Кіріспе

"The Invisible Enemy" – "The Outer Limits" телешоуының бір бөлімі. Ол алғаш рет 1964 жылғы 31 қазанда, сериалдың екінші маусымында көрсетілді.

Бастапқы баяндама

Ғаламның шексіз кеңістігінде, батыл оқиғашылар ғажап әлемдердегі таңсық жаулармен шайқасу үшін асығады – жат, беймәлім, тіпті көрінбейтін нәрселермен, тек адамзаттың жердегі білімімен ғана қаруланған.

Сюжет

2021 жылы M 1 ғарыш кемесімен екі ғарышкер Марсқа қонды; біреуі зерттеуге шыққанда, ол айқайлап естілді және соңғы хабарламасында оған не болып жатқанын білмейтінін жеткізді. Екінші ғарышкер де осыған ұқсас хабарлама жіберді. Үш жылдан кейін, М 2 екінші миссиясы, майор Мерит, капитан Бакли, капитан Лазари және лейтенант Джонсоннан тұратын төрт адамдық экипажбен қонды. Олардың міндеті – M 1 кемесіне не болғанын анықтап, планетаны зерттеу еді. Капитан Лазари M 1 қираған жерін зерттеуге жіберілгенде, кемені тексеру үшін оның артына барып, бұрынғы экипаж сияқты шыдамсыз азаптан айқайлады. Капитан Бакли мен лейтенант Джонсон зерттеуге барды, ал Бакли тек қан іздерін тапты. Джонсон ядролық базукамен қаруланып, жоғалып кетті. Қалған екі экипаж мүшесіне ұшып кетуге дейін кемеде болуға бұйрық берілді. Алайда, капитан Бакли планетаның шөлдері құмға толы мұхиттар болып көрінетін көрініс көрді; содан кейін ол осы «мұхиттарды» зерттеу үшін сыртқа шықты. Кемеден шығарда қолын кесіп алды, қанын матаға жағып, шөлге лақтырып жіберді. Ол құм аңдарының – акула сияқты құмда жүзетін шаян тәрізді жануарлардың – өлімге себепкер екенін білді. Экспедиция жетекшісі майор Мерит, капитан Бакли сыртқа шыққанда ұйықтаған, бірақ оны іздеуге шығып, құм аңдары қуып келгенде жартасқа тігіліп қалды. Ұшып көтерілуге он минут қалғанда, капитан Бакли құм арқылы жүгіріп, назарды аударды; бұл Мерит пен Баклидің жағалауға зардапсыз жетуіне мүмкіндік берді. Олар Джонсон өлтірілген кезде қалдырған ядролық базуканы пайдаланып, құм аңдарын атты. Өлімге ұшыраған құм аңдары суға батып кетті, бірақ олардың өлген туыстарының шуы мен қанына тартылған тағы бес құм аңдары пайда болды. Қалған екі ғарышкер: «Олардың бүкіл армиясы бар» деді. Майор Мерит пен капитан Бакли Жердегі басқару орталығымен байланысып, үйге қайтып келе жатқандарын хабарлады.

Соңғы баяндама

Шаямыс басталды. Зардап шеккендер болды ма? Иә. Нәтиже: Жеңіс, белгілі бір деңгейде. Тағдырдың бесігінен қиын қадам. Басқа күні, бәлкім, дос болар еді, өлімге қауіптің орнына – ғарыш зерттеушілерінің сағасының бір бөлігі.

Өмірбаян

Эпизод Джерри Сольдің "Көрінбейтін жау" атты әңгімесіне негізделген, ол алғаш рет 1955 жылдың қыркүйегінде "Imaginative Tales" журналында жарияланды. Оқиға алыс жұлдыздың төртінші планетасында өтеді, онда "Несбит" әскери кемесі, құрамында 50 адам бар, планетаға жоғалып кеткен бірнеше ғарыш кемелерін зерттеу үшін қонады. Он адамнан тұратын экспедициялық топ күш өрісінің ішінде жойылғаннан кейін, кемедегі компьютер сенімсіз түрде "көрінбейтін" құстарды кінәлі деп ұсынады. Тағы 29 адам қаза болады және шөлде жалғыз аман қалған Лазари табылған. Оның бөлімшесінен соңғы хабарлама: "Жоқ! Жоқ! Олар жерден шығып келеді!" Лазари басын кеме қабырғасына соғып, өз-өзіне қол жұмсайды, ал қалған экипаж оған әскери қабір жасау үшін кемеден шығады. Компьютер бұған қарсы ескертеді; мәйіт қанды, ал қан шабуылды қоздырады көрінеді. Азаматтық компьютерлік сарапшы Эллисон қабір жасауға қарсылық білдіреді және миссия командирі оны "Несбит" ішінде қамап қояды. Эллисон көмексіз қарайды, "су сияқты құмнан жүзіп шыққан ірі, ауыр, дельфинге ұқсас жандар" қабір жасаушыларды жеп жатыр. Сольдің әңгімесіне негізделген алғашқы нұсқасын оқығаннан кейін, ABC монстрдің ертерек пайда болуын қалады, сондықтан Силиг Лестер сценарийді қайта жазды. Бұл нұсқада кеме экипажы планета бетін камералармен бақылап отырды (Лестер тіпті Сольмен Марстың құмының астына орналасқан камераларды қолданатын сахналар жазу туралы әңгімелескен), бірақ барлық камералар жұмыс істесе де, экипаж оларды не өлтіргенін анықтай алмады. Соль одан әрі өңдегеннен кейін сценарий продюсер Бен Брэдиге жіберілді, ол соңғы актіні "сабырлы төртінші кезеңге" қайта жазды. Соңында режиссер Байрон Хаскин 28 сағат ішінде бүкіл сценарийді қайта жазды, өйткені берілген сценарийді түсірсе, эпизод эфирге шықпайды деп сезінді.

Қызықты деректер

Бұл эпизодтың басқа атауы – "Сары құмдар". Құм жыртқышы келесі эпизодта, "Wolf 359" эпизодында эпизодтық рөлде пайда болады. Бұл эпизод бір DVD қаптамасында ("The Outer Limits Volume Three The Original Series Disc 1 Episodes 33–40") "The Outer Limits The Complete Original Series Volumes 1–3" жинағында қате көрсетілген. Шындығында, эпизод тек "The Outer Limits Volume Three The Original Series Discs 2–3 Episodes 39–49" жинағына кіретін 2-дискіде ғана бар. Келесі эпизод, "Wolf 359" үшін де осы жағдай орынды.