Кіріспе

Lockheed Martin және Boeing бірлескен кәсіпорны 2014 жылы Atlas V және Delta IV зымырандарының ізбасары ретінде Vulcan Centaur зымыранын жасауды бастады, алғашқы ұшу 2019 жылға жоспарланған еді. Бірнеше кешігулерден кейін, тарихи алғашқы ұшу 2024 жылдың 8 қаңтарында Astrobotic Technology компаниясының Peregrine айға қондырғышын орбитаға шығарумен сәтті аяқталды.

Майкл Гасс дәуірі (2005-2014)

ULA екі компанияның мемлекеттік ғарышқа ұшыру қызметтерінің өндірісі мен жұмысын Алабама штатының Декатур қаласындағы бір орталық өндіріс орнына біріктірді, ал барлық инженерлік жұмыстарды Колорадо штатының Литтлтон қаласындағы тағы бір орталық құрылысқа біріктірді. Бастапқы компаниялар Delta және Atlas зымырандарын сату және таңдау бойынша жауапкершілікті сақтап қалды. ULA 2005 және 2011 жылдар аралығында ең көп дегенде жеті ғарышқа ұшыру алаңына ие болды, оның ішінде 2011 жылдан бастап қолданыстан шығарылған үш Delta II ұшыру платформасы болды. Құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң, 2008 жылдың соңында ULA 2009 жылдың басында 4200 қызметкерінің 350-ін жұмыстан босататынын хабарлады. Нәтижесінде, 2009 жылдың тамызына қарай ULA-да шамамен 3900 қызметкер жұмыс істеді. ULA 2010 жылдың маусым айында Коммерциялық ғарыш ұшулар федерациясына (CSF) атқарушы мүше ретінде қосылды. ULA-ның бас директоры Майкл Гасс компанияның мүшелігін «біз үшін табиғи сайкестік» деп сипаттап, «біз осыған қызығамыз» деді. 2014 жылдың мамырына қарай ULA-ның CSF мүшелігі аяқталды. Төмен құнмен ұшыру қызметтерін ұсынатын бәсекелестердің пайда болуы және ULA ұшыруларының жыл сайынғы құнының өсуіне байланысты, ULA-ның АҚШ үкіметімен жасасқан ұшыру келісімшарттары үшін алған сомасына және ұшыру мүмкіндіктері мен дайындық деңгейін қамтамасыз ету үшін жыл сайынғы 1 миллиард долларлық үкіметтік қаржыландыруына көбірек назар аударылды. Бұл дайындық талаптарына бес ұшыру алаңын және Delta II, Delta IV, Delta IV Heavy және Atlas V зымырандарының бірнеше нұсқаларын күтіп ұстау кірді. ULA-ның өндіріс шығындарының артуына байланысты, 2012 жылдың сәуірінде EELV бағдарламасы Nunn McCurdy шығындарының шегінен шығып, бағдарламаны қайта қарауға себеп болды, онда ULA жалғыз қатысушы болды. 2013 жылдың желтоқсанында АҚШ Әскери-әуе күштері 28 ұшыруға арналған 36 зымыран корпусын сатып алу бойынша келісімге келді, бұл келісімнің құны 11 миллиард долларды құрады. SpaceX бұл келісімге қарсылық білдірді, ULA-ның ұшыру құны шамамен 460 миллион доллар екенін және ұқсас ұшыруларды 90 миллион долларға ұсынуға дайын екенін мәлімдеді. Жауап ретінде ULA бас директоры Майкл Гасс компанияның орташа ұшыру бағасы 225 миллион доллар екенін, ал болашақтағы ұшырулар 100 миллион доллардан басталатынын айтты.

Тори Бруно дәуірі (2014 жылдан бастап)

