Кіріспе

Англия шіркеуінің дұға кітабы. 1980 жылғы "Альтернативті қызмет кітабы" (АҚК) – 1662 жылдан бері Англия шіркеуі жариялаған алғашқы толыққанды дұға кітабы болды. Оның аты, 1662 жылғы "Жалпыға ортақ дұға кітабын" (ЖОДК) алмастыру емес, оған балама ретінде ұсынылғандығынан туындаған. Бірақ іс жүзінде ол өте танымал болғандықтан, түрлі баспаханалар бірнеше рет жылдам шығаруға мәжбүр болды, ал ЖОДК-ны сақтап қалған шіркеулер бұл жайтқа назар аудару қажет екенін айтты. Көп ұзамай, "Дұға кітабы қоғамы" ескі дұға кітабын қолданатын шіркеу табу қиынға соғып жатқанын және теологиялық колледждер студенттерге оны таныстырмай жатқанын мәлімдеді. Қазір ол "Жалпы құлшылық" деп аталатын жаңа кітаппен алмастырылды.

Дайындық жұмыстары

1920 жылдары Парламент арқылы жаңа дұға кітабын енгізу әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін литургиялық реформа тоқтап қалды. Кейбір англо-католик шіркеулері ағылшынша Missal-ды, BCP-нің нұсқасын қолданды, онда латын миссасының дұғалары аудармада да, түпнұсқа тілінде де, дұға кітабынан алынған дұғалармен бірге келтірілген; көпшілігі BCP немесе 1928 жылғы дұға кітабын қолданды, ол ешқашан бекітілмегенімен, қазірге дейін «Бұл кітаптың жариялануы шіркеулерде қолдануға рұқсат етілген деп тікелей немесе жанама түрде қарастырылмайды» ескертуімен басылып келеді. Уақыт өте келе және литургиялық зерттеулер алға жылдамдаған сайын, шіркеу үшін жаңа қызмет тәртібін жасауға жаңа талпыныс жасау қажеттігі анық болды. Тұйықталуды бұзу мақсатында Дом Грегори Дикс 1945 жылы жарық көрген «Литургияның формасы» атты кітабында өзінің Евхаристияға қатысты «Төрт қимылдың формасы» деп атаған ойларын рәсімнің негізі ретінде ұсынды. Ол мұндай рәсімді көптеген епископтар жасауын ұсынды, олардың саны оларды қудалауға жеткілікті болмауы керек, бірақ көтеріліс жасауға да себеп болмауы керек, және олар өз епархияларында мұндай рәсімді қолдануға рұқсат береді, бірақ оны қолданған дін қызметкерлерін заңдық шаралардан қорғамайды. Дикс идеялары өте әсерлі болды, бірақ ешкім оның ұсынысын қабылдамады.

