Қазіргі заманғы діни қозғалыстар: неогностицизм, мандеандар тарихы, христиан-жүдей ортасынан пайда болған ежелгі гностицизм идеялары. Иран, Ирак және Еуропада таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазіргі заманғы діни қозғалыстар, яһуди-христиандық ортада пайда болған
Contemporary religious movements with origins in the Judeo Christian milieux
Қазіргі гностицизм (немесе нео-гностицизм) ежелгі Рим қоғамынан шыққан гностикалық идеялар мен жүйелерге негізделген түрлі қазіргі діни қозғалыстарды қамтиды. Гностицизм – біздің заманымыздың бірінші және екінші ғасырларында яһуди-христиандық ортада пайда болған түрлі діни идеялар мен жүйелердің ежелгі атауы. Мандейлер – ежелгі гностикалық этно-діндік топ, олар бүгінгі күнге дейін сақталып, Иран, Ирак және Солтүстік Америка, Батыс Еуропа мен Австралиядағы диаспора қауымдастықтарында кездеседі. 19 ғасырдың соңында жаңадан табылған дереккөздерді пайдалана отырып, көптеген қолдаушы зерттеулер жарияланды. Осы кезеңде Францияда гностикалық діни қозғалыс қайта жанданды. 1945 жылы Наг-Хаммади кітапханасының табылуы қолжетімді дереккөздердің мөлшерін арттырды. Оның 1977 жылы ағылшын және басқа да заманауи тілдерге аударылуы кеңінен таралуына әкелді, нәтижесінде бірнеше заманауи тұлғаларға және жалпы қазіргі Батыс мәдениетіне айқын әсер етті. Бұл мақала Наг-Хаммади табылуына дейін де, одан кейін де гностицизмнің ықпалында болған қазіргі заманғы тұлғалар мен қозғалыстарды қамтиды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Гностиктер деп танысатын бірқатар шіркеу ұйымдары құрылды немесе қайта құрылды, олардың ішінде Ecclesia Gnostica, Johannite Church, Ecclesia Gnostica Catholica, Thomasine Church (Индияның Сент-Томас христиандарымен шатастырылмауы керек), Александрия гностикалық шіркеуі және Солтүстік Америка гностикалық епископтар колледжі бар.
Gnosticism in modern times (or Neo Gnosticism) includes a variety of contemporary religious movements, stemming from Gnostic ideas and systems from ancient Roman society. Gnosticism is an ancient name for a variety of religious ideas and systems, originating in Jewish Christian milieux in the first and second century CE. The Mandaeans are an ancient Gnostic ethnoreligious group that have survived and are found today in Iran, Iraq and diaspora communities in North America, Western Europe and Australia. The late 19th century saw the publication of popular sympathetic studies making use of recently rediscovered source materials. In this period there was also the revival of a Gnostic religious movement in France. The emergence of the Nag Hammadi library in 1945 greatly increased the amount of source material available. Its translation into English and other modern languages in 1977 resulted in a wide dissemination, and as a result had observable influence on several modern figures, and upon modern Western culture in general. This article attempts to summarize those modern figures and movements that have been influenced by Gnosticism, both prior and subsequent to the Nag Hammadi discovery. A number of ecclesiastical bodies that identify as Gnostic have set up or re founded since World War II as well, including the Ecclesia Gnostica, Johannite Church, Ecclesia Gnostica Catholica, the Thomasine Church (not to be confused with the St. Thomas Christians of India), the Alexandrian Gnostic Church, and the North American College of Gnostic Bishops.
XIX ғасырдың аяғы
Бастапқы материалдар 18 ғасырда табылды. 1769 жылы шотланд саяхатшысы Джеймс Брюс Жоғарғы Египеттен Брюс кодексін Англияға әкеліп, кейіннен Оксфорд университетінің Бодлеан кітапханасына тапсырды. 1785 жылға дейін Аскев кодексі (сонымен қатар Пистис София деп те аталады) Британ мұражайы доктор Аскевтің мұрагерлерінен сатып алынды. 1851 жылы М.Г. Шварцтың Пистис София мәтіні және Аскев кодексінің латын тіліне аудармасы жарияланды. 1896 жылы табылғанымен, Копт Берлин кодексі (сонымен қатар Ахмим кодексі деп те аталады) 20 ғасырда ғана қайта ашылды.