Майкл Гасс 2014 жылдың тамызында ULA бас директоры лауазымынан қанағаттама жасап, оның орнына Локхид Мартин стратегиялық және зымыранға қарсы қорғаныс жүйелерінің бұрынғы вице-президенті және бас менеджері Тори Бруно тағайындалды. ULA 2014 жылдың қыркүйегінде Blue Origin компаниясымен серіктестікке келісіп, RD 180 қозғалтқышын алмастыру үшін BE 4 LOX / метан қозғалтқышын жасауға кірісті, бұл жаңа, төмен құнды бірінші сатыдағы бустер зымыраны үшін қажет болды. Сол кезде Blue Origin компаниясы қозғалтқыштың дамуының үшінші жылында еді. ULA жаңа саты мен қозғалтқыштың 2019 жылдан бұрын ұшуды бастамайтынын күтіп отырды, бұл Atlas V зымыранының ізбасары болар еді. Бір айдан кейін ULA іске қосу құнын жартылай азайту мақсатында процестер мен жұмыс күшін қайта құрылымдауды жариялады, бұл SpaceX компаниясының бәсекелестігіне байланысты болды. АҚШ Үкіметтік есеп беру кеңсесі (GAO) 2014 жылы АҚШ үкіметі үшін ULA зымыранының әрбір ұшыруының орташа құны шамамен 420 миллион АҚШ долларына дейін өскенін есептеді. ULA Жерді бақылау, коммерциялық байланыс және жеке меншік спутниктері үшін келісімдер жасауға, АҚШ әскери жүктерін ұшыруға қарағанда аз сәттілікке жетті. Бұл бағдарламаның бір бөлігі – бастапқыда жеке қаржымен қаржыландырылатын, "аспанға көтерілген іске қосу құнын" төмендету үшін жаңа зымыран – Vulcan жасау болды. Бруно жаңа, төмен құнды ұшыру құралының коммерциялық спутниктер нарығында бәсекеге қабілетті болатынына сенді. 2016 жылдың ақпан айында Vulcan зымыранының дамуы АҚШ үкіметімен мемлекеттік-жеке серіктестік арқылы қаржыландырылатыны хабарланды. 2016 жылдың басында АҚШ Әскери-әуе күштері Vulcan дамуына 201 миллион доллар бөлді. ULA Vulcan дамуының құнына нақты баға қоймады, бірақ SpaceNews сайтының Майк Гросс хабарлауынша, Бруно "жаңа зымырандардың құны әдетте 2 миллиард АҚШ долларын құрайды, оның ішінде негізгі қозғалтқыштың құны 1 миллиард АҚШ долларын құрайды" деді. 2016 жылы ULA АҚШ үкіметінен 2020 жылға дейін жаңа АҚШ ұшыру құралын дамытуға көмектесу үшін кем дегенде 1,2 миллиард доллар сұрады. ULA 2015 жылы бес ұшыру алаңын екіге дейін азайтуды жоспарлады. ULA келісімшарттардың құнын жұртшылыққа жариялады және жаңа бас директор Тори Бруно 2015 жылдың наурызында Конгресс алдында куәлік берді, ULA "ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін" мемлекеттік субсидиялар алғанын, бірақ SpaceX-тің де солай екенін, ол "жаңа мүмкіндіктерді дамыту және бұрын жасалған ұшыру инфрақұрылымын арзан немесе тегін жалдау үшін" қаржы алғанын айтты. Іске қосу құнын тікелей салыстыру қиын, өйткені олар міндетті түрде бірдей құн модельдеуінің болжамдарын пайдаланып есептелмейді. Бұл идея Ресейден RD 180 сатып алуға рұқсат беретін заң қабылданғаннан кейін тоқтатылды. 2015 жылдың мамыр айында ULA коммерциялық және азаматтық спутниктерді ұшыруға тапсырыс алмаса, бизнестен шығатынын мәлімдеді, бұл АҚШ әскери және тыңдау спутниктерін ұшырудың күтілетін төмендеуін өтеуге қажет болды. Сол айда ULA өзінің 12 басшысын жұмыстан босататынын, яғни 2015 жылдың желтоқсан айында 30% қысқартатынын хабарлады. Менеджменттің жұмыстан босатылуы ULA "шығындарды қысқартуға және SpaceX-тің өсуіне қарамастан, өсуді жалғастыру үшін жаңа клиенттерді іздеуге" тырысқан "ірі қайта ұйымдастыру мен жаңадан құрудың" бастамасы болды. 2016 жылдың наурыз айында ULA инженерлік вице-президенті Брет Тобидің ашық сөздерінен кейін дау туды. SpaceNews сайтының Питер де Сельдингтің айтуынша, оның сөздері "SpaceX-ке наразылық білдірген" және Vulcan ұшыру құралын қуаттандыратын жаңа қозғалтқыш үшін екі бәсекелестің біріне (Aerojet Rocketdyne) немқұрайлы қараған. Тоби 2016 жылдың 16 наурызында отставкаға кетті, ал Бруно бұл сөздерді жоққа шығарды. Сенатор Джон Маккейн Қорғаныс министрлігінен "ірі қорғаныс мердігерлеріне артықшылық таныту немесе Конгресс мүшелерін үндемеуге тырысу" мүмкіндігін көрсететін сөздерді тексеруді сұрады. Қорғаныс министрі Қорғаныс министрлігінің Бас инспекторынан тергеу жүргізуді сұрады. 2016 жылы ULA Ай мен Жер орбитасында экономика құруды мақсат ететін Cislunar 1000 Vision бағдарламасын ұсынды, онда ғарышта 1000 адам өмір сүріп, жұмыс істейтін болады. Бұл мақсаттың негізгі бөлігі – ғарышта отын өндіру арқылы ғарыш саяхатының құнын айтарлықтай төмендету еді. ULA ғарышта отын құюға дайын екенін мәлімдеді. Бұған дейін компания Жердің төменгі орбитасында жеткізілген отын үшін килограммына 3000 АҚШ долларын, Ай бетінде килограммына 500 АҚШ долларын, ал L1 нүктесінде килограммына 1000 АҚШ долларын төлеуге дайын екенін хабарлаған болатын. ULA 2020 жылдары Жерден тыс отынға мұқтаж болады деп есептейді. 2016 жылдың желтоқсанында ULA "Rocket Builder" деп аталатын онлайн бағалау құралын жасады, ол әлеуетті клиенттерге және жұртшылыққа Atlas V зымыранының ұшыру құнын конфигурирленген орбиталармен, жүктермен және ұшыру қызметтерімен есептеуге мүмкіндік берді. 2018 жылы құнының бағалаулары құралдан алынып тасталды, өйткені бұл ULA-ның бәсекелестеріне коммерциялық құпия ақпаратты ұсынуы мүмкін еді. ULA-ның шығындарды қысқартуына және қайта құрылымдауына қарамастан, 2018 жылдың басындағы ең арзан ULA ғарыш ұшыруы, Atlas V 401 зымыраны шамамен 109 миллион АҚШ долларына бағаланған. Бұл хабарламалар жалған екені дәлелденді және 2017 жылдың 2 қаңтарында SpaceX COPV резервуарларындағы бірнеше сызаттардың салдарынан болған апаттың себебін түсіндіретін ресми мәлімдеме жасады. 2017 жылдың шілдесінде компания STP 3 миссиясын ауыр көтергіш Atlas V 551 зымыранымен ұшыруға 191 миллион АҚШ доллары көлеміндегі жеке ұшыру келісімін алды. 2018 жылдың қаңтарында ULA Atlas V ұшыруларын сату және маркетингке жауапкершілікті өз мойнына алды. ULA-ның бірінші бас операциялық директоры Дэн Коллинс 2018 жылдың сәуір айында зейнетке шығып, бұрынғы вице-президент және Boeing Defense, Space & Security бағдарламалық менеджері Джон Элбонмен алмастырылды. 2019-2020 жылдардағы COVID-19 пандемиясы кезінде ULA-ның ұшырумен байланысты іс-шараларының кейбір аспектілері қысқартылды, бірақ компания ұшыру кестесін сақтайтынын мәлімдеді. ULA 2021 жылдың 1 қыркүйегінде қызметкерлеріне вакцинация талабын енгізді. 2020 жылдың 7 тамызында АҚШ Ғарыш күштері ұлттық қауіпсіздік үшін ұшыруларға арналған ұзақ мерзімді ұшыру қызметтері бағдарламасының екінші кезеңі үшін келісімшарттарды берді. United Launch Alliance, SpaceX компаниясымен бірге, Blue Origin және Northrop Grumman компанияларынан басымдық алды. Шешім негізінен бұрынғы ұшыру өнімділігімен байланысты болды. ULA шамамен екі онжылдық операция кезеңінде 100% сәттілік рекордқа ие болғандықтан, келісімшарттың 60% оған берілді. 2020 жылдың соңында ULA Dynetics Айға қондырғышын ұшыруға және ұшу кезінде отынмен қамтамасыз етуге келісімшарт жеңіп алды. Бастапқыда отынмен қамтамасыз етуге қосымша зымырандарды ұшыру арқылы отын жеткізілетін болады. Әрбір Ай миссиясына екі Vulcan Centaur зымыраны қосылады. Бұл зымырандардың жоғарғы сатыларынан алынған отын Dynetics қондырғышына берілетін болады. ULA криогенді отынның булануын азайту үшін отынмен қамтамасыз ететін зымырандарды ұшыру жиілігін айтарлықтай арттырады. Ғарышта отынмен қамтамасыз ету мүмкіндігі Ай миссияларынан бұрын Жердің төменгі орбитасында сынақтан өтетін еді. Алайда, 2021 жылдың сәуір айында NASA SpaceX 2024 жылға қарай дайындық тұрғысынан Dynetics ұсынымын төмен бағалағандықтан, жабдықталған Айға қондырғышы үшін негізгі мердігер болады деп хабарлады. 2020 жылдың қыркүйегінде Тори Бруно өзінің жеткізу тізбегінде жартылай қытайлық меншігі бар жеткізушіні тапқанын хабарлады. Бұл жеткізуші Vulcan Centaur зымыранын дамыту үшін қолданылатын бағдарламалық құралдарды жасады. Бруно жеткізушінің сезімтал ақпарат алғанын айтты. Сөз болып отырған компания – KUKA Robotics. Жеткізушідегі қытайлық мүдделер ULA-ның жеткізу тізбегінің қауіпсіздігін бақылау үшін жалдаған жеке тергеуші тапқан. Бұл жағдай ФБР-ға жіберілді. Бруно федералды үкіметке жеке сектормен қытайлық корпоративтік тыңшылықпен күресу үшін тығыз ынтымақтастық етуге шақырды. 2021 жылдың тамызында ULA Atlas V зымыранының тоқтатылуы туралы хабарлады. 2014 жылы Қырымды Ресей аннексиялағаннан кейін АҚШ Конгресі Қорғаныс министрлігінің Ресейде жасалған ғарыш аппараттарын, соның ішінде Atlas V зымыранында қолданылатын RD 180 қозғалтқышын пайдануын тоқтатуын міндеттеді. ULA реттелген зейнеткерлікке дайындалды және RD 180 қозғалтқыштарының 100 данасын сатып алып, жаңа зымыранды дамыту кезінде Atlas V құрастыруды жалғастырды. Хабарлама жасалған кезде олар тағы 29 миссияны орындай алатын еді...

