Кіріспе

Джошуа Рифкин (22 сәуірде 1944 жылы туған) – американдық дирижер, клавишті аспаптарда орындайтын музыкант және музыкатанушы. Қазіргі уақытта Бостон университетінде музыка профессоры болып жұмыс істейді. Орындаушы ретінде Антуан Буснуадан Сильвестр Ревультасқа дейінгі композиторлардың музыкасын жазды, ал ғалым ретінде Ренессанстан 20 ғасырға дейінгі композиторлар туралы зерттеулер жариялады. Рифкин классикалық музыканттар арасында Бахтың көптеген хорлық шығармалары әр хор партиясына бір ғана әншімен орындалған деген теориясымен белгілі. Рифкин «хорды» дәстүрлі қазіргі мағынасында анықтасақ, Бахтың хоры, көбінесе, мүлдем болған емес» деген пікірді айтты. Дегенмен, ол 1970-ші жылдардағы регтайм өркендеуіне үлкен үлес қосты, Nonesuch Records үшін Скотт Джоплиннің шығармаларын жазған үш альбомы арқылы танылды.

Жоплин

Рифкиннің Джоплин альбомдары (олардың алғашқысы 1970 жылғы қарашада классикалық Nonesuch лейблінде жарық көрген Scott Joplin: Piano Rags) классикалық музыка жазбасы ретінде ұсынылды. Олар сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, коммерциялық сәттілікке қол жеткізді және басқа да әртістердің регтайм жанрын зерттеуіне ықпал етті. Ол алғашқы жылы 100 000 дана сатылды және Nonesuch лейблінің бірінші миллиондық сатылымына айналды. 1974 жылғы 28 қыркүйекте Billboard тізіміндегі "Ең жақсы сатылатын классикалық LPs" кестесінде бұл жазба 5-орында, "2-том" 4-орында, ал екі томның жиынтығы 3-орында болды. Екі том да 64 апта бойы тізімде тұрды. Альбом 1971 жылы екі Грэмми сыйлығына ие болды: "Ең үздік альбом жазбалары" және "Ең үздік аспаптық солистік орындау" (оркестрсіз), бірақ 1972 жылғы 14 наурыздағы марапаттау кешінде Рифкин ешқандай номинацияда жеңіске жетпеді. Рифкиннің Джоплиннің шығармаларын жаңғырту жұмысы Гунтер Шуллер мен New England Ragtime Ensemble (алғашқыда New England Conservatory Ragtime Ensemble) тобының 15 регтайм пьесасын оркестрлеуінен және "Қызыл арқа кітабын" жазуынан, сондай-ақ Марвин Хамлиштің 1973 жылғы "Стинг" фильмі үшін Джоплиннің музыкасын бейімдеуінен бұрын болды. 1979 жылы New York Magazine журналында Алан Рич Nonesuch Records Рифкин сияқты әртістерге Джоплиннің музыкасын жазуға мүмкіндік беріп, "Скотт Джоплиннің қайта жандануын дерлік жеке қолмен жасады" деп жазды. 1990 жылғы тамызда Рифкин Decca лейблі үшін (каталог нөмірі 425 225) CD жазды, онда регтаймның тағы екі маңызды композиторы – Джозеф Лэмб пен Джеймс Скотттың, сондай-ақ бразилиялық композитор Эрнесто Назареттің танго шығармалары қамтылған.

Бахтың вокалдық ұраны

Рифкин классикалық музыканттарға Иоганн Себастьян Бахтың вокалдық музыкасының көп бөлігі, соның ішінде Матай Пассионы, әр дауыстық партияға бір ғана әншімен орындалғаны туралы тезисімен танымал. Ол бұл идеяны алғаш 1981 жылы ұсынғанда, оның әріптестері көбінесе қабылдамады. XXI ғасырда бұл идея ықпалды болды, бірақ сала бойынша консенсусқа қол жеткізе алмады. Дирижер Эндрю Паррот осы пікірді қолдайтын кітап жазды (The Essential Bach Choir; Boydell Press, 2000; кітапқа қосымша ретінде Рифкиннің 1981 жылы Америка музыкалық қоғамына ұсынған түпнұсқалық мақаласы енгізілген, ол тыңдаушылардың күшті реакциясынан кейін толық аяқталмады). Бахты зерттеушілер Дэниел Меламед, Дэвид Шуленберг және Джон Батт оны қолдады. Басқа дирижерлер мен ансамбльдер Рифкин мен Парроттың үлгісімен, Рифкин ұсынған вокалдық партияларды қолданатын қойылымдарды ұйымдастырды. Олардың арасында: Бет Дунэдин Консортымен (Магнификат, №63 кантата, Рифкиннің жұмысының сындық басылымындағы B минорындағы месса, төменде талқыланады, Сент-Жон Пассионы және Сент-Матто Пассионы), Конрад Юнгханнель (B минорындағы месса, бірнеше кантаталар, Сент-Жон Пассионы және мотеттер), Сигисвальд Куйкен (B минорындағы месса, Сент-Жон Пассионы, Сент-Матто Пассионы, Рождестволық оратория және Бах кантаталарының толық циклының басталуы), Пол МакКрееш (Сент-Матто Пассионы, Магнификат, Пасхалық оратория және бірнеше кантаталар), Моника Хьюгет (Сент-Жон Пассионы), әр партияға бір әншімен толық кантата циклын жазуды бастаған Эрик Милнес, Марк Минковски (B минорындағы месса), Ларс Ульрик Мортенсен (B минорындағы месса), Филипп Пьерло Ricercar Consort-пен (Магнификат, мессалар және кантаталар), Джеффри Томас (көп дауысты хорларды жиі қолданған), Жос ван Велдховен (B минорындағы месса, Сент-Матто Пассионы), Маттео Мессори (Рождестволық оратория, кантаталар, мотеттер) және Петер Коой мотеттерде. Рифкиннің өзі Бахтың B минорындағы мессасын жазды – оның 1981 жылғы Nonesuch жазбасы 1982–83 жылғы Gramophone Award сыйлығын хор санатында жеңіп алды. Сондай-ақ, 8, 12, 51, 56, 78, 80, 82, 99, 106, 131, 140, 147, 158, 172, 182, 202, 209, 216 және басқа да кантаталарды Nonesuch, Mainach, L'Oiseau-lyre және Dorian лейблдері үшін, өзінің Бах ансамблімен және әртүрлі әншілермен жазды.