Баламалы қызметтердің 1, 2 және 3 сериялары

Тек 1955 жылы ғана шіркеу Литургиялық комиссия құрды, ал он жылдан кейін Шіркеу Ассамблеясы 1965 жылғы Дұғалар кітабын (Альтернативті және басқа қызметтер) қабылдады. Содан кейін бірнеше кітаптар жарық көрді, олардың көпшілігі 1966 немесе 1967 жылы қолдануға рұқсат алды: 1-ші сериядағы (ресми түрде «Альтернативті қызметтер 1-ші сериясы») қауым кітабы 1928 жылғы кітаптан көп ерекшеленбеді (оның үйлену рәсімі сияқты). Сол уақытта шығарылған 2-ші серия Дикс формуласына сәйкес келетін үлгі ұсынды: сыйлық, бағыштау, бөлу, қауым. Бұл үлгі БКЖ қолданған елдерде кеңінен таралды. 3-ші серия Дикске тәуелділігі аз болды және, тиісінше, оның сынап-тексеруіне көбірек сәйкес келді. Ол 1973 жылдың қаңтары (Киелі қауым) мен 1977 жылдың қарашасы (Неке) аралығында әртүрлі қызметтерге арналған жеке кітапшалар жинағы ретінде де жарық көрді. Колин Бьюкенен және Рональд Джаспер сияқты литургиялық зерттеушілер сыйлық беру рәсіміне оң және сол жақтан сын танытты: оны Литургиялық қозғалыстың жақтастары қолдады, бірақ ол евангелистер үшін де күмәнді болып саналды. Майкл Рамзи «Дурхам эсселері мен үндеулерінде» одан бұрын сезілгендей, «сыртқы пелагиандыққа» қарсы ескертті. Е. Л. Маскалл: «Евхаристияда біз не сыйлай аламыз?» деп сұрады. (Дональд Грей және Роджер Аргиль сияқты адамдар кері пікір білдірді, себебі Әулие Иринейдің жазбаларынан кейін, табиғаттың жақсылығы мен оның Евхаристиямен байланысы маңызды элемент болды; сыйлық беру әлемді шіркеуге әкелді). Нанды бөлу рәсімі, бағыштау немесе басқару сияқты маңызды емес деп сынға алынды; ол көбінесе практикалық амал болды. Басқа қызметтер аз дау тудырды және кейбіреулері, соның ішінде жоба кезеңінен ешқашан шықпаған жаназа рәсімі де сирек кездесті. Шомылдыру рәсімі, құдалардың көбірек жауап беруіне мүмкіндік берді және БКЖ-ге қарағанда айтарлықтай аз сөзді болды, ол танымал болды.

Кітаптың пайда болуы

1974 жылы жаңа Бас Синод қабылдаған ғибадат және ілім шарасы дін қызметкері мен қауымнан талап етілетін барлық нәрсені қамтитын жаңа кітап шығаруға рұқсат берді: күнделікті таңғы және кешкі дұға, Қасиетті Тамақ, бастамалау рәсімдері (крещение және мінездеме беру), неке, жаназа рәсімдері, дәстүрлі рәсімдер жинағы, жексенбілік оқулар, оқу тізімі және псалтирь. Шамамен он бес жылдық үзілістен кейін, "Ортақ дұғалар кітабын" пайдаланғысы келмейтін қауымдардың қолында барлық қажетті сөздер болды, соның ішінде тақырыптар бойынша реттелген және екі жылдық циклмен ұйымдастырылған оқулар. Бас Синодтағы талқылау ұзаққа созылды. Палатада бастапқы ұсыныстарға жүздеген түзетулер талқыланды. Қасиетті Тамақтың маңыздылығы туралы пікірталас қайта жаңғырды. Шіркеулік қауымдастық қозғалысының ықпалымен көптеген қауымдар Евхаристияны негізгі құлшылық ретінде қабылдағандықтан, осы мәселе төңірегіндегі пікірталастар одан да өзекті болды.