Өнімдер

2024 жылы ULA әлі де Atlas V зымыранын пайдаланады, ол пайдаланудан тоқтатылуда. Атлас Lockheed Martin компаниясы Ұлттық қауіпсіздік ғарышқа ұшыру (NSSL) бағдарламасы шеңберінде жасалды. Атлас алғаш рет 2002 жылы ұшырылды және 2006 жылы ULA құрылғанда, басқа зымырандармен бірге оған өтті, кейіннен пайдаланудан тоқтатылғандар да болды. Delta II және Delta IV отбасының барлық зымырандары 2006 жылы ULA-ға ауысты. Delta II және Delta IV отбасының барлық мүшелері, соның ішінде Delta IV Heavy пайдаланудан тоқтатылды. Соңғы Delta IV Heavy 2024 жылдың сәуір айында ұшырылды. ULA сондай-ақ Ғарышқа ұшыру жүйесі үшін ICPS құрылысын жүзеге асырды. ICPS Delta IV зымырасының жоғарғы сатысынан дамытылды. Бір ICPS Artemis I бағдарламасында ұшырылды, ал ICPS Artemis II және Artemis III бағдарламаларында да қолданылады. 2014 жылы ULA 2019 жылдан бастап барлық зымыран паркін жаңарту мақсатында Vulcan Centaur зымырасын жасауды бастады, бірақ әзірлеу кезеңінде бірнеше кешігулер болды. Vulcan Centaur зымырасының алғашқы сынақ ұшуы 2024 жылдың 8 қаңтарында өтті.