Басқа Бах стипендиясы

Рикфиннің 1975 жылы жариялаған және кеңінен қабылданған тұжырымдарының бірі – Бахтың «Матайдың құмарлығы» алғаш рет 1727 жылы Ұлы жұма күні орындалғаны, бұрынғы сенімге қарамастан 1729 жыл емес. Рифкиннің Бахтың B минорындағы Мессасының ғылыми-критикалық басылымы 2006 жылдың қараша айында Breitkopf & Härtel баспасында жарық көрді. Бұл басылым Бахтың 1748-1750 жылдардағы соңғы нұсқасын қатаң түрде ұстанады, 1733 жылғы Миссадан (Кири мен Глорияның алғашқы нұсқасы) алынған бөліктерді араластырмайды және Бахтың ұлы К.П.Э. Бах жасаған кейінгі түзетулерді жоюға жаңа шешімдер ұсынады. Рифкин Бахтың оркестрлік сюиталарын жан-жақты зерттеді, әсіресе №2, B минорындағы BWV 1067 шығармасы A минорындағы ертерек нұсқаға негізделгенін, онда солистік аспап флейта емес екенін егжей-тегжейлі дәлелдеді. Рифкин Ж.С. Бахтың болжамды Обой концерттерін реконструкциялады: ди минордағы обой, скрипкалар және континуум үшін, BWV 35, 156, 1056 және 1059; A мажордағы обой д’амор, скрипкалар және континуум үшін BWV 1055; E♭ мажордағы обой, скрипкалар және континуум үшін BWV 49, 169 және 1053. Барлық бастапқы бөлімдер пернетақталық ноталар. Олар барокко обой стилін нақты көрсетеді. Осы формада олар Венеция мектебінің, атап айтқанда Марчелло, Корелли және Вивальдидің ықпалын көрсетеді. 2000 жылы «Бах жылнамасында» жарияланған мақаласында Рифкин «Нун ис дас Хайл унд ди Крафт» кантатасы, BWV 50 Бах емес, әлі анықталмаған композитор жазғанын айтты.

Оқу және мансап

Рифкин Джульярд мектебінің Музыка бөлімінде Винсент Персичеттиден сабақ алды және 1964 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Композитор ретінде оның шығармаларының ішінде скрипка және фортепианоға арналған екі "Қыс" шығармасы бар, екеуі де 1961 жылы жазылған. Скрипкаға арналған "Қыс" шығармасы 1962 жылы Пол Зуковскиймен тұсаукесер етілді.

Классикалық емес музыкадағы еңбектер

1960 жылдары Рифкин Джуди Коллинз үшін "In My Life" және "Wildflowers" альбомдарына әндерді аранжировкалады. Ол Even Dozen Jug Band тобымен (Дэвид Грисман, Мария Малдаур, Стефан Гроссман және Джон Себастьян сияқтылармен бірге) өнер көрсетті, сондай-ақ Леннон мен Маккартнидің музыкасын 18-ғасыр стилінде, әсіресе Бахтың үлгісінде әзілдеу арқылы жаңаша өңдеп жаздырды, бұл жинақ "The Baroque Beatles Book" деп аталды және жақында CD-де қайта жарық көрді. Осыған орай, Рифкин 1962 жылы П.Д.К. Бахтың (Питер Шикеле) "Бруклиндегі Ифигения" атты пародикалық кантатасының тұңғыш қойылымында контратенор солисті болды.