Кіріспе
Православ синагогасы 2001 жылы «Агудат Израил» және «Эц Ахаем» синагогаларының қосылуымен құрылды.
The synagogue was formed through the 2001 merger of Agudath Israel and Etz Ahayem synagogues.
Тарихи қысқаша мазмұны
Агудат Израиль 1902 жылы идиш тілінде сөйлейтін ашкенази еврейлерімен, Монтгомеридегі құрылған Каль Монтгомери/Темпл Бет Ор қауымының реформалық тәжірибесін қабылдамаған, жақында Шығыс Еуропадан көшіп келгендермен құрылды. Бірнеше жыл пәтерлерді жалға алғаннан кейін, қауым 1914 жылы Монро көшесіндегі алғашқы тұрақты ғимаратын сатып алды, ал 1928 жылы Макдоноу және Хай-стритте жаңа ғимарат салды. Ец Ахейм 1912 жылы ладино тілінде сөйлейтін сефардтық яһудилер, әсіресе Родостан келгендер құрды. Қауым біртіндеп өсіп, алғашқы ғимаратын 1927 жылы аяқтады. 1962 жылы қауым жаңа ғимаратқа көшті, бірақ 1990 жылдары қауым мүшелері Монтгомериден көшіп кеткендіктен, қауым азайып, синагогаға басшылық ететін раввиндерді табу қиын болды. 1849 жылы неміс еврейлері Каль Монтгомери православие қауымын құрғанмен, 1870 жылдары Каль Монтгомери реформалық тәжірибелерді тұрақты түрде қабылдады. 1874 жылы ол өзінің атын Темпл Бет Ор деп өзгертті. Шығыс Еуропадан келген жаңа иммигранттар еврей тілінде православие дәстүрімен ғибадат етуді қалап, өз синагогаларын құруға шешім қабылдады. Жылдық кірісі $500 (қазіргі күнгі ақшамен); сол жылы Темпл Бет Ор 188 мүшеден және $9,500 кірістен ($қазіргі күнгі ақшамен) тұрды. 1914 жылы «Агудат Исраэль» мүшелерінің «өсіп келе жатқан ассимиляциясын» көрсете отырып, конституциясын ағылшын тілінде қайта жазды, оны 1928 жылы пайдалануға берді. 1934 жылы Чикагода туған Александр Сандор Визель раввин болды. Ол бұрын Вирджиния штатының Петербург қаласындағы Брит Ахим синагогасында қызмет еткен, кейін Альберта штатының Калгари қаласындағы Израиль үйі синагогасына ауысты. Бенджамин Г. Айзенберг 1938 жылдан кем дегенде 1942 жылға дейін раввин қызметін атқарды. Сол кезде мүшелік шамамен 60 отбасыға дейін азайды. Гринвилл, Миссисипиден келген ол «рабилер әулетінің сегізінші буыны» болды және Мартин Лютер Кингпен достық қарым-қатынас орнатты, оған еврей тілінде сабақ берді және оның Декстер-авеню шіркеуінде сөйледі. 1956 жылы Ұлттық бауырластық аптасы кезінде Атлас жергілікті WRMA радиостанциясындағы дін қызметкерлерінің панеліне қатысты, онда жақын маңдағы Гунтер әуе базасынан келген ақ католик діни қызметкері Майкл Касвелл, қара баптист діни қызметкері Рой Беннет және қара белсенді Ральф Абернати де болды; Беннет пен Абернати кейіннен «белгісіз құлық бойынша» тұтқындалды. Алайда Атлас келесі Шаббатқа арналған уағыз жазып, бойкотқа қатысушылар үшін дұға оқыды. Уағыз, басқалары сияқты, Монтгомери Адивертизерінде алдын ала басылып шығуы керек еді, ал ондағы типограф синагоганың сенімді біріне хабарласып, мазмұны туралы мәлімдеді. Сенімді Атластан уағызды өзгертуді өтінді, бірақ ол бас тартты. Сол жылы келісімшартты жаңарту туралы сұрақ туғанда, Атлас бұл мәселені қауымның дауысына беру керектігін айтты. Сенімділер бұған келіспей, 27:1 есебімен келісімшартты жаңартудан бас тартты. Атлас кеткеннен кейін, сенімділер бірауыздан келесі раввин «негрлер» немесе сегрегация туралы сөз қозғамауға келісім бергеніне қол қоюға тиіс екенін шешті. 