Вулкандық кентавр

Вулкан – ULA компаниясы NSSL талаптарына сай әзірлеген ауыр жүк тасығыш зымыран тасығышы. Ракета – ULA-ның алғашқы ұшыру құралы, ол Atlas V және Delta IV зымырандарына арналған технологияларды бейімдеді және дамытты. Вулкан адаммен ұшуға арналған сертификатқа ие, егер клиенттерге Boeing Starliner немесе Sierra Nevada Dream Chaser сияқты көлік құралына қажет болса, экипаж ұшыруға мүмкіндік береді. Вулканның максималды көтерілу күші болады және Жердің төменгі орбитасына, геоөткізу орбитасына және геостационарлық орбитаға қазіргі уақыттағы кез келген бір ядролық зымыраннан ауыр жүкпен жеткізеді. Бірінші сатыдағы отын резервуарлары Delta IV ортақ күшейткіш ядросының диаметрімен бөліседі, бірақ Delta IV сұйық сутегі мен сұйық оттегінің орнына сұйық метан мен сұйық оттегін қамтиды. Blue Origin компаниясының BE-4 қозғалтқышы 2018 жылдың қыркүйек айында Aerojet Rocketdyne компаниясының AR1 қозғалтқышымен бәсекелескеннен кейін Vulcan-ның бірінші сатысына таңдалды. ULA ақырында BE-4 қозғалтқыштарын қайта пайдалануға мүмкіндік беру үшін ақылды модульдік автономды қайтару технологиясын (SMART) қолдана алады. Көтергіш қозғалтқыштар, авиация және итергіш құрылым көтеруші қозғалтқыштың сөндіруінен кейін қозғалтқыш резервуарларынан модуль ретінде ажыратылады, модуль атмосфера арқылы ауаға төгілетін жылу қалқаны астында төмендейді. Парашютпен ұшып шыққаннан кейін модульді әуеде тікұшақпен ұстап алады. ULA-ның бағалауы бойынша, бұл бірінші кезеңнің қозғалтқышы үшін шығындарды 90%-ға, ал бірінші кезеңнің жалпы шығынының 65%-ға азайтады. BE-4 сұйытылған табиғи газды тұтынады. Бұл жоспарлар 2020 жылы тоқтатылды, ал күш-жігер қазіргі Centaur V жоғарғы сатысының мүмкіндіктерін жақсартуға бағытталған. 2016 жылдың наурызына қарай АҚШ Әуе күштері Vulcan-ды дамытуға 202 миллион АҚШ долларына дейін қаржы бөлді. Ол кезде ULA әлі де Vulcan-ды әзірлеудің жалпы шығындарын есептеген жоқ, бірақ бас директор Тори Бруно "жаңа зымыранның құны әдетте 2 миллиард АҚШ долларын құрайды, оның ішінде негізгі қозғалтқыш үшін 1 миллиард АҚШ доллары". 2018 жылдың наурыз айында ULA бас директоры Тори Бруно Vulcan Centaur-дың "75% жеке қаржыландырылатын" деп мәлімдеді. 2018 жылдың қазан айында ұсыныстар мен техникалық бағалау туралы өтініштің нәтижесінде ULA Ұлттық қауіпсіздік ғарыш ұшыру бағдарламасының бөлігі ретінде Vulcan ұшыру жүйесінің прототипі үшін 967 миллион АҚШ долларын алды. Тағы екі провайдер, Blue Origin және Northrop Grumman Innovation Systems, 500 миллион АҚШ доллары және 792 миллион АҚШ доллары көлемінде дамуға қаржы бөлді. 2020 жылдың тамызында АҚШ ғарыш күштері ULA-ға 5 жылдық сатып алу кезінде Ұлттық қауіпсіздік ғарыш ұшыруының (NSSL) 2-ші кезеңінің 60% іске қосу үшін тұрақты бағамен шексіз жеткізу келісімшартын берді. 2020 жылдың қыркүйегінде ULA үш бустерлік өзекті "Вулкан ауыр" нұсқасын мұқият зерттейтіндерін мәлімдеді. Жаңа нұсқа туралы болжамдар бірнеше ай бойы әлеуметтік желілерде осы нұсқаның үлгісінің суреті пайда болғаннан кейін кең тараған болатын. Кейін Тори Бруно модельдің нақты суретін твиттерге жариялап, оның әлі зерттеуде екенін айтты. ULA Atlas V-ді Vulcan Centaur үшін жүйелерді сынау үшін пайдаланды. 2021 жылдың басында НАСА Vulcan Centaur-ды Launch Services II келісім-шартына (NLS II) қосты. Бұл Vulcan Centaur-ды Ұшыру Қызметтері Бағдарламасының бөлігіне айналдырады және оны NLS II-дегі "рампаға" қарастырады. Рампалық ережелерге сәйкес, қолданыстағы ұшыру провайдерлері NASA әлі сұрамаған жаңа көліктерді енгізуге мүмкіндік береді. 2023 жылдың 24 қазанында, 4 ай бұрын сәтті статикалық отты аяқтағаннан кейін, ULA 2024 жылдың 8 қаңтарына Vulcan Centaur-дың тұңғыш ұшырылуын мақсат еткендерін мәлімдеді. Бұл ұшыру Peregrine айлық қондырғышын ай орбитасына 2024 жылдың 23 ақпанына дейін жіберді. Atlas V ұшағы Boeing Starliner ұшағының ұшуын қамтамасыз ету үшін адаммен бірге ғарышқа ұшуға арналған. Адамдық рейтингке орындауды бақылау және қажет болған кезде тоқтату, зымыран мен ғарыш кемесі арасындағы деректер байланысы және басқа да өзгерістерді іске қосу үшін жаңа компьютерлер қажет болды. Экипажмен ұшуға ғарышкерлерге қолмен тоқтатуға мүмкіндік беретін механизм кіреді. Starliner рейстері үшін Atlas V Aerojet Rocketdyne компаниясының екі SRB-мен конфигурацияланған. Бұл Atlas V-дің жалғыз конфигурациясы, ол жүк тасушысыз ұшады және жоғарғы сатыда екі қозғалтқышы бар жалғыз конфигурация. Оның үстінде Starliner болса, ракетаның биіктігі 172 фут. ULA Atlas V-мен Starliner-дің тоғыз миссиясын қолдау үшін келісімшарт жасады. Amazon компаниясы "Атлас V" кемесін "Койпер" жобасының спутниктерін ұшыру үшін таңдады. "Куипер" жобасы жоғары жылдамдықты спутниктік интернет қызметін ұсынады. Amazon компаниясымен жасалған келісімшартта тоғыз ұшыру көзделген. "Куипер" жобасы мыңдаған спутниктерді орбитаға шығаруды мақсат етеді. ULA Amazon-ның алғашқы ұшыру провайдері. Atlas V 3.05 метрлік диаметрлі Centaur III жоғарғы сатысын пайдаланады. Ол Aerojet Rocketdyne компаниясымен өндірілген және сұйық сутегі мен сұйық оттекті жағатын бір немесе екі RL10 қозғалтқышымен қуатталады. Atlas V Starliner миссияларынан басқа барлық миссиялар үшін бір қозғалтқыштық нұсқаны пайдаланады, ол екі қозғалтқыштық нұсқаны қолданады. Екі қозғалтқыштық нұсқа ракетаға орбитаға тегіс жолмен ұшуға мүмкіндік береді, яғни көлденең жылдамдыққа вертикальды жылдамдықтан артық көңіл бөлінеді. Бұл өз кезегінде экипажтың сезетін максималды G күштерін азайтады және ұшыру кезінде кез келген уақытта қауіпсіз тоқтатуға мүмкіндік береді. Centaur III сонымен қатар Артқы Бөлектегіш Тасымалдау қабілетіне ие. Бұл қабілет бастапқыда Atlas V-тің қосымша сыйымдылығынан пайдалану үшін Ұлттық Тыңшылық кеңсесі үшін әзірленген.