Мазмұны

Бұл кітаптың "Ортақ дұғалар кітабынан" қаншалықты алшақтағаны әртүрлі болды. Таңертеңгі және кешкі дұғалардың рәсімдері балама әндер ұсынды, ал қазір бәрі экуменикалық жағынан бекітілген аудармалар, ICET мәтіндері (Ағылшын тіліндегі литургиялық кеңес) болды, бірақ формасы консервативті болды. Сонымен қатар, апта ішіндегі қысқартылған тәртіп қарастырылды. Екі түрлі қасиетті евхаристия болды: A және B рәсімдері. A рәсімі, римдік тәжірибеге сәйкес, құлықты қызметтің басында айтуға мүмкіндік берді, аралық тілектерде спонтанды дұғаларға орын берді және «немесе басқа сәйкес сөздер» деген рубриканы енгізді, ол заманауи литургиялық кітаптарда қалыпты жағдайға айналды, формадан алшақтауға мүмкіндік берді. Алқызыл дұғасы сыйлықтар дайындалуына дейін – «Сыйлықтарды дайындау» деп аталатын жерге көшірілді, соның нәтижесінде Төрт әрекеттің пішіні ерекше көзге түсті. Төрт евхаристиялық дұға болды, жаңалық, олардың бірі Кранмердің нұсқасынан, екеуі бұрынғы тәжірибелерден және біреуі екі ғалымның – біреуі евангелист, екіншісі католик – арасындағы жұмысынан туындады; ол Рим-католик шіркеуінің Ordo Missae дұғасына көп қарыз болды. Олардың барлығы үшінші ғасырлық еңбекке, әдетте Гипполитке жатқызылатын «Апостолдық дәстүр» деп аталатын еңбекке ғылыми қабылдау маңызды болды, ол 20 ғасырдың басында сын тұрғысынан өңделіп, жарияланды. B рәсімі Элизабеттік тілдің және BCP-ден дұғалардың нұсқасын сақтап қалды, мысалы, Шіркеу үшін дұға (оған балама рұқсат етілді) және алғашқы Евхаристиялық дұға. «Сыйлықтар» сөзі (ешқандай әрекет көрсетілмесе де) бейбітшілік орнағаннан кейін сақталды. Алғашқы дұғаның қысқартылған нұсқасы – Сыйлықтарды ұсыну дұғасы – қазіргі үлгіге сәйкес келтірілді. Дегенмен, A рәсімін (бірақ, таңғаларлықтай, B рәсімін емес) «Ортақ дұғалар кітабының» тәртібі бойынша оқуға рұқсат етілді, бұл Кранмердің 1552 жылғы евхаристиялық дұғаның қысқартылуын бағалайтындарға жасалған жеңілдік, және консервативті евангелистер әдетте осылай істейтін. Жаңа тәртіп «Әйелдерді шіркеуге кіргізу» қызметінің қайта қаралуына дейін «Құдайға шүкірлік ету» рәсіміне дейін «Құдайға шүкірлік ету» рәсіміне дейін «Қыздарды құлшылыққа шақыру» рәсіміне дейін қайта қаралды. Шомылдыру рәсімін енді жексенбілік қызметтің негізгі бөлігіне қосуға болады, бұл оны ғибадаттың негізгі ағынына қайтаруға бағытталған басқа да ықпалдардың нәтижесі. Христиандық емес қоғамда нәрестелерді шомылдыру рәсіміне күмән келтіргендердің ықпалынан кейін, өздері үшін жауап бере алатын адамдардың шомылдыру рәсімінен өтуі маңыздырақ болды. Дегенмен, қазір крест ата-анасына немесе тікелей шомылдыру рәсімінен өткен адамға қойылған сұрақтар енді шайтаннан немесе «әлемнің бос көркі мен даңқынан» немесе «адамдық құштарлықтардан» бас тартуды емес, Мәсіхке бет бұруды, күнәдан қайтуды және жамандықтан бас тартуды талап етті. Сондай-ақ, ежелгі елшілердің Символы үш тритеистикалық сұрақпен ауыстырылды, олар сынға алынды (басқалармен қатар, Джон Хабгуд, Йорк архиепискобы) Шығыс немесе Батыс, қазіргі немесе ежелгі шіркеудің сенімдік талқылауларына беймәлім болды. Неке рәсімі 1928 жылғы кітапқа сәйкес, ер адамдар «түсінігі жоқ жануарлар сияқты» болуы мүмкін дегенді білдірмейді және оқу мен уағызға рұқсат берді (БКК-де болмаған). Ол сақинаны беру және алу туралы сөздерді қосты және қауымның қатысуына жағдай жасады. Жерлеу қызметі табытты шіркеуге ресми түрде кіргізуге рұқсат берді, бірақ шіркеуде жерлеу рәсімі немесе крематорий Кранмермен тоқтаған жоқ. Ол енді суицидтерді немесе шомылдыру рәсімінен өтпегендерді жоққа шығарған жоқ: бұл рубрика жай ғана алынып тасталды. Қайтыс болған адамға Реформациядан бұрын болғандай тікелей сөйлеуге болмайды, бірақ енді оны бір түрге тапсыру керек болды: қайтыс болған адам «Құдайдың мейірімді қамқорлығына тапсырылды». Екі жылдық оқу циклы ұйымдастырылды, оған тақырыптық атаулар берілді. Бұл өте берік болған жоқ, олар әрқашан оқылымдарды жеткілікті түрде көрсетпеді және олардың ауқымы тым тар деп саналды; Көп ұзамай діни қызметкерлер, егер шіркеушілер болмаса, тыңдалған Киелі жазбалардың көлемінің үлкен өсуіне қарамастан, көп нәрсені жоғалтып алғанын байқады. Киелі кітапты дауыстап оқу үйде және Киелі жазбаларды діни білімнің негізі ретінде оқу ереже болған кезде, бұл маңызды емес болуы мүмкін; адамдардың Киелі кітап туралы жалпы білімі кеңірек болды. Енді екеуі де жоғалып кеткен еді. Сонымен қатар, тақырып бойынша апта сайын кітаптан кітапқа оқылатын. Сондықтан белгілі бір библиялық жазушының ой-пікірін ұстану мүмкін емес еді, бұл Литургиялық комиссиямен ескерілген және ASB-нің орнын алмастырған «Бірыңғай ғибадат» кітабында түзетілді. Кітап трактаторлық ықпалдың ең биік нүктесі болды: Григорий Дикстің Төрт әрекеттің пішінінің бір бөлігін сақтап қалудан басқа, абатты баталау, ант беру және діни қауымдарға шақырулар туралы лекциялар болды. Бұл 2000 жылы жойылуы тиіс еді. Бұл қасиеттілерге де қатысты, олар енді шейіттер, ұстаздар немесе мойындаушылар ретінде ерекшеленбейді. Евхаристиялық дұғалардың алдын ала жасалған кіріспелерінің жақсы диапазоны болды, соның ішінде әйіргі Микаил және барлық періштелерге арналған (оның фестиваліне қазір мұндай ережелер жоқ). Жексенбілік оқу тізімі Бірлескен литургиялық топтың, ағылшын экуменикалық тобының жұмысынан туындады. Апта ішіндегі оқу тізімі, алғаш рет жылдың әр күні үшін Евхаристиялық оқуларды ұсынды, Рим-католик шіркеуінің Апта ішіндегі Миссалынан шыққан.

