Кіріспе

Лакан психоанализіндегі термин: "Имажинер" (немесе "Имажинерлік тәртіп") – Жак Лаканның психоаналитикалық көзқарасындағы үш терминнің бірі, Символикалық және Реалдықпен қатар. Үш терминнің әрқайсысы уақыт өте келе бірте-бірте қалыптасып, Лаканның ой-өрісінің дамуында өзгерістерге ұшырады. "Осы үш терминнің ішінде 'имажинер' алғашқысы болып пайда болды, тіпті 1953 жылғы Рим есебінен бұрын [ол кезде] 'символикалық' ұғымы алға шықты". Шындығында, 1970-жылдардағы өз интеллектуалдық дамуын қарап, Лакан оны былайша сипаттады: "Мен имажинерден бастадым, содан кейін Символикалық тарихын зерттеуге кірістім, ал соңында сіздерге осы танымал Реалды ұсындым". Сәйкесінше, Hoens және Puth (2004) былай десті: "Лаканның шығармалары көбінесе үш кезеңге бөлінеді: имажинерлік (1936–1953), символикалық (1953–1963) және реалдық (1963–1981)". Лаканның өзінен. Эго өзіне ұқсас нәрсемен немесе айнадағы бейнемен теңесу арқылы қалыптасқандықтан, "теңесу" имажинердің маңызды аспектісі болып табылады. Эго теңесу арқылы құрылатын қарым-қатынас – "бөтендеудің" орны, имажинердің тағы бір ерекшелігі, және негізінен нарциссикалық: сондықтан Лакан "имажинерлік, нарциссикалық, айна бейнесімен теңесудің әртүрлі кезеңдері – бұл үш сөз тең мәнді", олар эго тарихын құрайды деп жазды. Егер "Имажинер, Символикалық және Реалдық – қасиетсіз үштік, олардың мүшелерін оңай алдамшылық, жоқтық және мүмкін емес деп атауға болады", онда имажинер, табиғаты бойынша алдамшы болатын сыртқы көріністер әлемі – "Алдамшылық". Лакан сондай-ақ имажинерді интуитивті саламен байланыстырады: "интуиция, яғни имажинер" (SXIII: 30/3/66), "имажинерлік немесе интуитивті жазықтық" (SII: 18). "Барлық интуитивті нәрселер символикалыққа қарағанда имажинерге жақын" (SII: 316). Имажинер – бұл түсіну әлемі, Канттың мағынасында, онда адам нәрселерді бөлік-бөлік емес, тұтас ретінде қабылдайды. Майкл Льюис Лаканды сілтеме жасайды.

Жаңқаланған дене

Лакан үшін, эгоның айнадағы бейне ретінде қалыптасуының негізгі қозғаушы күші – бөлшектенген дене туралы қиялдың алдын ала тәжірибесі болды. "Лакан Клейншіл емес еді, бірақ ол Францияда оның еңбектерін тұңғыш рет түсініп, жоғары бағалаған адам болды", десе де, "Лаканның "дене бөліктеріне бөлінген" қорқынышты және регрессивті қиялы Мелани Клейннің параноидтық позициясымен тікелей байланысты". Лакан үшін бұл "бөлшектенген дене бейнесінен бастап, бөтен, жат жекелікті қабылдауға дейін" созылатын қиялдар тізбегі болды – эго басқаша идентификация ретінде, "алдану" ретінде.

Символикалық

1953 жылдан кейін Лаканның ой-пікірінде Символиканың маңыздылығы арта түсуіне байланысты, қиял Символикалық тәртіппен құрылғандай жаңаша қарастырылады. Әлі де "дененің бөліктері басқаның бейнесінде [немесе] өзінің айнадағы бейнесінде біртүтас болады", бірақ енді "талдау субъектісінің қиял арқылы толыққандай іске асырылуынан тұрмайды, оның барлық шашыраңқы, бөлік-бөлік күйлерін, мүшелерін, жыныстық даму кезеңдерін және ішінара инстинкттерін біріктіру үшін жасалмайды". Керісінше, "қиял деңгейінен асып, Символикалық жазықтықта бағыттап беруші табылады". Қиял – мәселе болса, Символикалық – жауап, сондықтан "аналитикалық тәжірибенің толық бір бөлігі – қиял тәжірибесіндегі соқыр көшелерді зерттеуден тұрады".

Лаканның соңғы кезеңінде

Рим баяндамасынан кейін елестетілетіннің алғашқы басымдығы көлеңкеде қалғандай, алпыстың соңында Символика Реалмен көлеңкеде қалды, себебі "осы сәттен бастап Лакан Эдип кешенін мифтік – және де елестетілген – санастық ұйымдастырудың нұсқасы деп қарастыра бастады". Дегенмен, Лакан "Менің оқыту мақсатым – қиялға тән нәрсені символға тән нәрседен ажырату" деп мәлімдей алатын. Боромеялық түйіндерде ол қиял, Символика және Реалдың өзара байланысына топологиялық сәйкестік табуға мүмкіндік бар деп санады. "Лаканның семинары кейде Реалдың, Символиканың және қиялдың өзара байланысын көрсететін түйіндердің қасиеттерін үнсіз көрсетуден аспады". Лаканнан кейінгі "мектептердің" бөлінуге бейімділігімен бұл термин, мүмкін, жалпы мәдениетке қайта оралуы мүмкін, мысалы, философ Жиль Делеуз (1972) қиялдықты "көрініс, қайталау, кері сәйкестендіру және проекция ойындары арқылы, әрқашан екілік режимде" деп анықтаса, ал Корнелиус Касториадис қиялдықты адамдардың жеке және әлеуметтік өмір сүрудің басқа формаларын құру қабілеті ретінде түсіндіреді.