ICPS

ULA Алабама штатының Декатур қаласында және Алабама штатының Хантсвилл қаласында Boeing компаниясымен бірлесіп Space Launch System (SLS) үшін Уақытша криогендік қозғалтқыш сатысын жобалап, құрастырады. Бұл Delta ракеталар отбасы үшін қолданылған Delta криогендік екінші сатысының түрі және SLS блогының екінші сатысы ретінде пайдаланылады. ICPS Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына жеткен SLS-тің алғашқы құрауы болды. ICPS – Orion капсуласының төмен орналасқан бөлігі. ICPS құрамында цилиндр пішіндес сұйық сутегі резервуары және одан құрылымдық тұрғыдан бөлек, домалақ пішіндес сұйық оттегі резервуары бар. Сұйық сутегі резервуарының цилиндрі пайдалы жүктемені ұшыру кезіндегі жүктемені көтереді, ал сұйық оттегі резервуары мен қозғалтқыш SLS аралық бөлігінде төмен ілініп тұрады. Саты Pratt & Whitney RL10B 2 қозғалтқышымен жабдықталған, ол арнайы импульсті жақсарту үшін кеңейтілетін көміртекті соплоға ие. Тек үш ICPS сатысы қажет, әр SLS блогының бір көлігі үшін біреуден. Біріншісі Артемида I миссиясында ұшырылды, ал қалған екеуі Артемида II және Артемида III миссияларында ұшырылады, содан кейін SLS Block 1 және ICPS пайдаланудан тоқтатылады.

Дельта II

Delta II - бастапқыда McDonnell Douglas компаниясы жобалап және құрастырған, ал кейін ULA құрылғанға дейін Boeing компаниясы құрастырған, бір реттік пайдаланылатын ұшыру жүйесі болды. Delta II – Delta зымырандарының отбасының бір бөлігі және 1989 жылы қолданысқа енді. Delta II құрамына Delta 6000 және кейінірек пайда болған екі Delta 7000 түрі ("Жеңіл" және "Ауыр") кірді. Бұл ракета 2018 жылдың 15 қыркүйегінде ICESat 2 миссиясын аяқтады.

Дельта IV

Delta IV – 2000-жылдардың басында пайдалануға енгізілген Delta зымыран отбасындағы бес бір реттік ұшыру жүйесі. Delta IV бастапқыда Boeing компаниясының Қорғаныс, ғарыш және қауіпсіздік бөлімшесімен Evolved Expendable Launch Vehicle (EELV) бағдарламасы үшін жобаланған және 2006 жылы ULA өніміне айналды. Delta IV көбінесе АҚШ Әскери-әуе күштерінің әскери жүктерін ұшыру үшін қолданылды, сонымен қатар АҚШ үкіметінің әскери емес жүктерін және бір коммерциялық спутникті ұшыру үшін де пайдаланылды. Delta IV екі негізгі нұсқаға ие болды, бұл отбасыға әртүрлі өлшемдегі және массалы жүктерді орналастыруға мүмкіндік берді; нұсқаларға төрт конфигурациясы бар Орта және Ауыр кіреді. Бұрын Орта нұсқасымен ұшатын жүктер енді Atlas V немесе Vulcan Centaur зымырандарымен ұшырылады.

