Кіріспе

13 ғасырдағы Бавария ақсұлы Генрих XIII (19 қараша 1235 – 3 ақпан 1290), Виттельсбах әулетінің мүшесі, Төменгі Бавария герцогы болған.

Отбасы

Ол Отто II мен Браншвейгтен (Брунсвик) Агнесстің кіші ұлы болды.

Өмірбаян

1254 жылы ол бауыры Людовик II-мен бірге әкесінен кейін Бавария мен Пфальцты биледі. 1255 жылы ағайындылар жерлерін заңға қайшы бөлісті. Генрихке Төменгі Бавария, ал Луиге Жоғарғы Бавария мен Пфальц бұйырды. Бұл герцогтіктің көптеген бөлінулерінің алғашқысы болды. Генрих Ландшутта тұрып, 1255 жылы Бургхаузен қамалының негізгі құрылысы басталды. Герцогтіктің бөлінуі заңға қарсы болғандықтан, 1257 жылы Богемияның Оттокар II-мен одақтасқан Бавария епископтарының наразылығын тудырды. 1257 жылдың тамызында Оттокар Баварияға шабуыл жасады, бірақ Генрих пен Людовик шабуылды тойтарды. Бұл екі ағаның жиі дауласып, бірақ осы жолы келісіммен және бірлесіп жасаған сирек әрекеттерінің бірі еді. Генрих кейіннен Зальцбург архиепископтығына және Пассау епискобына қарсы бірнеше рет соғысқа қатысты. Германия королі Рудольф I-нің Оттокар II-ге қарсы соғысы кезінде герцог Генрих бірнеше рет адалдығын өзгертті. Кейіннен, 1274 жылы оның көмегімен Фюрстенцель аббаттығы құрылды. Герцог Генрих билік еткен кезде оның иелігінде Бавария бейбітшілік жарлықтары қабылданды, онда «Түнде шамсыз сыртқа шыққан әркім бейбітшілікті бұзумен және қылмыс жасады деген күдікпен айыпталады» делінген. Жарлықтар Ландшут қаласына одан әрі таратылды, күндіз немесе түнде қандай да бір қару (қылыш немесе пышақ) ұстаған әркім ауыр жазаға тартылды. Генрих XIII-нің орнын оның үлкен ұлы Отто III басты, ол сондай-ақ Венгрия королі де болды. Генрихтің әулеті 1340 жылы тоқтатылды және оны Людовиктің ұлы, император Людовик IV мұра етті.