Source materials were discovered in the 18th century. In 1769, the Bruce Codex was brought to England from Upper Egypt by the Scottish traveller James Bruce, and subsequently bequeathed to the care of the Bodleian Library, Oxford. Sometime prior to 1785, The Askew Codex (a. k. a. Pistis Sophia) was bought by the British Museum from the heirs of Dr. Askew. The Pistis Sophia text and Latin translation of the Askew Codex by M. G. Schwartze were published in 1851. Although discovered in 1896, the Coptic Berlin Codex (a. k. a. the Akhmim Codex) was not 'rediscovered' until the 20th century.
Чарльз Уильям Кинг
Чарльз Уильям Кинг – британдық жазушы және сиқырлы жазулары бар ежелгі қымбат тастарды жинаушы. Оның жинағы нашар көру қабілетіне байланысты сатылды және 1881 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайына тапсырылды. Кинг сол кездегі асыл тастар бойынша ең білікті сарапшылардың бірі ретінде танылды. «Гностиктер және олардың қалдықтары» (1864, 1887 ж. 2-ші басылымы) еңбегінде Кинг гностицизмнің Батыс ағымының ересі емес, шығыста, әсіресе буддизмде пайда болғанын көрсетуге тырысады. Бұл теорияны Блаватская қолдады, оның пікірінше, бұл мүмкін, бірақ Г.Р.С. Мид оны қабылдамады. Мидтің сөзіне сүйенсек, Кингтің еңбегінде "мамандық деңгейіндегі толықтық жоқ".
Charles William King was a British writer and collector of ancient gemstones with magical inscriptions. His collection was sold because of his failing eyesight, and was presented in 1881 to the Metropolitan Museum of Art, New York. King was recognized as one of the greatest authorities on gems at the time. In The Gnostics and their Remains (1864, 1887 2nd ed.) King sets out to show that rather than being a Western heresy, the origins of Gnosticism are to be found in the East, specifically in Buddhism. This theory was embraced by Blavatsky, who argued that it was plausible, but rejected by G. R. S. Mead. According to Mead, King's work "lacks the thoroughness of the specialist."
Блаватский ханым
Теософиялық қоғамның негізін қалаушыларының бірі Хелена Петровна Блаватская гностикалық идеялар туралы кеңінен жазды. Оның гностицизм туралы жазған еңбектерінің жинағы 270 беттен астам. Кингтің "Гностиктер және олардың іздері" кітабының бірінші басылымы "Изис жамылғысы сырлары" еңбегінде дерек көзі ретінде көптеген рет сілтеме жасалып, цитата келтірілді.
Helena Petrovna Blavatsky, co founder of the Theosophical Society, wrote extensively on Gnostic ideas. A compilation of her writings on Gnosticism is over 270 pages long. The first edition of King's The Gnostics and Their Remains was repeatedly cited as a source and quoted in Isis Unveiled.
Г. Р. С. Мид
Г.Р.С. Мид 1884 жылы Блаватскаяның Теософиялық қоғамының мүшесі болды. 1889 жылы ол Блаватскаяның жеке хатшысы болу үшін ұстаздық қызметін тастады және ол осы қызметте 1891 жылы қайтыс болғанға дейін қалды. Мидтің гностицизмге деген қызығушылығы, әлде Блаватскаяның «Изис Асылмағанда» еңбегінде кеңінен талқылағандығынан оянған болуы мүмкін. 1890–1891 жылдары Мид «Луцифер» журналында «Pistis Sophia» туралы сериялық мақала жариялады, ол осы еңбектің алғашқы ағылшын тіліне аудармасы болды. 1891 жылғы мақаласында Мид, Теософия көбінесе Шығысқа бағытталған кезде, Батыс әдебиеті мен ой-пікірін қайта жаңғырту қажеттігін айтады. Ол, Батыс антикалық дәстүрлерін қайта жаңғырту – бұл түсіндіру жұмысы және «өткенге қарай кешіккен әділдікті жасау, прогрестің қорланған және қабылданбаған алғашқы бастамашылары – жаңсақтар мен еретиктерге» дейді. Оның өзінің жұмысы осы бағытта дамитын болды. Оның «Пистис София» аудармасының алғашқы басылымы 1896 жылы жарық көрді. 1896 жылдан 1898 жылға дейін Мид сол мерзімді басылымда «Бірінші екі ғасырдағы гностиктер арасында» деген тағы бір сериялық мақала жариялады, ол оның 1900 жылы жарық көрген «Есте ұмытылған нанымның сынықтары» атты монументалды жинағының негізін қалады. Мид 1900 жылдан 1905 жылға дейін «Корпус Герметикумнан» аудармаларды сериямен жариялады. Келесі жылы ол «Үш есе ең ұлы Гермес» атты ауқымды, жан-жақты үш томдық трактат жариялады. Оның «Гнозистің эхолары» сериясы 1908 жылы 12 кітапшада жарық көрді. 1909 жылы Теософиялық қоғамнан кеткен кезде ол көптеген ықпалды аудармаларды, түсіндірмелерді және ежелгі гностикалық мәтіндерді зерттеуді жариялаған болатын. «Мид гностицизмді академиялық ортадан тыс, зиялы жұртшылыққа қолжетімді етті». Мидтің еңбегі кеңінен әсер етті және осы әсері әлі де жалғасуда.
