Рафаэль Маффей: Итальян гуманисі, тарихшы және теолог
Raffaele Maffei
Рафаэль Маффей (1451-1522): Итальян гуманист, тарихшы, дінтанушы. «Commentaria Urbana» энциклопедиясының авторы, көрнекті философтармен байланыста болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық гуманист, тарихшы және теолог (1451–1522)
Italian humanist, historian and theologian (1451–1522)
Рафаэле Маффеи (17 ақпан 1451 – 25 қаңтар 1522) – итальян гуманисті, тарихшы және теолог; сонымен қатар Сервиттер орденінің мүшесі. Ол Италияның Вольтерра қаласында дүниеге келген, сондықтан оны Рафаэль Волатерран немесе Вольтерралық Рафаэль деп атайды; әрі Маффеус Волатерран немесе Рафаэле Вольтеррано деп те атайды. Рафаэле Маффеи үш бөлімнен тұратын «Commentaria Urbana» энциклопедиясын жазды. Өмірі бойы Рафаэле Маффеи Пико делла Мирандола, Анджело Полициано және Микеле Марулло сияқты көптеген гуманистік философтармен байланыста болды. Антонио Маффеидің Пацци заговорына қатысқандығына қарамастан, ол Флоренциялық Лоренцо де Медичимен жақсы қарым-қатынаста болды. Рафаэле мен оның інісі Марио алғашқы Медичи папасы Лео X-қа жақын болды. Рафаэле Папалық Куриядан кеткен соң, Римде жұмыс істейтін туыстарымен хат алмасып, Римдегі оқиғалардан хабардар болды. Ол Италия түбегінде және бүкіл Еуропада гуманистік еңбектерімен кеңінен танымал болды.
Raffaele Maffei (17 February 1451 – 25 January 1522) was an Italian humanist, historian and theologian; and member of the Servite Order. He was a native of Volterra, Italy, and therefore is called Raphael Volaterranus or Raphael of Volterra; also Maffeus Volaterranus, or Raffaele Volterrano. Raffaele Maffei wrote the Commentaria Urbana, which was an encyclopedia divided into three parts. During his lifetime, Raffaele Maffei was in contact with many humanist philosophers including Pico della Mirandola, Angelo Poliziano, and Michele Marullo. He had an amicable relationship with the Florentine Lorenzo de' Medici, despite Antonio Maffei's involvement in the Pazzi conspiracy. Raffaele and his brother Mario were close to the first Medici pope, Pope Leo X. When Raffaele left the Papal Curia, he remained aware of Roman events due to his correspondence with family members working in Rome. He was known in the Italian Peninsula and widely in Europe for his humanist writings.
Өмірбаян
Жас кезінен бастап ол өзін әріптерді оқуға арнады, ал 1466 жылы әкесі Геррадо Маффейдің шақыруымен, ағаларымен бірге Римге келді. Пий II Геррадо Маффейді Рим университетінде заң профессоры етіп тағайындаған еді, кейіннен оны өзінің хатшысы қылды, және ол Пауыл II мен Сикст IV тұсында да осы қызметте болды. Римде Рафаэль сарайдан алшақтап, уақытын құлшыныспен, философия мен теологияны оқуға, сондай-ақ Георг Требизндтықтан грек тілін үйренуге арнады. 1479-1480 жылдары ол Арагондық кардинал Джованнимен бірге король Маттиас Корвинға жіберілген елшілікпен Венгрияға сапарлады. Бұл сапар шамамен бір жылға созылды және ол кейіннен энциклопедиясында пайдаланған ақпаратты жинады. Отанына оралғаннан кейін, Гаспар да Флоренция Рафаэльді, оның ниеті болғандай, кіші обсерванттардың қатарына қосылмауға көндірді. Содан кейін ол үйленді және Вольтеррада тұрақты мекенжайын құрды. Өмірінің қалған бөлігін оқуға, құлшыныс пен тәубеге, сондай-ақ қайырымдылық істеріне арнады. Өз үйінде ол академия ашты, онда философия мен теологиядан дәріс берді, сонымен қатар Вольтеррадағы Клариссалар монастырының негізін қалады. Ол қасиеттілікпен дүниеден озды; және оның тілегіне қарсы, оның бауыры Рафаэльдің құрметіне Сан-Лино шіркеуінде сәнді ескерткіш орнатты, ол Рафаэльдің өзі салған еді. Рафаэльдің ескерткіші Сильвио Козиниге тапсырылды. Рафаэльдің күйеу баласының хаттарында Козини қабірді аяқтамас бұрын басқа тапсырмамен жұмыс істеу үшін Вольтеррадан кеткені туралы бірнеше шағымдар келтірілген. Камилло Инконтри Стейджо Стейджиді жобаны жалғастыру үшін суретші ретінде ұсынды, бірақ Козини тапсырысты аяқтау үшін Вольтерраға оралды. Козини сонымен қатар Рафаэльдің бейітімен бірдей жылдары жасалған оның бюстімен де байланысты.