Delta IV ауыр

Delta IV Heavy – Delta IV отбасының ең ірі мүшесі болды. Boeing оны ULA құрылғанға дейін екі рет, ал ULA 2009 жылдан 2024 жылға дейін он төрт рет ұшырды. Оның соңғы ұшырылуы 2024 жылдың 9 сәуірінде Кеп-Канаверал ғарыш күштері станциясында болды. Ұшыру күні бастапқы күні жер жүйесіндегі техникалық қатеге байланысты 2024 жылдың 9 сәуіріне ауыстырылды. Delta IV Heavy диаметрі DCSS және жүк бөлімін екі қосымша CBC-мен біріктірді. Бұл – ұшу барысында орталық CBC-ден бұрын бөлінетін қосымша бустерлер. 5 метрлік диаметрлі композиттік қаптама Delta IV Heavy-де стандартты болды, алюминий изогрид қаптамасы да қолданылды. Алюминий трисекторлы (үш бөліктен тұратын) қаптаманы Boeing жасады және ол Titan IV қаптамасынан алынған. Трисекторлы қаптама алғаш рет DSP 23 рейсінде пайдаланылды. Delta IV Heavy өмірі бойында 16 рет ұшырылды.

Ұшыру тарихы

Статистика 2024 жылғы деректер бойынша жаңартылған.

2006-2009 жылдар

ULA жүргізген алғашқы ұшыру 2006 жылдың 14 желтоқсанында Ванденберг ғарыш күштері базасынан Delta II зымыраны арқылы жасалды, ол Ұлттық барлау кеңсесі үшін USA 193 спутнигін тасымалдады. Спутник ұшырылғаннан кейін көп ұзамай сәтсіздікке ұшырады және 2008 жылдың 21 ақпанында Эри көлінен атылған SM 3 зымырасымен қасақана жойылды. ҰҚК бұл ұшыруды сәтті деп жариялады. 2007 жылы ULA Delta II зымырасын пайдалана отырып, алғашқы екі планетааралық ғарыш кемесін ұшырды; Феникс зонды 2007 жылдың тамызында Марсқа, ал Dawn спутнигі 2007 жылдың қыркүйегінде Веста және Церес астероидтарына ұшырылды. Delta II зымырасын пайдаланып, DigitalGlobe атынан төменгі Жер орбитасына WorldView 1 спутнигі де ұшырылды. Компанияның алғашқы геостационарлық орбитаға ұшырылымы сол жылы Atlas V 421 нұсқасын пайдаланып, USA 195 (немесе WGS 1) байланыс спутнигімен жасалды. ULA-ның оныншы миссиясы – Delta II зымырасымен Жердің орта орбитасына GPS IIR 17 спутнигін ұшыру болды. 2008 жылдың қыркүйегінде Delta II зымырасы GeoEye 1 спутнигін орбитаға шығарды. ULA 2009 жылы сегіз Delta II, бес Atlas V және үш Delta IV зымырасын ұшырды. Олардың қатарында NOAA 19 және WorldView 2 спутниктері, сондай-ақ Kepler және Wide field Infrared Survey Explorer ғарыш телескоптары болды. Atlas зымыралары Айдың алдын ала зерттеу роботтық бағдарламасының бөлігі ретінде Айдың барлау орбитасы мен LCROSS миссиясын жүзеге асырды, ол кейіннен Айға қасақана соқтығысып, судың бар екенін анықтады; 2009 жылғы басқа Atlas V ұшырулары Intelsat 14, WGS 2 және WGS 3 спутниктерін қамтыды. ULA 2011 жылы он бір ұшыруды аяқтады, оның ішінде бесін Atlas, үшин Delta II және үшин Delta IV жүзеге асырды. Atlas жүйесі тағы бір Boeing X 37-ні, екі NROL 34 сигналдық барлау спутнигін, Space Based Infrared System (SBIRS) спутнигін, Juno ғарыш кемесі мен Curiosity марсоходын орбитаға шығарды. Delta II ұшырулары SAC D және Suomi NPP спутниктерін, сондай-ақ NASA-ның GRAIL ай миссиясына қатысты екі ғарыш кемесін орбитаға орналастырды. Delta IV ұшырулары NROL 49, NROL 27 және тағы бір GPS спутнигін алып жүрді, сондай-ақ Ұлттық барлау кеңсесі атынан NROL 25 және NROL 15 спутниктерін. 2013 жылы Atlas сегіз рет ұшты. Жүйе TDRS 11, Landsat 8, AEHF 3 және NROL 39 спутниктерін, сондай-ақ SBIRS, GPS және MUOS спутниктерін, сондай-ақ NASA-ның MAVEN ғарыш зондын Марсқа жіберді. Delta IV ұшырулары бесінші және алтыншы кеңжолақты Global SATCOM спутниктерін WGS 5 және WGS 6, сондай-ақ NROL 65 орбитасына шығарды. 2014 жылы ULA-ның Atlas V зымырасы қаңтарда TDRS 12 байланыс спутнигін, тамызда WorldView 3 коммерциялық спутнигін, қыркүйек және қазан айларында CLIO байланыс спутнигін орбитаға шығарды.

