Кіріспе
1966 жылғы фильм
«Сирек тұқым» – Эндрю В. МакЛагленнің режиссерлік еткен, Джеймс Стюарт, Морин О’Хара және Брайан Киттің Panavision форматында ойнаған 1966 жылғы американдық вестерн фильмі. Фильм мал шаруасымен айналысқан полковник Джон Уильям Берджесс өміріне шала-шала негізделген. Фильмде Марта Эванс (О’Хара) қайтыс болған күйеуінің Американдық Батысқа Hereford тұқымды мал әкелу арманын орындауға жасаған тырысын көрсетеді. Бұл фильм Джон Уильямстың алғашқы маңызды туындыларының бірі болды, ол титрлерде «Джонни Уильямс» деп көрсетілген.
Сюжет
1884 жылы Марта Эванс және оның қызы Хиллари Англиядан АҚШ-қа кемемен келеді, Мартаның күйеуінің арманын орындау үшін – Херефорд малын Батысқа жеткізу. Күйеуі кемеде қайтыс болады. Олар Хиларидің "Ақталушы" атты бұқасымен қалады. Ол асыл тұқымдылықтың белгілерін көрсетеді, тіпті "God Save the Queen" әнінің сыбызғысымен Хилларидің соңынан іздеуге дайындық танытады. Аукционда "Ақталушыны" Чарльз Эллсворт жеңіске жеткен бәсекелестің нәтижесінде сатып алады. Ол Техас ранчо иесі Александр Боуэннің серігі үшін мал сатып алуға келген. Жергілікті малшы Сэм "Булдог" Бернетт бұқаны Боуэннің ранчосына жеткізу үшін жалданады. Эллсворт бұқаны бастықтап Мартаның назарын аудару үшін сатып алады, ал Марта "Ақталушының" жеткізілуін қамтамасыз ету үшін оны баратын жеріне ертіп баруды шешеді. Хилари Бернетттің бәсекелес ранчо иесі Джон Тейлормен бұқаны ұрлау туралы келісім жасағанын біледі. Бірақ Хилари Бернетт бұл келісімді жарақат алған малшыға, Тейлордың алдауынан зардап шеккенге, өзі мен әйеліне көмектесу үшін ақша алу мақсатымен жасағанын білмейді. Тейлордың адамы Дек Саймонс сапар шарттарын Бёрнетпен таластырады. Марта төбелес куәсі болып, Бернеттке сенім арта бастайды. Ол қарсылығына қарамастан, Додж-Ситиге дейін пойызбен және вагон жолымен Эванс әйелдеріне жауапкершілікті қабылдайды. Бір күні Эванс пен Бернетт от үстінде кофе пісіріп жатқанда, оқ атылып, кофе құмырасы Бернетттің қолынан түсіп кетеді. Бернетт бұл Тейлордың адамдарынан келген сигнал деп санайды. Олар Эванс вагонының өтуі үшін кесілген тікенді сым қоршауын табады. Олар Бернетт оларды алдап кеткенін түсінеді. Саймонс Бернетті ұстауға бел буған, жолдасын өлтіріп, вагонға ілеседі. Каньонда Бернетт Александрдың ұлы Джейми Боуэнмен кездеседі. Джейми әкесінің ұзын мүйізді малын жұмысы үшін төлем ретінде алып, өз ранчосын ашу үшін қашып барады. Саймонс Бернетті ұстап алады, бір малшыны өлтіріп, малдың қашуын бастайды. Джейми малдың жолына түсіп, тапталады. Жарақаттан зардап шеккен Джеймиді Эванстардың вагонына алып кетеді. Саймонс Эванс пен оның қызын тұтқынға алады. Ол Бернетке Тейлордың бұқа үшін төлеген ақшасын талап етеді. Саймонс әйелдердің ақшасын да талап етеді, бірақ Бернетт мылтығын алып, қарсы тұрады. Саймонс қашып кетеді, Бернетт оның соңынан қуады. Аттары соқтығысқаннан кейін Саймонс тасқа құлап, қаза табады. Бернетт ақшамен қайтып келеді, ал Марта оны адал емесдігі үшін және келтірген қиындықтары үшін сөкпелейді. Бірнеше күндік сапардан кейін олар Боуэннің ранчосына жетеді. Олар Джеймидің әкесі Александр Боуэнмен танысады, ол шотландтық әскери офицер, кейін мал шаруашылығымен айналысады. Хилари Джеймиге күтім жасайтын болса, Марта жергілікті балаларды мектепте оқытады. Боуэн мен Бернетт Эванс әйелдері қарға батып қалмас үшін шығысқа кетуі керек деп талап етеді, бірақ олар Джейми жақсы болғанша және ерлерге "Ақталушыны" дұрыс күтуге үйреткенше кетуге қарсы. Боуэн Херефорд малдары Солтүстік Техастың қиын жағдайларында өмір сүре алмайды деп санайды, сондықтан оларды мал шаруашылығына жарамсыз деп есептейді. Марта "Ақталушы" өзін дәлелдемесе, ер адамдар ешқашан олардың жағында болмайтынын түсінеді. Сондықтан Хилари "Ақталушыны" жабайы табиғатқа жібереді. Эванс әйелдері өздерінің кету уақыты келгенін жариялайды. Джейми Хилариді сүйетінін айтады, ал Хилари оған жауап ретінде сезімін білдіреді. Марта да қалуы керек екенін түсінеді. Бұл Боуэн мен Бернеттке ұнайды, екеуі де Мартаны жақсы көреді. Қатал қыс келеді, Бернетт "Ақталушыны" тауып, баспанаға алып келуді талап етеді. Ол бірнеше рет іздейді, бірақ бұқаны таба алмайды. Боуэн "Ақталушының" өлгеніне сенімді, бірақ Бернеттке ол әкелген жас бұзауларды алатынын айтады. Көктем келгенде, Бернетт "Ақталушыны" іздеуді жалғастырады, жас бұзауларды табуға үміттенеді. Ол жаңа ранчо салады, онда жануарларға жақсы қарайды және Херефордтар өркендей алады. Ол қар астында "Ақталушыны" табады, бірақ әлі де жас бұзаулар болуы мүмкін деп сендіреді. Марта Боуэнге үйленуге келіседі, бірақ бұл "Ақталушыдан" бұзау алу мүмкіндігі болмағаннан кейін ғана. Бернетт Херафордтың тұқымданған жас бұзауын тауып, Боуэннің фортына алып келеді. Олар Марта үшін күреседі, бірақ Бернетт оған деген сүйіспеншілігін мәлімдейді, сондықтан Боуэн бас тартады. Көрініске бүкіл Херефордтар үйірісі кіреді, Марта мен Бернетт "бірнеше ұзын мүйізді, бұрын қалай болғандығын есте сақтау үшін" сақтағанына қуанады. Хилари мен Джейми, енді үйленген, жолдарына шығады. Хилари "God Save the Queen" әнін сыбызғымен орындайды, "Ақталушыдан" тараған малдың бірі жауап берер деген үмітпен, содан кейін: "Кейде, мен олардың бірінде оның жарқыраған нұрын көремін" дейді.
Өндіріс
Фильмнің бір бөлігі Калифорния штатындағы Коачелла аңғарында түсірілді. Пойыз сахналары Калифорния штатының Туолумн округіндегі Джеймстаун қаласының жанындағы Ред Хиллс аймағында, танымал Sierra Railway 3 локомотиві қолданылып түсірілді.