From earliest youth he devoted himself to the study of letters, and in 1466 was called to Rome, with his brothers, by their father Gherardo Maffei, whom Pius II had appointed professor of law at the University of Rome, and had taken later for his secretary, a position he held also under Paul II and Sixtus IV. At Rome Raffaele held himself aloof from the court, devoting his time to the practice of piety and to the study of philosophy of theology and of the Greek language, the latter under George of Trebizond. In 1479 8, he went to Hungary with Cardinal Giovanni of Aragon, on the latter's mission to King Matthias Corvinus. The trip lasted about a year and provided him with information that he later used in his encyclopedia. Upon his return, Raffaele was persuaded by Gaspare da Firenze not to become a Minor Observant, as Raffaele intended to do; whereupon he married, and established his residence at Volterra. The remainder of his life was spent in study, in the practice of piety and of penance, and in the exercise of works of charity; in his own house, he established an accademia, in which he gave lectures on philosophy and on theology, while he founded the Clarisse monastery of Volterra. He died in the odor of sanctity; and, contrary to his desire, his brother erected to his memory a splendid monument in the church of San Lino, which Raffaele had endowed. Raffaele's monument was contracted to Silvio Cosini. In letters from Raffaele's son in law, there are several complaints that Cosini left Volterra to work on another commission prior to completing the tomb. Camillo Incontri promoted Stagio Stagi as the artist to take over the project, but Cosini returned to Volterra to finish the commission. Cosini is also tied to a bust of Raffaele that is dated to the same years as the tomb project.
Шығармалары
Маффеидің еңбектерінің арасында Commentariorum rerum urbanarum libri XXXVIII (Рим, 1506; Париж, 1516) – сол кездегі барлық білім салаларын қамтитын энциклопедия бар. Ол үш бөлімнен тұрады: біріншісі, «География», онда ол белгілі әлемнің тарихын географиялық орналасу бойынша баяндайды; екінші бөлімі, «Антропология», сол заманғы оқиғаларға арналған, ал үшінші бөлімі «Филологияға» арналған, ол сол кездегі ғылым мен табиғаттанудың барлық саласын қамтиды. 1501 жылы Магнус Хундт жариялаған Anthropologium de hominis dignitate атты латын трактатынан кейін, Маффей «Anthropologia» сөзін атауында қолданған жаңа дәуірдегі алғашқы еңбектердің авторы болды. Ол 1603 жылға дейін сегіз рет қайта басылды. 1603 жылғы басылымда 814 беттік фолио бар. Бірінші кітапта мазмұндама мен жіктемелі көрсеткіш берілген; 2-12 кітаптар – география, 13-23 кітаптар – көрнекті тұлғалардың өмірбаяндары (папалар 22-ші кітапта, императорлар 23-ші кітапта), 24-27 кітаптар – жануарлар мен өсімдіктер, 28-ші кітап – металдар, асыл тастар, тастар, үйлер және басқа да жансыз заттар, 34-ші кітап – de scientiis cyclicis (грамматика және риторика), 35-ші кітап – de scientiis mathematicis (арифметика, геометрия, оптика, катоптрика, астрономия және астрология), 36-38 кітаптар – Aristotelica (Аристотельдің еңбектері туралы). Маффейдің Платинаның Vitae Pontificum еңбегіне қосымша ретінде жарық көрген және жеке басылымда (Венеция, 1518) шыққан Сикст IV, Иннокентий VIII, Александр VI және Пий III-нің өмірбаяндары Commentarii-ден алынған; онда Маффей Рим сотының тәртіпсіз өмірін аяусыз сынаған. Вольтеррада ол философия мен теология бойынша жинақ жазды – De institutione christiana және De prima philosophia (Рим, 1518), онда ол Скоттың пікірлерін ұстанды. Ол грек тілінен латын тіліне Гомердің «Одиссеясын», Ксенофонттың «Экономикасын», Прокопийдің «Гот соғысын», «Sermones et tractatus S. Basilii», Иоанн Дамаскиннің және Андрей Криттің уағыздарының бір бөлігін аударды; сонымен қатар «Vita B. Jacobi de Certaldo» еңбегін жазды. Испан гуманисті Хуан Луис Вивес Маффейді үлгілі педагог деп атаса, Роттердамдық Эразм оның Әулие Василийдің еңбектерін аударғанын сынады. Бұл еңбек Реформацияның басында аяқталды. Мартин Лютердің жазбаларына жауап ретінде Рафаэле Маффей Nasi Romani Martinum Lutherum Apologeticus немесе Apologeticus атты еңбекті жазды. Ол Лютерге қарсы пікір білдірді. Маффей өз пікірін дәлелдеу үшін католик шіркеуіндегі теологиялық мысалдармен байланысты грек және рим философиясын пайдаланды. Лютердің жазбаларына толық қол жеткізе алмағандықтан, оның жауаптары Лютердің идеологиясын толыққанды бейнелемейді. Маффей «Апологетикус» аяқталмай және жарық көрмей қайтыс болды.