Қосымша өзгерістер

ASB мыңжылдықтың басына дейін сақталды. Бас Синод өзінің тууына себеп болған, уақытты көп жеген пікірталастарды қайталамауға үйренді және литургиялық түзетулерді әлдеқайда жылдамдатуға мүмкіндік беретін тұрақты ережелерді өзгертті. Көптеген шіркеулерде күнделікті немесе жексенбілік құлшылықтар, кейбір евангелистердің, әсіресе харизматикалық дәстүрдегілердің литургиялық формаларға тым байланысты болмау тілегін қанағаттандырған және бейресми отбасылық құлшылықтардың кең таралғандығына байланысты, азырақ формалды түрлермен – Сөз қызметтерімен – алмастырылды. Бас Синод «Құдайға құлшылық ету үлгілері» және «Асылу, қасиетті апта және Пасха» кітабындағы маусымдық материалдармен, сондай-ақ «Авант, Рождество және Эпифания» қысқы маусымдары үшін «Оның даңқының уәдесі» кітабында пайдалануға қосымша материалдар ұсынды. Кейбір приходтар Рим католиктерінен алынған, қайта қарастырылған ортақ лекциялық жинақты қолданды, ол әрбір Киелі кітап авторына өз даусымен сөйлеуге және үш жылдық цикл бойынша құлшылық өткізуге мүмкіндік берді. Мақсат ASB-ны алмастыру болды және осы үшін уақыт толыққандай болды. ASB-ның бір, бірақ көлемді кітабы, оқу материалдары жоқ кітаптар сериясымен, сондай-ақ бағдарламалық қамтамасыз ету пакеттерімен және онлайн қолдаумен алмастырылды. Осылайша, Жалпы құлшылық пайда болды. ASB-ның өмірінде байқалған тағы бір маңызды өзгеріс – Иеміздің дұғасының мәтіні бастапқыда тек А дәстүрінде қазіргі ағылшын тілінде басылған, бірақ кейінгі басылымдарда көбірек «дәстүрлі» нұсқасы да басылды (бірақ қазіргі заманғы грамматикаға бейімделген, «Аспандағы Әкеміз» – Ескі кітаптардағы «Аспандағы Әкеміз» емес).