырылуына қарсы тұрды. Бұл оның сыншыларына қиындық туғызды, олар оның статусын және туындыларын сипаттау үшін қысқа, айқын пікірлер іздеді. Бір дипломнан кейінгі дөңгелек үстелде одан шабыт көздері туралы сұрағанда, ол замандастары мен көркемдік ұстаздарының есімдерін атаудың орнына, оның санасын орта ғасырлық ағылшын тілі мен поэзияның сұлулығына ашқан екі ағылшын тілінің профессорын атады. Леон Полк Смит қоры суретшінің өмірінен бұрын "Леон Полк Смиттің өнерін және мұрасын сақтау және насихаттау" мақсатымен құрылды.

Цитаталар

Дилердің суретшінің туындысын жақсы түсінуі және оны білімімен баяндау қабілеті өте маңызды. Мен дилерлердің: "Маған не ұнайтынын білемін, менің ойымша, осы жеткілікті" дегенін естідім. Сиырға ондай жеткілікті, бірақ дилерге емес.