Кіріспе

Кейбір елдерде қолданылатын ескерту тақталары жүйесі Hazchem (/'//h//æ//z//k//ɛ//m/; қауіпті химиялық заттардан) – Австралияда, Гонконгта, Малайзияда, Жаңа Зеландияда, Үндістанда және Ұлыбританияда қауіпті заттарды тасымалдайтын көлік құралдарында және сақтау орындарында қолданылатын ескерту тақталары жүйесі. Тақтаның жоғарғы сол жағында төртінші жағдайда немесе өрт кезінде өрт сөндірушілерге қандай шаралар қолдану керектігін көрсететін "Тез әрекет ету коды" (Emergency Action Code, EAC) көрсетілген. Сол жақ орталық бөлігіндегі төрт таңбалы сан БҰҰ зат идентификациялық нөмірін көрсетеді, ол материалды сипаттайды. Төменгі сол жақтағы бөлімде ерекше кеңес қажет болған жағдайда хабарласуға болатын телефон нөмірі жазылған. Жоғары оң жақтағы ескерту белгісі материалдың жалпы қауіптілік класын көрсетеді. Тақтаның оң жақ төменгі бөлігінде компанияның логотипі немесе атауы орналасқан. Қауіпті емес заттарды тасымалдау үшін стандартты бос Hazchem тақтасы қолданылады. Бос тақта EAC немесе зат идентификациясын қамтымайды. Ұлыбританиядағы Ұлттық химиялық төтенше жағдайлар орталығы (NCEC) тегін онлайн Hazchem нұсқаулығын ұсынады.

Төтенше жағдай бойынша іс-қимылдар кодексі

Төтенше жағдай коды (ТЖК) – қауіпті жүктерді тасымалдайтын барлық көлік құралдарында көрсетілетін үш таңбалы код. Ол алғашқы көмек көрсетушілерге және төтенше жағдайларға жауап беретін мамандарға (яғни өрт сөндірушілер мен полиция қызметкерлеріне) осындай жүктерді тасымалдайтын көлік құралы оқиғаға (мысалы, жол-көлік оқиғасына) қатысқан жағдайда қандай шаралар қолдану керектігін жылдам бағалауға мүмкіндік береді. ТЖК бір санмен (1-ден 4-ке дейін) және қауіптің түріне байланысты бір немесе екі әріппен сипатталады. 2013 жылы NCEC-ге Қоғамдық және жергілікті басқару департаменті (CLG) Ұлыбританиядағы Hazchem Emergency Actions Codes (EAC) қолданылуын көрсететін EAC List 2013 басылымын редакциялауды тапсырды. Қауіпті жүктерге байланысты төтенше жағдайлардың алдын алу және жоспарлауды қамтамасыз ететін барлық төтенше жағдайлар қызметтері, жергілікті билік органдары және тиісті тұлғалар үшін ТЖК тізімі екі жылда бір рет қаралады. Қазіргі ТЖК тізімі 2013 жылғы басылым. NCEC 1970 жылдардың басында құрылғаннан бері Ұлыбританияның ТЖК жүйесінің негізгі бөлігі болып табылады, ол 1996 жылға дейін Ұлыбритания үкіметінің атынан тізімді жариялап, 2008 жылы оны басқаруды қайтадан бастады. Кітаптың баспа нұсқасын TSO-дан тікелей сатып алуға болады немесе NCEC веб-сайтынан PDF файл түрінде жүктеуге болады.