Кіріспе

1966 жылы Айрин Хант жазған роман

"Жолға жайлап көтерілу" – американдық жазушы Айрин Ханттың 1966 жылы жарық көрген, америкалық балалар әдебиеті саласындағы "Ньюбери" жүлдесіне ие болған өмірге қадам басқан кезеңді суреттейтін роман. Бұл кітап 7-ден 17 жасқа дейін ауылда әпкесі Корделия мен ағасы Хаскеллмен бірге өскен Джули атты қыздың өмірінен сыр шертеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жеті жасар Джулидің анасы қайтыс болғаннан кейін, оны үйленбеген мектеп мұғалімі Корделия әпкесімен бірге қаладан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан үлкен үйде тұруға жібереді. Оның ағасы Хаскелл бас үйдің артындағы шаруашылық ғимаратында тұрады. Хаскелл алкоголик, ол қызы сияқты жазушы болуға ниеттенсе де (бірақ ешқашан бір де қолжазба жазбайды). Джулидің інісі Крис интернатқа оқуға кетеді, оны Корделия әпкесімен жалғыз қалдырады. Бастапқыда, қайғыға батқан Джули Корделия әпкесін қатал және талапкер деп санайды, бірақ жасөспін шаққа жеткенде оны жақсы көріп, үйін өз үйі сезіне бастайды. Ол әпкесіне осылай жақын болады, тіпті қайта үйленген әкесіне қайта оралу мүмкіндігі туғанда да бас тартады. Оқиға Джулидің жеті жасынан он жеті жасына дейінгі кезеңін қамтиды, бастауыш мектептен жоғары мектепті бітіргенге дейін, баланың өміріндегі кездейсоқ оқиғаларды көрсетеді: балалардың зұлымдығы, қызғаныш, оқудағы қиындықтар және алғашқы махаббат. Джули сонымен қатар айналасындағы ересектердің өміріндегі проблемалармен де бетпе-бет келеді, оның ішінде алкоголизм және психикалық аурулар (деменция).

Қабылдау

Киркус Ревьюс журналы "Жолға жайлап" кітабы туралы былай деді: "Авторы шындықтың ақиқатын жалғаннан ажырата білуде шебер: Джули – шынайы кейіпкер, онымен бірге жолға шыққан қыздар оның өсіп-жетілуіне куә болады". 1966-1975 жылдар аралығында Ньюбери жүлдесіне ие болған кітаптар туралы ретроспективті эссесінде балалар жазушысы Джон Роу Таунсенд былай деп жазды: "Жулиде кемшіліктері болғанымен, ол сондай жақсылыққа толы, тіпті шындыққа сәйкес келмейтіндей сезіледі, осымен қатар ол өз орнын тапқан ересектер әлемі де солай. Бұл біздің әлеміміз емес екені анық, және бұл шағымдануға себеп емес; бірақ әлем бұрынғыда осындай болған еді?"