G. R. S. Mead became a member of Blavatsky's Theosophical Society in 1884. He left the teaching profession in 1889 to become Blavatsky's private secretary, which he was until her death in 1891. Mead's interest in Gnosticism was likely awakened by Blavatsky who discussed it at length in Isis Unveiled. In 1890–1891 Mead published a serial article on Pistis Sophia in Lucifer magazine, the first English translation of that work. In an article in 1891, Mead argues for the recovery of the literature and thought of the West at a time when Theosophy was largely directed to the East, saying that this recovery of Western antique traditions is a work of interpretation and "the rendering of tardy justice to pagans and heretics, the reviled and rejected pioneers of progress " This was the direction his own work was to take. The first edition of his translation of Pistis Sophia appeared in 1896. From 1896 to 1898 Mead published another serial article in the same periodical, "Among the Gnostics of the First Two Centuries," that laid the foundation for his monumental compendium Fragments of a Faith Forgotten in 1900. Mead serially published translations from the Corpus Hermeticum from 1900 to 1905. The next year he published Thrice Greatest Hermes, a massive, comprehensive three volume treatise. His series Echoes of the Gnosis was published in 12 booklets in 1908. By the time he left the Theosophical Society in 1909, he had published many influential translations, commentaries, and studies of ancient Gnostic texts. "Mead made Gnosticism accessible to the intelligent public outside of academia". Mead's work has had and continues to have widespread influence.
Францияда гностикалық шіркеудің қайта жаңғыруы
Катарлармен байланысты бірнеше көріністер мен мұрағаттан табылған құжаттардан кейін, Жюль Бенуа Станислас Дойньел дю Валь Мишель (ә.к.а. Жюль Дойньел) есімді кітапханашы Гностикалық шіркеуді (французша: Gnostic Church) құрды. Қолда бар катар құжаттары, Жақып хабарламасы және Симон мен Валентиннің космологиясының күшті ықпалы негізінде құрылған шіркеу 1890 жылдың күзінде Парижде ресми түрде құрылды. Дойнел оны "Гнозис дәуірі қайта жаңғырды" деп жариялады. Қызметтер катарлық рәсімдерге негізделген. Діни қызметкерлері еркек және әйел болып бөлінді, олардың арасында еркек епископтар мен әйел "софиялар" болды. Дойнел 1895 жылы қызметтен кетіп, Рим католиктігіне көшті, Лео Таксильдің масонға қарсы жасаған әйелдерге арналған алаяқтығына алданған көптеген адамдардың бірі болды. Таксил 1897 жылы бұл алаяқтықтың күйін ашты. Дойнел 1900 жылы Гностикалық шіркеуге епископ ретінде қайта қабылданды.
After a series of visions and archival finds of Cathar related documents, a librarian named Jules Benoît Stanislas Doinel du Val Michel (a. k. a. Jules Doinel) established the Église Gnostique (French: Gnostic Church). Founded on extant Cathar documents with the Gospel of John and strong influence of Simonian and Valentinian cosmology, the church was officially established in the autumn of 1890 in Paris. Doinel declared it "the era of Gnosis restored." Liturgical services were based on Cathar rituals. Clergy was both male and female, having male bishops and female "sophias." Doinel resigned and converted to Roman Catholicism in 1895, one of many duped by Léo Taxil's anti masonic hoax. Taxil unveiled the hoax in 1897. Doinel was readmitted to the Gnostic church as a bishop in 1900.
