Чунчжоу қаласы – Қытайдың Гуанси-Чжуан автономиялық аймағының оңтүстігінде, Вьетнаммен шекаралас орналасқан, ірі Чжуан халқының мекені. Географиясы, өзендері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чондзуо () — Қытай-Вьетнам шекарасына жақын орналасқан Гуанси Чжуан автономиялық облысының оңтүстігіндегі префектуралық деңгейдегі қала. Мұнда Қытайдың ең ірі Чжуан халқының бірі тұрады.
Chongzuo (; ) is a prefecture level city in the south of Guangxi Zhuang Autonomous Region near the Sino Vietnamese border. It is home to one of China's largest Zhuang populations.
География және климат
Чондзуо Гуанси Чжуан автономиялық облысының оңтүстік-батысында орналасқан. Ол шығыста Наннинмен, солтүстікте Байсемен, оңтүстікте Фанченггангпен және батыста Ланг Сонмен (Вьетнам) шектеседі. Цзюо немесе Сол өзені мен Юо немесе Оң өзені Чондзуода бірігіп, содан кейін Йонг өзеніне айналады. Чондзуо – Гилинге және Солтүстік Вьетнамның Ха Лонг шығанағына ұқсас көптеген карст құрылымдары бар таулы және төбелі аймақ. Оның аумағы - , оның ішінде орманды жерлер. Чондзуоның климаты ылғалды субтропиктік және муссондық әсерге ұшырайды. Қаңтар айының орташа температурасы 14,1 °C (57,4 °F), ал шілдеде 28,9 °C (84,0 °F). Префектура ішінде жылдық орташа температура 20,8–23 °C (69,4–73,4 °F) құрайды. Жыл бойы 330 күн мұз түспейді. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1100–1300 мм аралығында, Гуансидің басқа аймақтарымен салыстырғанда әлдеқайда аз.
Chongzuo is located in southwestern Guangxi Zhuang Autonomous Region. It borders Nanning to the east, Baise to the north, Fangchenggang to the south and Lạng Sơn, Vietnam to the west. The Zuo or Left River and the You or Right River have their confluence in Chongzuo after which the river becomes the Yong River. Chongzuo is mountainous and hilly with numerous karst formations similar to Guilin and northern Vietnam’s Ha Long Bay. Its area is , of which is forested. Chongzuo's climate is humid subtropical and monsoon influenced. January's average temperature is 14.1 °C (57.4 °F) and in July it is 28.9 °C (84.0 °F). Within the prefecture, the annual mean is 20.8–23 °C (69.4–73.4 °F). There are 330 frost free days. Annual precipitation is between 1100 1300mm, much lower than other areas in Guangxi
Тарих
Чондзуо – Чжуан мәдениетінің ең алғашқы орталықтарының бірі. Мұнда тас дәуірінен қалған маңызды орындар табылды. Хуашаньдағы Минь өзені бойындағы Хуа тауының тас суреттері 1800-2500 жылға дейін созылады және Қытайда, сондай-ақ әлемдегі ең ірі пиктограммалардың бірі болып табылады. Бірнеше тік жар беттерінде үлкен шайқасты бейнелейтін жүздеген ірі қызыл пиктограммалар сақталған. Қызыл пигмент әлі де ашық және жарқын, ал жеке тұлғаларды, қару-жарақтарды және жануарларды аңғару оңай. Бұл жарлар қасиетті Бақа тауының бөлігі болған және ерте Чжуан халқы үшін маңызды орынға ие болған. Б.з.д. 214 жылы Цинь әулеті тұсында Чондзуо Сян (象郡) округінің құрамына кірді. Қытай генералы Фэн Цзичай 1885 жылы Банг Бо шайқасында француз шабуылына тойтарыс берді. Сунь Ятсен 1907 жылы Чондзуода Цинге қарсы революцияның бірінші оғын атты. 1930 жылдары Гуансидің басқа аймақтарында көтеріліс тудырғаннан кейін, Дэн Сяопин Лончжоу көтерілісі кезінде осы жердегі шаруалар мен жұмысшыларды ұйымдастырып, ақырында Қызыл Армияның 8-ші армиясын құрды. Кейін, 1979 жылы, Қытай армиясы осы жерден Вьетнамға басып кірді.
Chongzuo is one of the earliest centers of Zhuang culture. Important sites dating back to the stone age have been found here. The Rock Paintings of Hua Mountain along the Ming River at Huashan date back 1800 to 2500 year and are one of the largest groups of pictographs in China and in the world. On several cliff faces are hundreds of large red pictographs depicting a large battle. The red pigment is still bright and vivid and individual figures, weapons, and animals are easy to distinguish. The cliffs, part of the sacred Frog Mountain, were important site to the early Zhuang. In 214 BC, during the Qin dynasty, Chongzuo was part of the Xiang (象郡) commandry. Chinese general Feng Zicai beat back a French attack here at the Battle of Bang Bo in 1885. Sun Yat sen fired the first cannon shot of the anti Qing revolution in Chongzuo in 1907. In the 1930s, after fomenting rebellion in other parts of Guangxi, Deng Xiaoping helped organize the peasants and workers here during the Longzhou rebellion and eventually formed the Red Army's 8th Army. Later, in 1979, the Chinese army invaded Vietnam from here.