2015-2019 жылдар

2015 жылдың қаңтар айында Delta II зымыраны жер ылғалдылығын белсенді түрде зерттейтін спутникті орбитаға шығарды. 2015 жылдың наурыз айында Atlas V зымыраны NASA-ның Магнитосфералық көп масштабты миссиясының ғарыш кемесін алып жүрді, ал Delta IV зымыраны АҚШ Әуе күштерінің тапсырысы бойынша GPS IIF 9 спутнигін орбитаға шығарды. 2015 жылдың мамыр айында АҚШ Әскери-әуе күштерінің X 37B ғарыш ұшағы Atlas V зымырасымен тасымалданды, ал Delta IV 2015 жылдың шілдесінде WGS 7 спутнигін орбитаға шығарды. Төртінші MUOS спутнигі 2015 жылдың қыркүйегінде Atlas V зымырасымен орбитаға шығарылды. ULA-ның қатарынан 100-ші сәтті ұшырылуы 2015 жылдың 2 қазанында аяқталды, ол кезде Atlas V зымыраны Мексиканың спутниктік жүйелерінің байланыс спутнигін, Коммуникациялар және көліктер министрлігінің тапсырысы бойынша орбитаға шығарды. Atlas V зымырандары 2015 жылдың қараша және желтоқсан айларында GPS Block IIF спутниктерін және Cygnus жүк ғарыш кемесін сәйкесінше ұшырды. 2016 жылы Delta IV зымырандары NROL 45 спутнигін және Әуе күштерінің ғарыш қолбасшылығының 6-шы миссиясын 2016 жылдың ақпан және тамыз айларында сәйкесінше іске қосты. 2016 жылдың 22 наурызында Atlas V зымырасын ұшырған кезде бірінші сатыдағы аздаған ақаулық қозғалтқыштың күтілгеннен шамамен бес секунд бұрын тоқтауына себеп болды. Centaur жоғарғы сатысы резервтегі отын қорынан пайдаланып, жоспарланғаннан шамамен бір минутқа ұзақтап итеру арқылы бұған өтеу беруге мүкіндік алды. Atlas V зымырандары 2016 жылдың маусым айында MUOS 5, 2016 жылдың шілдесінде NROL 61 спутниктерін және 2016 жылдың қыркүйегінде OSIRIS REx ғарыш кемесін тасымалдады. ULA 2016 жылдың соңында бірнеше спутниктерді ұшырды. Геостационарлық операциялық қоршаған ортаны зерттейтін спутник (GOES R) 2016 жылдың қараша айында, ал WorldView 4 бейнелеу спутнигі де ұшырылды. 2016 жылдың желтоқсан айында кеңжолақты Global SATCOM-ның сегізінші спутнигі WGS 8 Delta IV Medium зымырасымен ұшырылды, ал Atlas V Хьюз Коммуникациясының тапсырысы бойынша EchoStar XIX байланыс спутнигін тасымалдады. 2017 жылдың наурыз айында WGS 9 Delta IV зымырасымен орбитаға шығарылды. Atlas V зымырандары 2017 жылы NRO спутниктерін, TDRS M және Cygnus жүк капсуласын тасымалдады. NOAA 20 (JPSS 1) ауа райы спутнигі 2017 жылдың қараша айында Delta II зымырасымен ұшырылды. 2018 жылдың қаңтар айында Atlas V SBIRS GEO 4 әскери спутнигін тасымалдады. 2018 жылы NASA-ның InSight ғарыш аппаратын Atlas V зымырасымен Марсқа ұшыру АҚШ-тың батыс жағалауынан шыққан алғашқы планетааралық зонд болды. Бұл сонымен қатар Delta IV Heavy зымырасы Star 48BV үдеткіш сатысымен және ғарыш кемесінің ең жоғары жылдамдығымен ұшырылған оқиға еді. Компания 2018 жылдың 15 қыркүйегінде Ванденберг әуе күштері базасынан SLC 2 алаңынан ICESat 2 спутнигін тасымалдайтын соңғы Delta II зымырасын ұшырды. Бұл түпнұсқалық "Тор" зымыралық жүйесіне негізделген "Делта" зымыран тобының соңғы ұшырылуы болды. 2019 жылдың 22 тамызында ULA GPS III Magellan жобасы үшін өзінің соңғы Delta IV Medium зымырасын ұшырды. Atlas V 2019 жылдың желтоқсан айында NASA үшін Boeing компаниясының Starliner орбиталық ұшу сынағын (OFT) жүргізді.