Карл Юнг
Карл Густав Юнг гностицизмге деген ерекше қызығушылығын кем дегенде 1912 жылдан бері көрсетті, ол бұл тақырыпта Фрейдке жазған хатында ынталы түрде жазды. Өзінің «белгісізбен кездесуі» деп атағаннан кейін Юнг осындай тәжірибеге сыртқы дәлелдер іздеді. Ол мұндай дәлелдерді гностицизмде, сондай-ақ алхимияда тапты, оны гностикалық ойдың жалғасы деп қарады және одан көбірек дереккөздер қолжетімді болды. Гностиктерді зерттеуде Юнг ГРС Мидтің еңбектерін кеңінен пайдаланды. Юнг Лондонға Мидке барып, «Пистис София» үшін алғыс айтты, екеуі хат алмасты, ал Мид Юнгке Цюрихке келді. Юнг гностиктерді араласқан теологиялық ілімдердің синкретикалық мектептері ретінде емес, нағыз көрегендер ретінде қарады және олардың бейнелерін мифтер ретінде емес, ішкі тәжірибелердің жазбалары ретінде қарастырды. Ол былай деп жазды: «Гностикалық идеяларды "өздерінің өзінде", яғни тарихи негіздерімен түсіндіру бекер, себебі олар тек қана олардың жетілмеген кезеңдеріне дейін төмендетіледі, бірақ олардың нақты мағынасы түсінілмейді». Оның орнына, ол гностицизмді психологиялық тұрғыдан түсінуге және түсіндіруге тырысты. Өзінің жұмысының ежелгі айнасы ретінде Юнг «өз психологиясын қазіргі гностицизмнің нұсқасы ретінде емес, оның қазіргі замандағы баламасы ретінде» қарастырды. Юнг 1916-1917 жылдардың қысында болған бірқатар оқиғалар туралы хабарлады, ол оны «Septem Sermones ad Mortuos» (латын тілінде: Өліктерге жеті уағыз) жазуға шабыстандырды.
Carl Gustav Jung evinced a special interest in Gnosticism from at least 1912, when he wrote enthusiastically about the topic in a letter to Freud. After what he called his own 'encounter with the unconscious,' Jung sought for external evidence of this kind of experience. He found such evidence in Gnosticism, and also in alchemy, which he saw as a continuation of Gnostic thought, and of which more source material was available. In his study of the Gnostics, Jung made extensive use of the work of GRS Mead. Jung visited Mead in London to thank him for the Pistis Sophia, the two corresponded, and Mead visited Jung in Zürich. Jung saw the Gnostics not as syncretic schools of mixed theological doctrines, but as genuine visionaries, and saw their imagery not as myths but as records of inner experience. He wrote that "The explanation of Gnostic ideas 'in terms of themselves,' i. e., in terms of their historical foundations, is futile, for in that way they are reduced only to their less developed forestages but not understood in their actual significance." Instead, he worked to understand and explain Gnosticism from a psychological standpoint. While providing something of an ancient mirror of his work, Jung saw "his psychology not as a contemporary version of Gnosticism, but as a contemporary counterpart to it." Jung reported a series of experiences in the winter of 1916 17 that inspired him to write Septem Sermones ad Mortuos (Latin: Seven Sermons to the Dead).
Юнг кодексі
Жиль Квиспелдің күш-жігері арқасында "Джунг кодексі" Наг-Хаммади кітапханасынан табылып, жарыққа шыққан алғашқы кодекс болды. Юнг институты оны сатып алып, 1953 жылы ежелгі гностиктерге деген үлкен қызығушылығы үшін Юнгке салтанатты түрде тапсырды. Наг-Хаммади мәтіндерінің аудармаларының тұңғыш жариялануы 1955 жылы Х. Пуэх, Жиль Квиспел және В. Ван Унник еңбегімен "Джунг кодексі" арқылы жүзеге асты.
Through the efforts of Gilles Quispel, the Jung Codex was the first codex brought to light from the Nag Hammadi Library. It was purchased by the Jung Institute and ceremonially presented to Jung in 1953 because of his great interest in the ancient Gnostics. The first publication of translations of Nag Hammadi texts occurred in 1955 with the Jung Codex by H. Puech, Gilles Quispel, and W. Van Unnik.
