Кіріспе

Туа пайда болған ауру

Симпсон-Голоби-Бемель синдромы (СГБС) – бұл сирек кездесетін тұқым қуалайтын туа пайда болған ауру, ол бас-бет аймағының, сүйек жүйесінің, қан тамырларының, жүрек пен бүйректің даму аномалияларын тудыруы мүмкін. СГБС-пен ауыратын адамдарда Вилмс ісігі, нейробластома, бүйрек үсті безінің, бауырдың, өкпе мен ішкі органдардың ісіктері сияқты қатерлі ісіктердің пайда болу қаупі жоғары. Синдром Х-хромосомаға байланысты рецессивті түрде мұраға беріледі. Мутацияның бір данасын алып жүрген әйелдер синдромның тасымалдаушылары саналады, бірақ фенотиптің әртүрлі деңгейде көрініс табуы мүмкін, жеңілден ауырға дейін әртүрлі белгілермен көрінеді. Еркектерде ұрықтың өліміне бейімділік жоғары.

Себептер

SGBS-тың барлық себептері анықталмаса да, I типті SGBS-тың бір себебі – X хромосомасының q26.1 локусындағы глипикан 3 генінің (GPC3) мутациясы. Бұл ген кеңінен, әсіресе ұрықтың даму кезінде мезодермадан туындаған тіндерде экспрессияланады. Бұл геннің функциясы – транскрипция факторларына байланысатын жасуша бетіндегі рецептор ретінде әрекет ететін белокты өндіру. Транскрипция факторларының байланысуы есек белогының мүшелері сияқты өсу факторларына жасушалық жауаптарды реттеуге мүмкіндік береді. GPC3 генінде үлкен немесе кіші делециялар мен қате мутациялар туындағанда, GPC3 даму кезінде Hedgehog сигналдарын теріс реттей алмайды, сондықтан жасушалардың көбеюі және қатерлі ісікке шалдығу қаупі артады. GPC3 мутациялары сүйек морфогенетикалық белоктарына, өсу факторларының басқа түріне, жауап беруді тежегенде, аяқ-қолдардың қалыпты қалыптасуы мен сүйек дамуы да бұзылуы мүмкін. II типті SGBS-ты GPC4 генінің дупликациясы тудыруы мүмкін деп болжанған, бұл ген жасушаның бөлінуін және өсуін реттеуге көмектеседі. Сонымен қатар, SGBS диагнозы қойылған кейбір пациенттерде GPC3 немесе GPC4 делециялары немесе мутациялары жоқ. Мүмкін болатын түсіндірмелерге осы пациенттерде GPC3 генінің промоторлық мутациясы немесе геннің белсенділігін жоғалтуы (silencing) жатуы мүмкін.

Генетика

Бұл ауру X хромосомасымен байланысты рецессивті түрде беріледі. SGBS-тың алғашқы белгілері жүктіліктің 16-шы аптасында көрінуі мүмкін. Диагностикаға көмектесетін белгілерге макросомия, полигидрамния, аналық қан сарысуындағы α-фетопротеиннің деңгейінің жоғарылауы, кистоздық гигрома, гидропс феталис, ұлпалық кеңістіктің қалыңдауы, бас-бет аномалиялары, ішкі органдардың үлкеюі, бүйрек аномалиялары, туа біткен диафрагмалық жарық, полидактилия және бір ғана кіндік артериясы жатуы мүмкін.

Емдеу

Бұл синдром адамның ДНК-сындағы генетикалық мутацияға байланысты туындайтындықтан, толыққанды емдеу жоқ. Дегенмен, синдромның көріністерін бақылау және онымен күресу мүмкін. Пациенттерде ісік пайда болу мүмкіндігі жоғары болғандықтан, толық денеге жасалатын КТ сканері диагностикалық құрал ретінде ұсынылады. Генетикалық мутация bard 1 генінің қосымша генетикалық болуымен және үш теріс қатерлі ісіктердің анықталуымен бірге жүрген жағдайлар тіркелген. Мұндай екіұшты жағдайда қатерлі ісікті анықтау үшін стандартты биопсияға ғана сүйену жеткіліксіз, сонымен қатар қосымша диагностикалық әдістерді (мысалы, химиялық және ыдырау деңгейін өлшейтін ПЭТ сканері сияқты) қолдану қажет. Көрінісіне қарай, хирургиялық араласу, асқазан-ішек жүйесіне әсер еткен жағдайда арнайы диета, арнайы білім беру, еңбек терапиясы, тіл дамыту терапиясы және физиотерапия синдромды және оның салдарларын басқарудың бірнеше тәсілі болып табылады.

Зерттеу

SGBS Беквит-Вайдеманн синдромы сияқты тағы бір өсу синдромына ұқсас. SGBS жасушалары адам адипоциттерінің биологиялық қызметін зерттеу үшін ерекше құрал болып табылады. Бұл жасушалар адамның алғашқы преадипоциттеріне ұқсас, және болашақта секреция мен адипокин профилін зерттеу үшін тышқанның 3T3 L1 жасушаларының орнына кең таралған модельге айналуы мүмкін. Бұл жасушалық құралды Германияның Ульм университетінің докторы Мартин Вабич сипаттап, жасаған.