Экономика
Орман шаруашылығы мен ауыл шаруашылығы – Чундзюоның ең ірі салаларының екеуі. Апельсин, күріш, бұршақ, жүгері, маниока, даршын, банан, көкөніс, дуриан, ананас, лонган және шай – барлығы да маңызды дақылдар, бірақ қант қамысы Чундзюо ауыл шаруашылығының негізі болып табылады. Фермаларда ет және сүт малдары, қой, үйрек, тауық, қаз және ара өсіріледі. Балық шаруашылығы да кең дамыған. Қытай дәрілік шөптері жабайыдан жиналады, сондай-ақ өсіріледі. Маңызды минералды ресурстарға марганец, алтын, ферберит, көмір, барит, бентонит, уран және ванадий кіреді. Қытай марганецтің ең ірі өндірушісі және әлемдегі ең ірі бентонит өндірушісі болып табылады. Басқа салаларға экспорттық инфрақұрылым, қағаз, ағаш және терпентин сияқты орман өнімдері, құрылыс материалдары, фармацевтика және электроника өндірісі жатады.
Forestry and agriculture are two of Chongzuo's biggest industries. Oranges, rice, beans, corn, cassava, cinnamon, bananas, vegetables, durian, pineapples, longan, and tea are all major crops, but sugarcane is the center of Chongzuo agriculture. Farm raised animals include beef and dairy cattle, sheep, ducks, chickens, geese, and bees. Aquaculture for fish is also big. Chinese medicinal herbs are picked from the wild and also grown. Important mineral resources include manganese, gold, ferberite, coal, barite, bentonite, uranium, and vanadium. It is China's biggest manganese producer and the world's biggest producer of bentonite. Other industries include export infrastructure, paper, forest products such as timber and turpentine, building materials, pharmaceuticals, and electronics manufacturing.
Флора мен фауна
Чондзуода 4000-нан астам өсімдік түрі және 450-ден астам жануар түрі кездеседі. Оның ішінде 30-дан астам сирек және қорғалатын жануарлар бар, мысалы, ақ басты және Индокитай қара лангурлары, тақшалы мүйізділер, панголиндер мен бұлтты барс. Қытайдың жабайы жануарлар түрлерінің төрттен бірі Чондзуода табылған.
Chongzuo has amazing biodiversity with more than 4000 species of plants and more than 450 kinds of animals. There are more than 30 rare and protected animals including white headed and Indo Chinese black langurs, crested striped hornbills, pangolins, and clouded leopards. 1/4 of China’s wild animal species can be found in Chongzuo.
Туризм
Чондзуо әдемі табиғатымен әйгілі. Ең танымал жері – Вьетнам шекарасындағы Дасин ауданындағы Детиан шарлауы. Бұл Ниагара шарлауынан кейін ұлттық шекарадағы екінші ірі сарқырама және қысқа мерзімді Қытай-Вьетнам соғысы кезінде Қытай армиясының өту пункттерінің бірі болған. Жақын жерде, тек көршілес шатқалдан үңгір арқылы қол жетімді Тонглинг шатқалы орналасқан. Жақында ғана қайта ашылған бұл шатқалда тек осы жерде ғана өсетін көптеген эндемикалық өсімдік түрлері бар, және бұрын жергілікті қарақшылардың тығылған жері ретінде пайдаланылған, олардың қазынасы кейде шатқалдың үңгірлерінде табылады. Чондзуо қаласының батысында бірнеше орман және жануарлар қорықтары бар, олардың кейбіреулерінде қарапайым туристік инфрақұрылым қарастырылған.
Chongzuo is famous for its beautiful natural scenery. The most famous attraction is Detian Waterfall in Daxing County along the border with Vietnam. It is the second largest waterfall along a national border after Niagara Falls and was one of the crossing points for China’s army during the brief Sino Vietnamese War. Nearby there is the Tongling Gorge accessible only through a cavern from an adjoining gorge. Rediscovered only recently, it has many species of endemic plants, found only in the gorge, and used to be used as a hideout by local bandits whose treasure is occasionally still found in the cliff side caves. West of Chongzuo city, there are several forest and animal preserves, some with minor tourist facilities.
Жырдоң
Бұл зерттеулер Африкадан келген қазіргі заманғы адамдардың Қытайдың оңтүстігіне шамамен 100 000 жыл бұрын (Жирен үңгірі, Муланшан), Чонцзюо қаласы: 100 000 жыл бұрын; және Люцзяң гоминидінің (күмәнді түрде 139 000–111 000 жыл бұрынға дауланатын) келгені туралы пікірге қандай да бір қолдау білдіруі мүмкін.
These findings might give some support to the claim that modern humans from Africa arrived at southern China about 100,000 years BP (Zhiren Cave, Mulanshan), Chongzuo City: 100,000 years BP; and the Liujiang hominid: controversially dated at 139,000–111,000 years BP).