1957 жылы ол қазіргі орналасқан жеріне, 3525 Cloverdale Road мекенжайына көшті. Алайда 1959 жылы ол жаңа ғана Модерн православиелік Ешива университетін бітірген Аарон Бороуды раввин ретінде жалдады. Боров синагоганың аралас орындықтарын жоймағанмен, ол синагоганың микрофонын өшіріп, биманы синагоганың алдына бұрып, кантордың православие дәстүрі бойынша қауымға емес, алға қарауына мүмкіндік берді. Бороудан кейін Ирвинг Рубин, сонымен қатар Йешива университетінің түлегі, 1965 жылдан 1968 жылға дейін қызмет етті, кейін Пенсильвания штатының Батыс Честердегі Кешер Израиль синагогасына көшті. Рафаэль Голд 1970 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың басына дейін раввин болды. Ешива университетінің тағы бір түлегі Дэвид Арзуан 1986 жылы «Агудат Исраэль» ұйымына еврей тіліндегі білім беру бағдарламасының директоры болып қосылды және сол кезден бері осы лауазымда қызмет етеді. 1988 жылы Американың консервативті еврей теологиялық семинариясынан (JTSA) діни қызметке тағайындалғаннан кейін Аарон Крупник рабби ретінде Агудат Исраэльге қосылды. Ол 1994 жылға дейін қызмет етті. 1995 жылы Агудат Исраэль Синтия Калпеперді раввин ретінде жалдады. Католиктік дінге айналған және бұрынғы медбике Калпепер Агудат Исраэльде раввиндік стажер ретінде орналасты және JTSA-ны бітіргеннен кейін толық уақыт жұмысқа қабылданды, Алабамадағы тұңғыш консервативті әйел раввин. Алайда келесі жылы ол ЖИТС-ке шалдыққан екенін мәлімдеді, бұл медбике болып жұмыс істеген кезде кездейсоқ ине шаншудан туындаған. Ол СПИД диагнозын алғаш рет жариялаған алғашқы діни қызметкер болды. 2000 жылы Шалом Плоткин Агудат Исраэльге раввин ретінде қосылды. Мэриленд университетінің түлегі және 1998 жылы JTSA-да діни қызметке тағайындалған ол бұрын Джорджия штатының Мариетта қаласындағы синагогтың «көмекші раввині» болған. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервіндегі капеллан, ол 1995 жылы Босния соғысы кезінде Адриатика теңізіндегі АҚШ Әскери-теңіз күштерімен орналасқан. Агудат Исраэльдегі қызметі кезінде ол резервте қалды.
Атақты мүшелер
Арон Аронов, Agudath Israel-дің бұрынғы президенті, 1988 жылы Алабама Құрмет академиясына қабылданды. Алабама штатының бұрынғы Мемлекеттік хатшысы, Бас прокуроры, вице-губернаторы және губернаторы Дон Сигельман мен оның отбасы да Agudath Israel мүшелері болған. Сигельман католик дінін ұстанса да, оның әйелі Лори (Алабама штатының Бирмингем қаласында өскен) және екі баласы еврейлер. Оның қызы Дана 1998 жылғы ақпан айында синагогада Бат-Мицва тойын тойлады.
Эц Ахейм
Родостағы сефардтық яһуди Ральф Нейс Коэн 1906 жылы грек православтық досының көмегімен Монтгомериге қоныстанды. 1918 жылы жоспарланғанмен, олар ғимарат құрылысын 1927 жылға дейін аяқтамады. Сол кезде қауымда 27 отбасы болды. Оған дейін сегіз жыл бойы ол Нью-Джерси штатының Помптон-Лейкс қаласындағы Бет-Шалом қауымының раввині қызметін атқарған. Листфилд қауым атынан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің көрнекті офицері, жиі саяси кандидат және ашық түрде антисемит болған Джон Г. Кроммелиннің Алабама Әскери Даңқ залына енгізілуіне қарсы наразылық акцияларын ұйымдастырды. 2007 жылы Скотт Крамер қауымның раввині болды, бұл оның алғашқы раввиндік қызметі еді. Балтиморда туған Крамер Юта университетінен физика саласы бойынша магистр дәрежесін алған және екі он жылдан астам уақыт бағдарламалық жасақтама инженері болып жұмыс істеді. Ол 2002 жылы Америкалық еврей университетінің Зиглер раввиндік оқу мектебінде оқуын бастап, 2007 жылы раввин атағын алды. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, Крамер Агудат Израиль Ец Ахейм қауымының раввині болып табылды.