Француздық гностикалық шіркеудің бөлінуі, қайта қосылуы және жалғасуы
Жан Брико 1901 жылы Гностикалық шіркеудің епископы болып сайланғанға дейін Кармельдің Елиат шіркеуімен, Фабре Палапраттың «Église Johannite des Chrétiens Primitifs» (Алғашқы Христиандардың Иоханниттік шіркеуі) және Мартинисттер орденінің қалдықтарымен байланыста болды. 1907 жылы Брико осылардың барлығын біріктіретін шіркеу ұйымын құрып, «Тау Жан II» деген атпен патриарх атанды. Мұның себебі – Батыс ритуалын қолдану қажеттігі болды. Алғаш «Église Catholique Gnostique» (Гностикалық Католик Шіркеуі) деп аталған бұл шіркеу 1908 жылы «Église Gnostique Universelle» (Гностикалық Универсалды Шіркеу, EGU) деп өзгертілді. 1911 жылы шіркеу мен Мартинизм арасындағы тығыз байланыс ресми түрде бекітілді. Брико 1919 жылы Виллате апостолдық тізбегі бойынша қасиеттілікке ие болды. Қазіргі күні Францияда (Мартиника аралдарын қоса), Кот-д’Ивуарда және АҚШ-тың орталық-батыс аймақтарында қызмет етеді.
Jean Bricaud had been involved with the Eliate Church of Carmel of fr, the remnants of Fabré Palaprat's Église Johannite des Chrétiens Primitifs (Johannite Church of Primitive Christians), and the Martinist Order before being consecrated a bishop of the Église Gnostique in 1901. In 1907 Bricaud established a church body that combined all of these, becoming patriarch under the name Tau Jean II. The impetus for this was to use the Western Rite. Briefly called the Église Catholique Gnostique (Gnostic Catholic Church), it was renamed the Église Gnostique Universelle (Universal Gnostic Church, EGU) in 1908. The close ties between the church and Martinism were formalized in 1911. Bricaud received consecration in the Villate line of apostolic succession in 1919. It is active in France (including Martinique), Ivory Coast, and the Midwestern United States.
Қазіргі заманғы жыныстық сиқырлылық гностицизммен байланысты
Жыныстық сиқыршылық топтарының «гностик» терминін қолдануы – қазіргі заманғы құбылыс. Хью Урбан мына тұжырымға келді: «Гностикалық мәтіндерде жыныстық символизм кеңінен таралғанына қарамастан, гностиктердің жыныстық ритуалдарды іс жүзінде орындағанына (алғашқы шіркеудің айыптауларынан басқа) аз дәлел бар, және ол әрі қазіргі жыныстық сиқырға ұқсамайды». Қазіргі заманғы жыныстық сиқыр Паскаль Беверли Рэндольфпен басталды. Гностицизммен байланыс француз гностикалық шіркеуі арқылы орнатылды, ол Франциядағы күшті эзотерикалық ағыммен тығыз байланыста болды. Бұл эзотерикалық қоғамдар мен ордендердің өте байланысты желісінің бір бөлігі болды, олардан жыныстық сиқыр ордендерінің ең ықпалдысы – Ordo Templi Orientis (Шығыс Темплиерлер Ордені, О.Т.О.) пайда болды. Теодор Рюсс О.Т.О.-ны жыныстық сиқырға негізделген, жасырын бүкіләлемдік ұйым ретінде құрды. 1908 жылы масондық және спиритуалистік конференцияда француз гностикалық шіркеуінің басшыларымен байланысқа түскеннен кейін, Рюсс О.Т.О. аясында Die Gnostische Katholische Kirche (Гностикалық католик шіркеуі) құрды, ол қазір әдетте Гностикалық мисса деп аталатын О.Т.О.-ның орталық ритуалы болып табылады.
The use of the term 'gnostic' by sexual magic groups is a modern phenomenon. Hugh Urban concludes that, "despite the very common use of sexual symbolism throughout Gnostic texts, there is little evidence (apart from the accusations of the early church) that the Gnostics engaged in any actual performance of sexual rituals, and certainly not anything resembling modern sexual magic." Modern sexual magic began with Paschal Beverly Randolph. The connection to Gnosticism came by way of the French Gnostic Church with its close ties to the strong esoteric current in France, being part of the same highly interconnected milieu of esoteric societies and orders from which the most influential of sexual magic orders arose, Ordo Templi Orientis (Order of Oriental Templars, O. T. O.). Theodor Reuss founded O. T. O. as an umbrella occult organization with sexual magic at its core. After Reuss came into contact with French Gnostic Church leaders at a Masonic and Spiritualist conference in 1908, he founded Die Gnostische Katholische Kirche (the Gnostic Catholic Church), under the auspices of O. T. O. the central ritual of O. T. O. that is now commonly called the Gnostic Mass.
