Кіріспе

Құс түрі. Ақ мойынды балқұс (Melithreptus lunatus) – Австралияның шығысында табиғи ортада кездесетін, Meliphagidae тұқымдасына жататын, қозғалмалы құс. Оңтүстік-батыс Австралиядағы құстар ерекше түр – Гилберттің бал жегіші екені анықталды, ал шығыстағы құстар Тасманияның қара бас бал жегішімен жақын туыс. Melithreptus туысына жататын қара бас бал жегіштердің бірнеше ұқсас түрлерінің бірі, ол құрғақ склерофилл эвкалипт ормандарында мекендейді. Оның тағамы әртүрлі гүлдердің нектарынан және жәндіктерден тұрады.

Таксономия

Ақ мойынды балқұртты алғаш рет 1802 жылы француз орнитологы Луи Пьер Веййо Certhia lunata деп сипаттады. Түрлік атауы латын тіліндегі luna сөзінен шыққан, ол "ай" деген мағынаны білдіреді; бұл оның мойнындағы жарты ай пішіндес ақ белгіге сілтеме жасайды. Ол Melithreptus туысына жатады, оның бірнеше түрі шамамен бірдей мөлшерде және (қоңыр баслы балқұрттан басқа) қара баспен көзге түседі, балқұрттар отбасы, Meliphagidae. Бұл туыстан тыс ең жақын туысы – әлдеқайда ірі, бірақ сондай-ақ белгіленген көк бетті балқұрт. Соңғы ДНК-талдаулар балқұрттардың Pardalotidae (pardalotes), Acanthizidae (Австралиялық сойқышықтар, шұжықтар, тікенділер және т.б.) және ірі Meliphagoidea суперотбасының Maluridae (Австралиялық әулие жұлдыздары) туыстас екенін көрсетті. Батыс Австралияның оңтүстік-батысында таралған Гилберттің балқұрты 1844 жылы Джон Гулдпен жеке түр ретінде сипатталған, бірақ көп жылдар бойы ақ мойынды балқұрттың кіші түрі ретінде жіктелді. Дегенмен, 2010 жылы жарияланған молекулалық зерттеу Австралияның шығысында ақ және қара баслы балқұрттардың бөлінуінен бұрын олардың арада айырылғанын көрсетті. Халықаралық орнитологтар одағы (IOC) бұл түрдің ресми атауын "ақ мойынды балқұрт" деп белгіледі.

Сипаттама

Орташа мөлшердегі балжегіш, ұзындығы шамамен ... см, жоғары жағы зәйтүн жасыл, ал төменгі жағы ақ, басы, мойны және тамағы қара, көзінің үстінде қызыл дақ, мойнында ақ жарты ай пішіндес дақ бар. Ол басқа ұқсас түрлерге қарағанда жіңішкелеу. Жастардың басы қоңыр, ал тұмсығының табаны қызғылт түсті. Оның дауысы – "мжерп мжерп".

Экология

Ол эвкалипт ормандары мен тоғайларда кездеседі. Оның тамағы негізінен түрлі гүлдерден алынған нектар, сонымен қатар жәндіктер және басқа да омыртқасыз жануарлармен толықтырылады. Ақ мойынды балқұмырсқалар шілдеден желтоқсанға дейін ұя салады, осы кезеңде бір немесе екі рет көбейеді. Ұясы биік ағаштың, әдетте эвкалипттің сайындағы қалың қабырғалы шөптер мен қабықтардан құралған тостаған тәрізді болады. Олар екі-үш жұмыртқа туады, олардың мөлшері орташа, жылтыр, құрғақ қызғылт түсті және сирек қызыл қоңыр дақтармен өрнектелген.