Жарысқа қайта бастау: Қозғалыспен старт туралы ақпарат

Кіріспе

Дөңгелек старт – автожарысты бастау немесе қайта бастаудың екі тәсілінің бірі, екіншісі – тұрып тұра бастау. Дөңгелек стартта автомобильдер жолға тізіліп, қауіпсіздік машинасы оларды белгіленген қауіпсіз жылдамдықпен бірнеше айналым (парадтық немесе сақтық айналымдары) бойы жетектеп отырады.

Процедура

Жарыс жағдайы дайын болған кезде қауіпсіздік машинасы трассаны тастап кетеді, ал жарыс маршалы жасыл туды көрсетіп, қатысушыларға жылдамдық алуға рұқсат береді. Қауіпсіздік машинасы әдетте финиш сызығынан алшақ трассаны тастап кетеді, ал қауіпсіздік машинасының кетуі мен жасыл тудың көрсетілуі арасында бірнеше секунд өтуі мүмкін. Автомобильдер жарысқа дейін жасыл ту күтіп тұруы керек. Бұрын жүргізушілер туды іздеуге мәжбүр болса, қазір бұл ақпарат екі тарапты радиобайланыс арқылы немесе жарысқа дейін жүргізушілер мен механиктерге өткізілген брифингте белгіленген сызық немесе конуспен көрсетілген дұрыс үдеу аймағында хабарланады. Халықаралық деңгейдегі автоспортта, жүгірумен басталатын жарыстар көбінесе старт берушінің қызыл шамдарды жасылға ауыстыруымен басталады, бұл жетекші машинаның немесе қауіпсіздік машинасының артында белгіленген санды жасыл тумен жүгіру айналымдарынан кейін жүзеге асырылады. Бұл жағдайда, қызыл шамдар соңғы айналымның бір бөлігінде алдын ала жағылады және старт беруші алаңның құрамына қанағаттанғаннан кейін оларды жасылға ауыстырады. Халықаралық жүгіру старттары қызыл шамдарды жандырып, "Қосымша айналым" тақтасын көрсету және/немесе сары шамдарды жыпылықтатқызу арқылы тоқтатылуы мүмкін. Жарыстың басталуында жүргізушілердің әділетсіз артықшылыққа ие болуына жол бермеу үшін көбінесе бірнеше ережелер сақталады. Мысалы, ішкі жолдағы жүргізушілер старт сызығын өткенше сыртқы жолдағы көліктерді озуға құқықсыз. Жүргізушілер темп-кардың артында қалып, пит-стопқа кірмесе немесе айналып өтуге рұқсат берілмесе, алаңдағы орналасуын сақтауы керек. Сонымен қатар, жасыл ту жақындағанда және темп-кар трассаны тастап кеткенде, жүргізушілер жылдамдықты және дұрыс жолға бағытталған позицияны сақтауы керек. Алдыңғы жүргізуші арттағы көліктерді жинақтау үшін тым баяулауға болмайды, бұл көшбасшыға қайта стартта үстеме мүмкіндік береді. Жылдам стартты пайдаланатын автоспорт түрлеріне автомобиль жарыстары, спорттық автомобиль жарыстары және бірнеше әлемдік туристік автомобиль чемпионаттары жатады. Формула спорты көбінесе жарыстың бастапқы старттары үшін жылдам старттан аулақ болады, себебі спорттың физикасы мен технологиясы (мысалы, алдыңғы машинаға тым ұзақ уақыт бойы жақын болу қызуға және қозғалтқыш проблемаларына әкелуі мүмкін), сондай-ақ үдеу уақытының жылдамдығы және спорттағы апаттардың қаупі бар. Жарыстың бастапқы старттары машиналарды белгілі бір қатарларға орналастыруы мүмкін. Мысалы, NASCAR жарыстары екі қатардан, ал Индианаполис 500 жарысы үш қатардан басталады. Дегенмен, қайта старттар көбінесе бір қатардан болады, бірақ айналып өтуші көліктер ішкі жағында екінші қатар құруы мүмкін. Кейбір қысқа трассалық овалдар NASCAR-да 2009 жылдың маусымында және IndyCar-да 2011 жылы қабылданған ережеге сәйкес, қайта старттардың барлығы екі қатардан өткізіледі, келесі қайта стартта көшбасшының ішкі немесе сыртқы қатарды таңдау құқығы бар. Автоспорттағы барлық қайта старттар уақыт шектеулеріне байланысты жылдам старт ретінде өткізіледі, себебі тұрып қалу стартіне қарағанда жылдам стартқа көліктерді дайындау әлдеқайда жылдам (FIA Кодексіне сәйкес, қызыл ту көрсетілген жағдайда тұрып қалу старті арқылы жарысты қайта бастауға он минут уақыт кетеді). Формула 1-де ереже бар, егер трасса тым ылғалды болса, қауіпсіздік машинасының артында тұрған машиналармен жарысты жылдам стартпен бастауға болады. Мұндай жағдайда айналымдар дереу есептеледі. Кейбір Формула 1 жарыстары – 2022 жылы Монакода, 1997, 2000 және 2021 жылдары Бельгиядағы Спа, 2003 жылы Бразилиядағы Интерлагос, 2007 жылы Жапониядағы Фудзи, 2008 жылы Италиядағы Монца, 2009 жылы Қытайдағы Шанхай, 2010 жылы Оңтүстік Кореядағы Йонгхам, 2011 жылы Канададағы Монреаль, 2014 жылы Жапониядағы Сузука және 2016 жылы Монакода, содан кейін Ұлыбританиядағы Сильверстонда ауа райына байланысты жылдам стартпен басталды. Олар толыққанды жылдам старттар болған жоқ, себебі жарыс қауіпсіздік машинасының артында басталды, сондықтан жарыс дұрыс басталғанда, олар бір қатарда старт алды.

