Кіріспе

"Cracked Actor" – ағылшын музыканты Дэвид Боуидің алтыншы студиялық альбомы "Aladdin Sane" (1973) әні. Бұл трек сол жылдың маусым айында RCA Records компаниясы тарапынан Шығыс Еуропада сингл ретінде жарық көрді. Ән 1972 жылғы қазанда Боуидің "Ziggy Stardust Tour" турнесінің америкалық кезеңінде Лос-Анджелесте болғанда жазылған. Боуи мен Кен Скотттың бірлестігімен жасалған бұл ән 1973 жылғы қаңтарда Лондонның Trident Studios студиясында "The Spiders from Mars" тобының – Мик Ронсон, Тревор Болдер және Вуди Вудмансидің қатысуымен жазылды. Көбінесе гитарамен жетекшілік ететін хард-рок ән, қартайған Голливуд жұлдызының проституткамен кездесуін бейнелейді, ән мазмұнында секс және есірткіге қатысты көптеген сілтемелер бар. Боуи бұл әнді жиі орындаған. 1974 жылғы "Diamond Dogs Tour" турнесінде ол күн көзілдірігін киіп, бас сүйекті ұстап, оны француз сүйісімен аяқтаған. Оның өмірбаянын жазғандар бұл қойылымды Гамлетке теңеген. Бұл турдағы орындалымдар "David Live" (1974) және "Cracked Actor (Live Los Angeles '74)" (2017) тікелей концерттік альбомдарында жарияланды. Боуи 1983 жылғы "Serious Moonlight Tour" турнесі үшін бас сүйек пен күн көзілдірігін қайта қолданды, оның орындалуы "Serious Moonlight" (1984) концерттік видеосында көрсетілген. "Cracked Actor" Алан Йентобтың режиссерлігімен 1975 жылы түсірілген, сол аттас деректі фильмге ат берді. Бұл фильм Боуидің осы кезеңдегі психикалық денсаулығының нашарлауын, оның кокаинге тәуелділігінің күшеюіне байланысты көрсеткенімен ерекшеленеді.

Өмірбаян және жазу

1972 жылдың шілде айының басында «Зигги Стардуст және Марстан келген жәндіктер» альбомының жарық көргенімен және «Жұлдыз адам» әнін BBC телеарнасының «Top of the Pops» бағдарламасында орындауымен Дэвид Боуи танымал бола бастады. Альбомды насихаттау үшін Боуи Ұлыбритания мен АҚШ-та «Ziggy Stardust» турнесін ұйымдастырды. 1972 жылдың соңында АҚШ-тағы тур кезінде ол келесі альбомға арналған көптеген әндерді жазды. Осы себепті, көптеген әндерге Американың және ел туралы оның көзқарастарының әсері тиді. 1972 жылдың қазан айында Боуи 46 адамнан тұратын топпен (Майк Гарсонның отбасы мен Игги Попты қоса) Лос-Анджелестегі Сансет бульварының Беверли-Хиллз қонақ үйінде бір апта болды. Топ клубтарда және қонақ үйдің бассейнінде уақыт өткізді, кеткен кезде қонақ үйге 20 000 долларлық есеп төледі. «Cracked Actor» осы сапар кезінде жазылды. Ол негізінен Боуидің Сансет бульварынан көрген ондаған жасөспірім проституткалар мен есірткілерден шабыт алды. Автор Питер Доггеттің сөзіне сүйенсек, ән бульвардағы «проституцияның үш қабатын» бейнелейді: «секс үшін ақша төлеу; есірткі үшін секс; атақ үшін табыну». Бульвардың клиенттері туралы Боуи: «Олар көбінесе егде жастағы продюсерлер, өте ерекше, тартымды, бірақ толығымен жалған» деп еске алды. «Cracked Actor» әні 1973 жылдың қаңтарында Лондондағы Trident студиясында америкалық тур аяқталғаннан кейін және Англия мен Шотландиядағы Рождество концерттерінен соң жазылды. Альбомның қалған бөлігі сияқты, бұл ән де Боуи мен Кен Скотттың бірлескен туындысы болды және Боуидің «Spiders from Mars» атты қолдау тобының қатысуымен жазылды – гитарист Мик Ронсон, басист Тревор Болдер және барабаншы Вуди Вудмансиден құралған топ.