Гностикалық қоғам
Гностикалық қоғам 1928 жылы гностицизмді зерттеу мақсатымен құрылды және 1939 жылы Лос-Анджелесте теософтар Джеймс Морган Прайс және оның інісі Джон Прайс тарапынан тіркелді. 1963 жылдан бері ол Стефан Холердің басшылығында жұмыс істейді және Ecclesia Gnostica қоғамымен байланыста. 1993 жылы usenet жаңалықтар тобы үшін мұрағат ретінде басталган Gnosis Archive гностицизм туралы тарихи және бастапқы материалдарды ұсынатын алғашқы веб-сайтқа айналды.
The Gnostic Society, was founded for the study of Gnosticism in 1928 and incorporated in 1939 by Theosophists James Morgan Pryse and his brother John Pryse in Los Angeles. Since 1963 it has been under the direction of Stephan Hoeller and operates in association with the Ecclesia Gnostica. Initially begun as an archive for a usenet newsgroup in 1993, the Gnosis Archive became the first web site to offer historic and source materials on Gnosticism.
ХХ ғасырдың ортасы
Томаның Ізгі хабары, Наг-Хаммади кітаптарының ең толық деп есептелетіні, үнді мистигі Бхагван Шри Раджништің, сондай-ақ Ошо деп танылған, "Сарыздық тұқымы" атты кітабының тақырыбы болып табылады.
The Gospel of Thomas, held to be the most complete of the Nag Hammadi texts, is the subject of the book The Mustard Seed by Indian mystic Bhagwan Shree Rajneesh, also known as Osho.
Гностикалық қауым
1953 жылы Ричард Дюк де Паллатин Англияда «Пре-никей гностикалық католик шіркеуі» деген атпен Ecclesia Gnostica (латынша: «Гнозис шіркеуі» немесе «Гностикалық шіркеу») құрды. Бұл шіркеу «ағылшын гностикалық дәстүрін» көрсетеді, бірақ француз гностикалық шіркеу дәстүрімен байланысты және оның ықпалында болған. Ол гностицизмді зерттеуге арналған Гностикалық қоғаммен байланысты. Бас епископ – Өте Қасиетті Степан А. Холлер, ол гностицизм туралы көптеген еңбектер жазған. МГКУ 1977 жылғы желтоқсанда Самаэль Аун Вейордың қайтысымен бірге тоқтатылды. Бірақ, оның шәкірттері кейіннен оның ілімдерін тарату үшін «Халықаралық гностикалық қозғалыс» деген жалпы атаумен жаңа ұйымдар құрды. Бұл ұйымдар қазір интернет арқылы өте белсенді және Латын Америкасы, АҚШ, Австралия, Канада және Еуропа елдерінде орталықтары бар.
Established in 1953 by Richard Duc de Palatine in England under the name 'the Pre nicene Gnostic Catholic Church', the Ecclesia Gnostica (Latin: "Church of Gnosis" or "Gnostic Church") is said to represent 'the English Gnostic tradition', although it has ties to, and has been influenced by, the French Gnostic church tradition. It is affiliated with the Gnostic Society, an organization dedicated to the study of Gnosticism. The presiding bishop is the Rt. Rev. Stephan A. Hoeller, who has written extensively on Gnosticism. The MGCU became defunct by the time of Samael Aun Weor's death in December 1977. However, his disciples subsequently formed new organizations to spread his teachings, under the umbrella term 'the International Gnostic Movement'. These organizations are currently very active via the Internet and have centers established in Latin America, the US, Australia, Canada and Europe.