Among the works of Maffei are Commentariorum rerum urbanarum libri XXXVIII (Rome, 1506; Paris, 1516), an encyclopedia of all subjects known at that time. It consists of three parts; in the first, "Geography", he writes a history of the whole known world arranged by location; the second part, "Anthropology", is devoted, more especially, to the contemporaneous history of that time; the third part is devoted to "Philology" which encapsulates all of science and natural history as it was known. After the Latin treatise Anthropologium de hominis dignitate, published in 1501 by Magnus Hundt, Maffei authored the first work of the Modern era adopting the word Anthropologia in the title. Eight times up to 1603. The 1603 edition contains 814 folio pages. The first book consists of the table of contents and a classed index; books 2 12, geography; 13 23, lives of illustrious men, the popes occupying book 22, and the emperors book 23; 24 27, animals and plants; 28, metals, gems, stones, houses and other inanimate things; 34, de scientiis cyclicis (grammar and rhetoric); 35, de scientiis mathematicis, arithmetic, geometry, optica, catoptrica, astronomy and astrology; 36 38, Aristotelica (on the works of Aristotle). Maffei's biographies of Sixtus IV, Innocent VIII, Alexander VI, and Pius III, which appear as an appendix to Platina's Vitae Pontificum, and which were also published separately (Venice, 1518), are taken from the Commentarii; in them Maffei blames unsparingly the disordered life of the Roman court. At Volterra, he wrote a compendium of philosophy and of theology, De institutione christiana and De prima philosophia (Rome, 1518) in which he rather follows Scotus. He translated, from the Greek into Latin, the "Odyssey" of Homer, the "Oeconomics" of Xenophon, the "Gothic War" of Procopius, "Sermones et tractatus S. Basilii", some sermons of St. John of Damascus and of St. Andrew of Crete; he also wrote the "Vita B. Jacobi de Certaldo". While the Spanish humanist Juan Luis Lives mentioned Maffei as an examplar paedogist, Erasmus of Rotterdam criticized his translations of St Basil's works. It was completed near the beginning of the Reformation. In response to Martin Luther's writings, Raffaele Maffei wrote the Nasi Romani in Martinum Lutherum Apologeticus or Apologeticus. He argued against Luther. Maffei used Greek and Roman philosophy connected to theological examples within the Catholic Church to prove his points. He lacked complete access to Luther's writings, so his responses do not accurately reflect Luther's ideologies. Maffei died before Apologeticus was completed and published.
Отбасы
Рафаэле Маффеи ата-анасы Геррадо ди Джованни Маффеи мен Люция ди Джованни Сегьеридің үшінші ұлы болды. Геррадо үш ұлының Папа Куриясында қызмет етуіне мүмкіндік жасады. Ең үлкен ағасы Джованни Баттиста (1444–1464) обадан жас кезінде қайтыс болды. Рафаэледің екінші үлкен ағасы Антонио (1450–1478) әкесімен және екі кіші ағасымен бірге Папа Куриясына қосылды. 1471 жылы ол Катерина ди Антонио Кортезиге үйленді және үш балалары болды: Домитилла, Джован Баттиста және Камилло. Антонио Пацци қастандығына қатысты; осының салдарынан ол азапталды, қастрацияланды және 1478 жылы дарға асылды. 1516 жылы Марио алдымен Аквино, содан кейін Кавайон епископы болып тағайындалды. Рафаэле қайтыс болғаннан кейін Марио ағасының қанонизациялануын өтінді, бірақ нәтижесіз болды. Марио 1537 жылдың 23 маусымында қайтыс болды. 1490 жылға дейін Рафаэле Вольтерра ақсүйек әйелі Тита ди Бартоломео Минуччиге үйленді. Олардың екі баласы болды: Герардо және Лусилла. Тек Лусилла ғана ересекке дейін жетті. Рафаэле қызының білім алуын қамтамасыз етті; ол 1508 жылдың қарашасында Вольтерралық Паоло Рикобальдиге үйленді. Рафаэледің бір ғана немересі – Джулио Маффеи өмір сүрді.
Raffaele Maffei was the third born son of his parents Gherardo di Giovanni Maffei and Lucia di Giovanni Seghieri. Gherardo secured a position in the Papal Curia for three of his sons. The eldest brother, Giovanni Battissta (1444 1464), died young from the plague. Raffaele's second eldest brother Antonio (1450 1478) joined his father and two younger brothers in the Papal Curia. In 1471, he married Caterina di Antonio Cortesi and had three children: Domitilla, Giovan Battista, and Camillo. Antonio was involved in the Pazzi Conspiracy; as a result, he was tortured, castrated, and hanged in 1478. In 1516, Mario was promoted to Bishop, first, of Aquino and then of Cavaillon. Following Raffaele's death, Mario petitioned for his brother's canonization, but without success. Mario died on 23 June 1537. Sometime prior to 1490, Raffaele married Volterran noblewoman Tita di Bartolomeo Minucci. The couple had two children, Gerardo and Lucilla. Only Lucilla survived to adulthood. Raffaele ensured that his daughter received an education; she married Paolo Riccobaldi of Volterra in November 1508. Raffaele only had one surviving grandson, Giulio Maffei.