Кіріспе
Чех нацистік қызметтес Карел Чурда (10 қазан 1911, Стара Хлина, қазіргі Требонь қаласының бір бөлігі – 29 сәуір 1947, Прага) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі чех нацистік қызметтес.
Karel Čurda (10 October 1911 in Stará Hlína, today part of Třeboň – 29 April 1947 in Prague) was a Czech Nazi collaborator during World War II.
Соғыс уақытындағы іс-шаралар
Чехословакия әскерінің эмиграциядағы сарбазы Чурда 1942 жылы "Out Distance" саботаж тобының құрамында протекторатқа парашютпен жіберілді. Сол жылы ол Прагада Рейнхард Гейдрихтің өлтірілуіне жауапты чехословакиялық әскери агенттерді жасырып берді. Оның сыйлығы – 10 000 000 крон немесе 1 миллион рейхсмарка және "Карл Джерхот" деген жаңа жеке басы болды. Ол неміс әйеліне үйленді және соғыстың қалған бөлігін гестапомен ынтымақтасып өткізді.
Атқару
Соғыстан кейін Чурда іздестіріліп, тұтқындалды. Сотта одан жолдастарын қалай сатқанын сұрағанда, Чурда: "Менің ойымша, сіз де 1 миллион марка үшін солай істеген боларсыз" деп жауап берді. Чурда мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп танылып, 1947 жылғы 29 сәуірде Панкрац түрмесінде дарға асылды.
Альтернативті теория
Қазіргі чех тарихшысы Жири Плачи оның тұлғасы мен себептерін басқаша сипаттады. Зерттеулерге қарағанда, Чурда қастандықтан кейін дереу Оңтүстік Богемияда отбасымен бірге болған. Ол үлкен қысымға түсті, себебі нацистер оның бүкіл отбасын немесе ауылын, Лидице мен Лежаки секілді құрта алатынын білді. Оның осы әрекеттеріне осы фактор түрткі болды деп есептеледі.
Чурда кино мен көркем әдебиетте
Операция таңғы жарық (1975) фильмінде Чурда рөлін Мартин Шоу сомдады. "Антропоид" (2016) фильмінде оны Жири Шимек сомдады. "Темір жүректі адам" (2017) фильмінде оның рөлін Адам Нагаитис сомдады.