Кіріспе
Христиандық гностикалық мәтін. "София Христос", сондай-ақ "Иса Мәсіхтің даналығы" деп белгілі, бұл гностикалық мәтін алғаш рет Берлин кодексінде (1896 жылы Каирде сатып алынып, Берлин мұражайына тапсырылған кодекс, онда Марияның Ізгі хабары, Иоаннның апокрифі, Петірдің ісінің тұжырымы да бар) табылды. "Иса Мәсіхтің Софиясы" 1945 жылы Мысырда табылған Наг-Хаммади кодексіндегі көптеген гностикалық трактаттардың ішінде де кездеседі. Берлин кодексінің қолжазбасы (оның ішкі мазмұнынан айырмалы) шамамен 400 жылға дейін сақталып қалған, ал Наг-Хаммади қолжазбасы 300 жылдарға датылады. Дегенмен, бұған 200 жылдарға дейін жатқан грек тіліндегі бірнеше фрагменттер қосылады, бұл мәтіннің мазмұнының одан да ертерек болғанын көрсетеді. Атауы Софияға сілтеме жасағанымен, Роэль ван ден Брук Софияның "даналық" деген қарапайым мағынасында түсіндірілуі керек деп санайды, бұл "Саломон даналығы" және "Сирах даналығы" сияқты атаулармен салыстыруға болады. Мәтін Евгностистің хатын шамамен толығымен қамтиды, ол да Наг-Хаммади кодекстерінде кездеседі, бірақ оны христиандық сюжеттік аяға енгізеді, онда Иса шәкірттерінің сұрақтарына Евгностистің сөздерін нақты қайталап келтіре отырып жауап береді.
The Sophia The Christ, also known as the Wisdom of Jesus Christ, is a Gnostic text that was first discovered in the Berlin Codex (a Codex purchased in Cairo in 1896 and given to the Berlin Museum which also contains the Gospel of Mary, the Apocryphon of John, and a summary of the Act of Peter). More famously, the Sophia of Jesus Christ is also among the many Gnostic tractates in the Nag Hammadi codices, discovered in Egypt in 1945. The Berlin Codex manuscript (as opposed to its contents) probably dates to c. AD 400, and the Nag Hammadi manuscript has been dated to the 300s. However, these are complemented by a few fragments in Greek dating from the 200s, indicating an earlier date for the contents. While the title may refer to Sophia, Roel van den Broek argues that Sophia should be understood in its ordinary meaning as "wisdom", analogous to the titles Wisdom of Solomon and Wisdom of Sirach. The text incorporates almost the entirety of the Epistle of Eugnostos, which is also found in the Nag Hammadi codices, but incorporates it into a Christian frame narrative, in which Jesus answers questions from his disciples by quoting from Eugnostos verbatim.
Өмірбаян
Бұл мәселедегі пікір таласы өте маңызды, өйткені кейбір адамдар бұл жазба Исаның "нағыз, тіркелген сөздерін" көрсетеді деп санайды, егер олар бірінші ғасырға дейін созылса, мұндай мүмкіндік бар. Басқалары олардың шын мәнінде анағұрлым кейінірек жазылғанын және сенімді емес, екіншілік дерек көз болатынын (жақсы жағдайда, фактіден кейінгі естіме). Роэль ван ден Брук бұл мәтін гностикалық мифтермен таныс екендігіне байланысты, екінші ғасырдың ортасынан бұрын жазылмағанын айтады. Көптеген ғалымдар мәтіннің гностикалық тегі бар деп санайды, себебі мәтіннің өзіндегі мистикалық үйретімдер мен стандартты гностикалық тақырыптардың арасында ұқсастықтар бар. Өте мистикалық мәтіннің мазмұны құдайлардың, періштелердің және ғаламның жаратылуына қатысты, шексіз және метафизикалық шындыққа баса назар аударады. Мәтін шәкірттердің 13 сұрағынан және оларға жауап ретінде Исаның қысқаша сөздерінен тұрады. Бірінші сұрақ Құдайды іздеудің бекерлігіне қатысты. Екіншісі шындықты қалай табуға болатыны туралы, бірақ ол тек шындықтың не екенін түсіндірумен ғана шектеледі. Үшіншісі - ғасырлар басында гностиктерге шындықтың қалай ашылғанына қатысты. Төртіншісі - шындықты көру үшін қалай ояну керектігі. Бесіншісі - нәрселердің қалай басталуы. Алтыншы сұрақ адамзаттың гнозиске қалай келгеніне қатысты. Жетінші сұрақ Исаның осы оқиғалардағы орнына қатысты. Сегізіншісі Исаның кім екеніне қатысты. Тоғызыншы - рух пен материалдың байланысына қатысты. Оныншы - рухтардың санына қатысты. Он біріншісі - өлмейтінге қатысты. Он екіншісі - материалдық емес нәрселерге қатысты. Соңғы сұрақ - адамзаттың қайдан келгені және оның қандай мақсаты болуы керек екеніне қатысты.