When race conditions are ready, the safety car will leave the track, and the race marshal will show the green flag, indicating that the field is allowed to accelerate. The safety car typically leaves the track some distance before the finish line, and a few seconds may elapse between the safety car's departure and the showing of the green flag. Cars must wait for the green flag to accelerate to race speeds. In the past, drivers would need to look for the flag, but in modern times this information is typically communicated to drivers via two way radio, or at the proper acceleration zone, marked by a line or cone, determined at the pre race drivers and mechanics briefing. In international level motorsport, races with rolling starts are typically started by the starter changing the starting lights from red to green after a specified number of green flag pace laps behind either a lead car or safety car. In this case the red lights are pre illuminated part of the way around the final pace lap and are changed to green once the starter is happy with the composition of the field. International rolling starts may be aborted by leaving the red lights illuminated and the displaying of an "Extra Formation Lap" board and/or flashing yellow lights. Rolling starts are often accompanied by several rules to prevent drivers from getting an unfair advantage during the start of the race. For example, drivers on the inside line cannot overtake cars on the outside until they have passed the start line. Drivers must stay behind the pace car and maintain their position within the field, unless entering the pits or given leave to go around. Furthermore, as the green flag nears and the pace car exits the track, drivers must maintain speed and position heading to the proper line. The lead driver cannot slow excessively to force trailing cars to bunch up, which would give the leader a jump on the restart. Motorsports utilising a rolling start include stock car racing, sports car racing, and several worldwide touring car championships. Formula sports tend to avoid the rolling start for the initial start of the race, mostly because of the physics and technology behind the sport (for example, being too close to the car in front for too long can cause overheating and engine problems), but also because of the quicker acceleration times, and bigger dangers behind accidents within the sport. The initial start of the race may organize the cars in specific lines. For instance, NASCAR races start double file, and the Indianapolis 500 starts triple file. Restarts, however, are often only single file, but lapped cars may form a second line on the inside. Some short track ovals have a rule, adopted by NASCAR in June 2009, and IndyCar in 2011, where the restarts are all double file, with the leader's choice of inside or outside on the ensuing restart. Virtually all restarts in motorsports are held as rolling starts for time constraints; it is much quicker to get the cars to go on a rolling restart than a standing start (under the FIA Code, once a red flag is displayed, it takes ten minutes to restart a race via standing start) Formula One has a rule stating that in case of an excessively wet track, a rolling start may be used to start the race with the cars behind the safety car. In such cases, laps start counting immediately. Some Formula One races — 2022 at Monaco, 1997, 2000 and 2021 at Spa, Belgium, 2003 at Interlagos, Brazil, 2007 at Fuji, Japan, 2008 at Monza, Italy, 2009 at Shanghai, China, 2010 at Yeongam, South Korea, 2011 at Montreal, Canada, 2014 at Suzuka, Japan, and 2016 at Monaco and then Silverstone, Great Britain — started with a rolling start because of weather concerns. They were not proper rolling starts because they started the race behind the safety car and so when racing properly started, they took the line in single file.