Кіріспе

Шри-Ланка жазушысы және белсендісі (1923–2018)

Амбалаванер Сиванан (20 желтоқсан 1923 – 3 қаңтар 2018), көбінесе А. Сиванан немесе "Сива" деп аталады, Шри-Ланка тамилі және британдық романы, белсенді және жазушы, Лондон негізделген тәуелсіз білім беру қайырымдылық ұйымы – Расалық қатынастар институтының (IRR) зейнеткер директоры. Оның алғашқы романы "Естелік өлгенде" 1998 жылы Еуропа және Оңтүстік Азия аймағындағы "Ең жақсы тұңғыш кітап" номинациясы бойынша Commonwealth Writers' Prize сыйлығын жеңіп алды. 1958 жылғы қырқындардан кейін Шри-Ланкадан кетіп қалды.

Ерте мансап

Шри-Ланка (бұрынғы Цейлон) аралының солтүстігіндегі Джаффнадағы Сандилайпа ауылынан шыққан пошта жұмыскері Амбалаванердің ұлы Сивананнан Коломбодағы Сент-Джозеф колледжінде білім алған. Ол жерде оған Ж. П. де Фонсека сабақ берді, ол оған ана тілі тамилмен қатар ағылшын тіліне деген сүйіспеншілікті ұқтырды. Кейін Сивананнан Цейлон университетінде оқып, 1945 жылы экономика мамандығы бойынша диплом алды. Ол Цейлонның "Төбелі" аймағында оқытумен айналысып, содан кейін Цейлон банкінде жұмыс істеді, онда ол алғашқы "жергілікті" банк менеджерлерінің бірі болды. Сивананнан жинаған нәсілдер аралық қатынастар тақырыбындағы кітапхана 2006 жылы Уорвик университетінің кітапханасына көшірілді және қазір "Сивананнан жинағы" деп белгілі.

Расалық қатынастар институтында

1972 жылы IRR-де (С.Сивананнан басты ұйымдастырушыларының бірі болған) қызметкерлер мен мүшелер бір жағынан, ал басқарма тарапынан, IRR қандай зерттеулер жүргізуі керек және қызметкерлердің пікір білдіру мен сын айту еркіндігіне байланысты ішкі тартыс туды. Нәтижесінде, басқарма мүшелерінің көпшілігі отставкаға кетуге мәжбүр болды және IRR үкіметке кеңес беруден бас тартып, қоғамдық ұйымдарға және нәсілшілдіктің құрбандарына көмек көрсетуге қайта бағытталды. Сиванандан жаңа директор болып тағайындалды. 1974 жылы ол IRR журналының редакторы болып тағайындалды, ол кейін "Раса және сынып" деп аталды. Оның редакторылығымен "Раса және сынып" – Қара және үшінші әлемді азат етуге арналған журнал – расизм мен империализм тақырыбындағы ағылшын тіліндегі жетекші халықаралық журналға айналды. Ол редакциялық кеңесіне Орландо Летельер, Экбал Ахмад, Малколм Колдуэлл, Джон Бергер, Базил Дэвидсон, Томас Лайонел Ходжкин, Ян Керью және Мэннинг Марабл сияқты белгілі тұлғаларды шақырды.

Жазу және баспа

Сиванандан Ұлыбританияның жетекші саяси ойшылдарының бірі саналды. Оның көптеген еңбектері алғаш рет Race & Class журналында жарияланды. "Қара зиялыларды азат ету" (1977) деколонизация және Қара күш кезеңіндегі жекелік, күрес және қатысу мәселелерін зерттеді. "Нәсіл, тап және мемлекет" (1976) Ұлыбританиядағы қара нәсілділердің тәжірибесіне алғашқы жүйелі таптық талдау жасады, көші-қонның саяси экономикасын қарастырды және мемлекеттік құрылымдық нәсілшілдік идеясын қалыптастырды. "Қарсылықтан көтеріліске дейін" (1981) 1940 жылдан 1981 жылға дейінгі Ұлыбританиядағы қара нәсілділердің наразылық қозғалысының тарихын баяндайды. "RAT және қара күрестің деградациясы" (1985) жеке нәсілшілдік пен институционалдық немесе мемлекеттік нәсілшілдік арасындағы маңызды айырмашылықты көрсетті. Өндіріс күштеріндегі өзгерістер, әсіресе технологиялық революция, "Империализм және кремний дәуіріндегі дезорганизациялық даму" (1979) және "Империализмнің жаңа схемалары" (1989) еңбектерінде талданды. Сивананданның саяси мақалалары бірнеше жинақта жарияланды: "Басқаша аштық: қара қарсылығы туралы жазбалар" (1982, Pluto Press); "Қарсылық қауымдастықтары: социализм үшін қара күресі туралы жазбалар" (1990, Verso); "Қанатта тарихты ұстау: Нәсіл, мәдениет және жаһандану" (2008, Pluto Press). Ол қазіргі солшыл ағымдардың кейбір бағыттарын, соның ішінде 1980-жылдардың соңындағы "Марксизм бүгін" саяси инициативасын және постмодернизмді қатаң сынады. Сиванандан Шри-Ланкаға арналған "Естелік өлгенде" (Arcadia Books, 1997) атты эпикалық роман жариялады, ол Комонвелт жазушыларының жаңа кітабы үшін алғашқы жүлдесін (Еуразия аймағы үшін) және Сагиттариус жүлдесін жеңіп алды. Оның әңгімелер жинағы "Where the Dance Is" (Arcadia Books, 2000) деп аталды. Сол жылы Сиванандан британдық "Asian Dub Foundation" тобымен бірлесіп "Community Music" альбомын жасады, оның "Colour Line" трекіне өзінің бір зерттеуін лирика ретінде берді және дауыстап оқыды. National Life Stories 2010 жылы Британ кітапханасында сақталатын National Life Stories жинағы үшін Амбалаванер Сивананданмен ауызша тарих сұхбатын (C464/76) жүргізді. Ол "ксенорацизм" терминін енгізуге бірлесіп атсалысты.

Жеке өмір

Сивананнан 1950 жылы Бернадетт Виджеевикремаға үйленді; олар 1969 жылы ажырасып, 1993 жылы көп жылдар бойы бірге болған серіктесі Женни Борнға үйленді.