Босату және соңынан

"Cracked Actor" 19 сәуірде 1973 жылы Боуидің алтыншы студиялық альбомы "Аладдин Сане"-де жарық көрді. Ол "Panic in Detroit" және "Time" арасында түпнұсқалық LP-нің бірінші жағындағы бесінші, соңғы трек ретінде орналасқан. Әр трек альбомның қаптамасында қайда жазылғаны немесе шабыттанғанын көрсету үшін белгілі бір орынмен байланыстырылған; "Cracked Actor" Лос-Анджелес, Калифорниямен байланыстырылды. "Аладдин Сане"-де жарық көргеннен кейін "Cracked Actor" Боуидің ресейлік нарық үшін шығарған алғашқы синглы болды, "John, I'm Only Dancing" әнімен бірге. Бұл уақыт, 1973 жылдың сәуір-мамыр айларында Боуидің Транс-Сибир теміржолымен Шығыс Еуропаға жасаған сапарынан туған жаңалықтарды пайдалану үшін таңдалған, бұл оның Ұлыбританиядағы соңғы Ziggy Stardust турнесіне дейін болды. "Cracked Actor" 1973 жылғы турне барысында тікелей орындалды. 1973 жылдың 3 шілдесінде Лондонның Хаммерсмит Одеонындағы орындауының жазбасы "Ziggy Stardust: The Motion Picture" фильмінде жарық көрді. 1974 жылғы "Diamond Dogs Tour" кезінде Боуи күн көзілдірігін киіп, бас сүйегін ұстап (Гамлеттей), содан кейін француз сүйісіне ұшырады. Биограф Николас Пегг осы қойылымды жоғары бағалап, былай деді: "Иорик имитациясы актерлік өнердің барлық мәнін бірден жеткізді, сонымен қатар әннің өткірлік қорқынышын Гамлеттің өзімен күшейтті: 'Оны бір дюйм қалың бояу, осы артықшылыққа осылай келуі керек'". Бұл турдағы орындалымдар "David Live" (1974) және "Cracked Actor (Live Los Angeles '74)" (2017) альбомдарында, сондай-ақ 1989 жылғы "Sound + Vision" жинағында жарық көрді. 1983 жылы Боуи "Serious Moonlight Tour" турнесі үшін әнді және күн көзілдірігі мен бас сүйегін қайта қолданды. Биограф Крис О'Лири бұл орындалымдарды қанағаттандырмайтын деп тапты, "ол диснейлендтің аниматроникалық экспонаты сияқты көрінді" деді. 1983 жылдың 12 қыркүйегінде жазылған орындау "Serious Moonlight (Live '83)" концерттік альбомына енгізілді, ол 2018 жылғы "Loving the Alien (1983–1988)" жинағының бөлігі болды және келесі жылы жеке шығарылды. Фильмдегі орындау "Serious Moonlight" (1984) концерттік видеосында көрінеді. Ән 2000 жылдың 27 маусымында Лондонның Портленд-плейс BBC радио театрында тікелей орындалды. Бұл жазба Боуидің "Bowie at the Beeb" жинағының шектеулі басылымдық бонустық дискісінде пайда болды. "Cracked Actor" Боуидің Лос-Анджелестегі өмірін баяндайтын деректі фильмге ат берді. Фильмде лимузиндерде, қонақ үйлерде және концерттік кадрларда түсірілген материалдар пайдаланылды, олардың көп бөлігі 1974 жылдың 2 қыркүйегінде Universal Amphitheatre-де өткен концерттен алынған. Алан Йентоб режиссерлік еткен және 1975 жылдың 26 қаңтарында Ұлыбританияда көрсетілген бұл деректі фильм Боуидің осы кезеңде кокаинге тәуелділігінің өсуіне байланысты психикалық күйінің нашарлауын көрсеткенімен ерекшеленеді. "Cracked Actor" ресми түрде жарық көрмегенімен, Пегг оны "Дэвид Боуи туралы жасалған ең жақсы деректі фильм деп атайды".