Кіріспе
HMS Посейдон (P99) – 1929 жылғы 22 тамызда Англияның Барроу-ин-Фернесс қаласындағы Vickers Shipbuilding and Engineering компаниясы Корольдік теңіз күштері үшін жобалап, салған суасты кемесі. Ол өзінің қысқа қызмет ету кезеңінің көп бөлігін Қытай материгіндегі Уэйхай теңіз базасында орналасқан Сары теңіз аймағында өткізді. 1931 жылы суасты кемесі Уэйхайдың солтүстігіндегі «Юта» бу кемесімен соқтығысып, батып кетті. Кейіннен 1972 жылы қытайлықтар бұл суасты кемені құпия түрде құтқарып алды.
HMS Poseidon (P99) was a designed and built by Vickers Shipbuilding and Engineering in Barrow in Furness, England for the Royal Navy, launched on 22 August 1929. She spent most of her short career assigned to the Yellow Sea region, based at the Royal Navy's Weihai naval base in mainland China. In 1931, the submarine sank after a collision with the steamship Yuta north of Weihai. The submarine was later secretly salvaged by the Chinese in 1972.
Қызмет тарихы
1931 жылы 9 маусымда сағат 12:12-де, су асты қайығы Вэйхай портынан солтүстікке қарай 32 шақырым жерде су бетінде жаттығу жасап жатқанда, және көріну өте жақсы болғанына қарамастан, «Посейдон» қытайлық «SS Yuta» сауда кемесімен соқтығысты. Су асты қайықтың отызы бір теңізшісі кеме батып кеткенге дейін суға секіріп шықты, ал кеме бірнеше минут ішінде 40 метр тереңдікке батып кетті. Ұшақ тасымалдаушы кеме, ауыр крейсер және оның бауырлас су асты қайығы құтқару жұмыстарын жүргізді. «Посейдон» екі жыл бұрын қолданысқа енген Дэвис су астынан қашу аппаратымен жабдықталған. Бұл жабық циклды су асты тыныс алу жүйесі, ол киген адамға таза оттегімен және көтерілу жылдамдығын баяулатуға арналған кенеп парашютпен қамтамасыз еткен. Су асты қайығында арнайы қашу бөлімдері немесе су басу клапандары болмаса да, экипаждың сегіз мүшесі кеменің алдыңғы бөлігінен қашып шықты, бірақ екеуі су бетіне жете алмады, ал біреуі кейіннен қайтыс болды. Барлығы жиырма бір теңізші қаза тапты. Экипаждың бір бөлігінің сәтті қашуы нәтижесінде Адмиралтействоның саясаты командаларға көмек күтіп отыруға кеңес беруден, мүмкіндігінше тезірек су асты қайығынан қашуға тырысуға өтті. Бұл саясат 1934 жылғы наурызда Парламентте жарияланды.
Құтқару
1972 жылы Қытайдың жаңа құрылған су асты қалпына келтіру бөлімшелерінің су асты кемесін құтқару операциясы 2002 жылы танымал қытай журналы "Modern Ships" танда жарияланған. Бұл туралы Батыс әлемі зерттеуші және журналист Стивен Шванкерт Google арқылы осы мақаланы тапқанға және кейін Гонконг кітапханасында оқығанға дейін білмеді. HMS Poseidon кемесінің қаза тауып, қытайлықтардың оны құтқаруына байланысты зерттеу жүргізіп жатқан тарихшылар Лиугонг аралындағы бұрынғы британдық теңізшілер зиратында жоғалған теңізшілердің есімдері, қайтыс болған күндері және эпитафиялары жазылған қабір тастарын шашыраңқы үйіліп жатқан күйде тапты. Британ үкіметі Қытай үкіметінен осы оқиғаға қатысты түсіндірме талап етті. Осы зерттеулердің нәтижелері Стивен Шванкерттің "Посейдон: Ұлыбританияның жоғалған су асты кемесін Қытайдың құпия құтқару операциясы" кітабында және "Посейдон жобасы" атты деректі фильмінде баяндалған.