Кіріспе

Германияның Гессен жеріндегі Марбург қаласындағы готикалық шіркеу

Германияның Марбург қаласындағы Святая Елизавета шіркеуі (Elisabethkirche) Венгриялық Святая Елизаветаның құрметіне Тевтон орденімен салынған. Оның қабірі орта ғасырдың соңында шіркеуді маңызды қажырлы саяхат орнына айналдырды.

Сәулет

Шіркеу неміс тілді аймақтардағы ең ерте таза готикалық шіркеулердің бірі болып табылады және Кельн соборының архитектурасы үшін үлгі саналды. Ол құмтастан айқыш пішінде салынған. Негізгі зал мен оның екі жақтағы дәліздері 20 метрден аса биіктіктегі күмбезді төбеге ие. Үш бөліктен тұратын хорға Элизабет хоры, Жоғары хор және Ландграф хоры кіреді. Төбелік бөлік негізгі залдан таспен жасалған қоршаумен бөлінген. Бұрын шіркеудің алдыңғы бөлігі орден рыцарьларына арналған еді. Шіркеудің екі мұнарасының биіктігі шамамен 80 метрді құрайды. Солтүстік мұнарасы жұлдызбен, оңтүстік мұнарасы рыцарь мүсінімен безендірілген. Ол Страсбургтегі Әулие Пауыл шіркеуіне шабыт берді. Әулие Елизаветаның готикалық қасиетті орны шіркеудің ең маңызды қазынасы болып табылады, бірақ басқа да діни өнер туындылары да қойылған.

Тарих

Құрылыс 1235 жылы, яғни Әйгерімнің қасиетті деп жарияланған жылы басталды. Ғибадатхана 1283 жылы қасиеттендірілді. Дегенмен, мұнаралар 1340 жылға дейін аяқталмады. Шіркеу Тевтон орденінің меншігінде болды; орденге тиесілі бірнеше ғимараттар әлі де шіркеудің жанында сақталған, соның ішінде Deutschhausgut, қазір онда минералдар жинағы және Марбург университетінің география факультеті орналасқан. 16 ғасырға дейін Гессен ландграфтары осы шіркеуде жерленген. Реформация кезеңінде Гессен ландграфы Филипп I Әйгерімнің қалдықтарын алып тастады, Марбург қаласына қажылыққа барушылардың алдын алу мақсатында. Бүгінде Әйгерімнің реликвияларын Венадағы Әйгерім монастырында және Кошицеде табуға болады. Әйгерімнің қаптамасы Стокгольмдегі Швеция тарих мұражайында сақталуда. 16 ғасырда шіркеуге қатысты орденнің көптеген рыцарьлары мен дін қызметкерлері протестантизмге көшті, содан бері шіркеу протестанттық құлшылық үшін пайдаланылып келеді. 19 ғасырдың басында қысқа мерзімге қарай, шіркеудің бөлек бөліктерінде католиктердің және протестанттардың бірдей діни рәсімдері өткізілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Германияның бұрынғы президенті Пол фон Гинденбург және оның әйелі Елизавета шіркеуіне қайта жерленді, олардың қалдықтары ұлы Оскар фон Гинденбургтің бұйрығымен Кеңес әскерінен қорғау үшін тұз шахтасына жасырылған, кейін АҚШ армиясы тауып, осы 13 ғасырлық шіркеуде мәңгілікке тоқтатты.

Соңғы өзгерістер

Шіркеудің ұзақтан бері қажетті жөндеуін және оның жақын аймағын қайта жаңартуды бастау үшін 2004 жылы "Шифтунг Святая Елизавета" қоры құрылды. Ол Марбург қаласы мен Гессен-Кассель және Вальдек протестанттық шіркеуіне жөндеу шараларын қаржыландыруда көмектеседі. 2023 жылы шіркеудегі витражды терезелерді жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқаны хабарланды.