Ханс Йонас
Философ Ханс Йонас гностицизм туралы көп жазды, оны экзистенциалистік тұрғысынан түсіндірді. Бір кезде оның 1958 жылы жарық көрген «Гностикалық дін: жат құдайдың хабары және христиандықтың бастауы» атты зерттемесі маңызды еңбек ретінде кеңінен танылды, және оның еңбегінің арқасында гностицизмнің сириялық-египеттік/парсылық бөлінісі салалық қолданысқа енді. 1963 жылы жарық көрген екінші басылымда «Гностицизм, экзистенциализм және нигилизм» атты мақаласы жарияланды, онда Йонас бұрынғыда ежелгі гностицизм ретінде көрінген көзқарас Сартр мен Хайдеггерге тән секулярлы атеистік көзқарас арқылы нигилизмге (көбінесе нацизм деп есептеледі) айналғанын айтты.
The philosopher Hans Jonas wrote extensively on Gnosticism, interpreting it from an existentialist viewpoint. For some time, his study The Gnostic Religion: The message of the alien God and the beginnings of Christianity published in 1958, was widely held to be a pivotal work, and it is as a result of his efforts that the Syrian Egyptian/Persian division of Gnosticism came to be widely used within the field. The second edition, published in 1963, included the essay "Gnosticism, Existentialism, and Nihilism," where Jonas claimed that attitude previously manifest as ancient Gnosticism was transformed into Nihilism (largely identified as Nazism) by the secular atheist approach typical of Sartre and Heidegger.
1950 жылдары Эрик Воегелин қазіргі заманды жіктеу туралы неміс академиялық пікірталасын ағылшын тіліндегі оқырмандар назарына жеткізді. Ол Карл Лёвиттің 1949 жылғы «Тарихтағы мағына: тарих философиясының теологиялық салдары» және Якоб Таубестің 1947 жылғы «Батыс эсхатологиясы» еңбектеріне жауап берді. Воегелин «гностицизм тезисінің» өзіндік нұсқасын ұсынды: қазіргі заманды «имманенттік эсхатологияны» қазіргі заманның «гностикалық сипаты» ретінде анықтау арқылы сынға алды. Лёвиттен өзгеше, ол эсхатологияны емес, оны «пневмопатологиялық» деформация деп сипаттаған имманентизацияны сынға алды. Воегелиннің гностицизм тезисі американдық неоконсервативтік және суық соғыс кезеңіндегі саяси ой-пікірде кең таралды. Гностицизм санатын басқа ғалымдар бірнеше революциялық құбылыстарды (мысалы, большевизм мен нацизм, пуритандық, радикалды анабаптизм, якобиндік және соңында салафилік жиһадты) түсіндіру үшін пайдаланды.
In the 1950s, Eric Voegelin brought a German academic debate concerning the classification of modernity to the attention of English language readers. He responded to Karl Löwith's 1949 Meaning in History: the Theological Implications of the Philosophy of History and Jacob Taubes's 1947 Occidental Eschatology. Voegelin put forward his version of a "gnosticism thesis": criticizing modernity by identifying an "immanentist eschatology" as the "gnostic nature" of modernity. Differing with Löwith, he did not criticize eschatology as such, but rather the immanentization which he described as a "pneumopathological" deformation. Voegelin's gnosticism thesis became popular in American neo conservative and cold war political thought. The category of gnosticism has been adopted by other scholars to frame several revolutionary phenomena (such as Bolshevism and Nazism, Puritanism, radical Anabaptism, Jacobinism, and lastly Salafi Jihadism).
Гершем Шолемнің каббаласы еврей гностицизмі ретінде
Гершом Шолем (5 желтоқсан 1897 – 21 ақпан 1982) – Германияда туған израиль философы және тарихшысы. Қазіргі заманғы кабала тану ғылымын құрған адам ретінде кеңінен танылған Шолем 13 ғасырлық кабаланың (мысалы, Зохар) христиан гностицизмінен бұрынғы еврей гностицизмінен шыққан деген гипотезаны ұсынды. Мысалы, оның 1960 жылдардағы "Еврей гностицизмі, Меркаба мистицизмі және Талмуд дәстүрі" атты еңбегінде.
Gershom Scholem (5 December 1897 – 21 February 1982), was a German born Israeli philosopher and historian. Widely regarded as the founder of modern academic study of the Kabbalah, Scholem produced the hypothesis that the source of the 13th century Kabbalah (such as the Zohar) was Jewish gnosticism that preceded Christian gnosticism. For example, in the title of his 1960's Jewish Gnosticism, Merkabah Mysticism, and the Talmudic Tradition.