2020 жыл

2020 жылы «Атлас V» ғарыш кемесі Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) мен НАСА арасындағы халықаралық ынтымақтастық аясында Күннің жаңа, толық көрінісін ұсыну мақсатындағы «Solar Orbiter» ғарыш аппаратын орбитаға шығарды. 2020 жылдың наурыз айында «Атлас V» сонымен қатар АҚШ Ғарыш күштерінің алғашқы ұлттық қауіпсіздік миссиясы – «Advanced Extremely High Frequency 6» (AEHF 6) спутнигін де ұшырды. 2020 жылдың мамыр айында ULA «Атлас V» зымыранымен АҚШ Ғарыш күштері үшін «X-37B» ғарыш ұшағын алып жүрген «USSF 7» миссиясын іске қосты. Бұл миссия COVID-19 пандемиясының құрбандарын, сондай-ақ жедел жәрдем қызметкерлерін, денсаулық сақтау мамандарын, әскери қызметшілерді және басқа да маңызды жұмыскерлерді құрметтеді. 2020 жылдың 30 шілдесінде «Атлас V» 541 конфигурациясында «Марс 2020» жобасының аясында «Perseverance» және «Ingenuity» аппараттарын Марсқа сәтті ұшырды. 2020 жылдың қарашасында ULA 531 конфигурациясындағы «Атлас V» арқылы Ұлттық барлау кеңсесіне тиесілі жоғасақ құпия тыңдау спутнигі «NROL 101» ұшырылды. Бұл ұшырылым ерекше болды, себебі ол «GEM 63» қатты ракеталық күштерін бірінші рет қолдану болды, оның модификациясы «Vulcan Centaur» ұшыру құралында қолданылатын болады.

2021 жыл

2021 жылдың 18 мамырында SBIRS GEO 5 зымыранды ескерту спутнигі Atlas V 421 зымыранымен ұшырылды. "Люси" ғарышқа сапары 2021 жылдың 16 қазанында United Launch Alliance Atlas V 401 зымыранымен тұрақты тұрақ орбитасына ұшырылумен басталды. Келесі сағатта екінші сатысы қайта іске қосылып, "Люси" ғарыш кемесін планетааралық траекторияға, Күн-Юпитер Лагранж нүктесіндегі Троян астероидтарының екі тобына 12 жылдық миссиямен жіберді, сондай-ақ жоспарланған үш өтудің бірі кезінде астероидтар белдеуінен өтіп, негізгі белдеудегі астероидтың жанынан жақыннан ұшып өтті. Егер ғарыш кемесі жоспарланған 12 жылдық мерзімде жұмыс істей берсе, бақыланатын ұшу жалғастырылып, қосымша астероидтарға бағытталған болуы мүмкін.

Ұшыру құрылғылары

ULA Флорида штатының Канаверал қаласындағы Кейп Канаверал ғарыш күштері станциясында және Калифорния штатының Ломпок қаласына жақын Ванденберг ғарыш күштері базасында орбиталық ұшыру алаңдарын басқарады. Флоридада ULA 2002 жылдың тамызында Atlas V зымыраларын ұшыру үшін 41-ші ғарыш ұшыру кешенін, ал 2002 жылдың қарашасынан бастап Delta IV зымыраларын ұшыру үшін 37-ші ұшыру кешенін пайдаланды. LC-37 кешеніндегі ескірген инфрақұрылым және ұшу жиілігінің төмен болуы NROL 44 ұшырылымын бірнеше рет кешіктірді. ULA операциялық дайындық процесін жақсарту арқылы бұл мәселені шешуге тырысуда. 2023 жылдан бастап компанияның Ванденбергте бір ұшыру алаңы бар: Atlas және Vulcan зымыраларын ұшыру үшін 3-ші ғарыш ұшыру кешені. 6-шы ғарыш ұшыру кешені 2022 жылы соңғы Delta IV Heavy зымырасы ұшырылғаннан бері қолданылмайды. 2-ші ғарыш ұшыру кешені 2018 жылдың қыркүйегінде Delta II зымырасы қызметтен шығарылғаннан бері ULA компаниясымен белсенді пайдаланылмайды. Кейп Канавералдан ұшырылатын спутниктер әдетте шығысқа қарай ұшырылады, бұл олардың басқа планеталарға немесе экваторлық орбитаға қарай қозғалғанда Жердің айналысынан қосымша серпім беруге мүмкіндік береді. Ванденберг ғарыш күштері базасы – АҚШ-тың спутниктерді полярлық орбитаға жіберетін негізгі ұшыру орны. Сурет түсіру және ауа райы спутниктері сияқты коммерциялық және әскери ғарыш аппараттарын бүкіл Жер шарын қамтитын полярлық орбитаға жету үшін оңтүстікке қарай ұшыру қажет. ULA-ның Atlas V зымырасы 2018 жылы NASA-ның InSight миссиясын Марсқа батыс жағалаудан ұшырды, бұл мұндайды ілкі рет жасаған планетааралық миссия болды.

Штаб-пәтер және өндіріс

Колорадо штатындағы ULA штаб-пәтері бағдарламаны басқару, ракеталық инженерия, сынақ жүргізу және ұшыруға қолдау көрсету функциялары үшін жауапты. ULA-ның ең ірі зауыты Алабама штатының Декатур қаласында орналасқан. Техас штатының Харлинген қаласындағы зауыт Atlas V зымырасының құрамдас бөліктерін өндіріп, жинайды. 2015 жылы компания Колорадо штатының Пуэбло қаласында инженерлік және қозғалтқыштарды сынау орталығын ашатынын хабарлады.

Ғарыш ұшуын өңдеу операциялық орталығы

SLC 40 және SLC 41 жанында орналасқан Ғарыш ұшуын өңдеу орталығы (Spaceflight Processing Operations Center - SPOC) Vulcan Centaur ұшыру құралы үшін жылжымалы ұшыру платформасын құруға пайдаланылады. Ол сонымен қатар Atlas Mobile launcher platform (MLP) жылжымалы ұшыру платформасының қоймасы ретінде де қызмет етеді. SPOC бұрын Титан IVB ұшыру аппаратын қолдаған кезде Solid Motor Assembly and Readiness Facility (SMARF) деп аталған; ол 2019 жылдың қазан айында Vulcan Centaur-дың салтанатты іс-шарасында қайта аталды.