Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның барлау қызметінің офицері
Polish intelligence officer
Мариан Захарски (1951 жылы Польшаның Гдыня қаласында туған; жақын жердегі Сопот қаласында өскен) – Польшаның бұрынғы барлау қызметінің офицері, 1981 жылы тұтқындалып, АҚШ-қа қарсы тыңшылық жасағаны үшін сотталған. Төрт жыл түрмеде отырғаннан кейін, ол Берлиндегі әйгілі Глиеник көпірінде американдық агенттерге айырбасталды. Ол Польша барлау қызметінің ең танымал офицерлерінің бірі болды деуге болады. 1996 жылы Варшава прокуратурасы оны "Pewex" компаниясындағы өрескел басқару бұзушылығы үшін айыптады, ал Горзов-Велькопольский полициясы оны заңсыз автокөлік саудасы бойынша сұраққа тартып алуды қалайды.
Marian Zacharski (born 1951 in Gdynia, Poland; raised in nearby Sopot), is a former Polish intelligence officer, arrested in 1981 and convicted of espionage against the United States. After four years in prison, he was exchanged for American agents on Berlin's famous Glienicke Bridge. Arguably, he was one of the most famous officers of the Polish intelligence service. In 1996, prosecutors in Warsaw charged him with flagrant mismanagement at the Pewex company, and Gorzów Wielkopolski police want to question him about illegal car trading.
Шымкенттік шұғыл
Захарски Польшалық-американдық машина жасау корпорациясының (POLAMCO) президенті болды және шамамен 1977 жылдан 1981 жылға дейін АҚШ-та тұрды. Коммерциялық өкіл ретінде жұмыс істей отырып, ол бірқатарда Польшаның барлау қызметінің офицері де болды. 1981 жылдың маусым айында Калифорния штатының Эль-Сегундо қаласындағы Hughes Aircraft компаниясының радарлық жүйелер тобының жоба жетекшісі Уильям Холден Белл және Захарски тыңшылық қылмысы бойынша сотқа тартылды. Мариан Захарскиді ұстауға Біріккен Ұлттар Ұйымындағы польша дипломаты Ежи Корычинский көмектесті, ол АҚШ-тан саяси баспана сұрағанда бұл ақпаратты жариялады. Бизнеспен айналысқан сылтаумен, бірнеше ай бойы Захарски Беллмен қарым-қатынас орнатты. Сотқа ұсынған құжаттарда Захарски Беллге Hughes Aircraft компаниясының радар және қару-жарақ жүйелері туралы жоғары құпия құжаттарды суретке түсіргені үшін 110 000 доллар ақша және 60 000 долларлық алтын монеталар төлегені көрсетілген. Бұдан өзге, Захарски сол кездегі жаңа Patriot және Phoenix зымырандары, Hawk әуеден-әуеге зымыранының жаңартылған нұсқасы, F-15 истребителінің радарлық құралдары, F-16, B-1 және Stealth бомбалаушысының «жасырын радары», АҚШ Әскери-теңіз күштері сынап жатқан эксперименталды радар жүйесі, суасты кемелерінің гидролокаторы және M1 Abrams танкы туралы мәліметтерге қол жеткізді. Чикагодағы агенттіктің қарсы барлау бөлімінің басшысы Кеннет Кайзердің сөзіне қарағанда, Польша өнеркәсіптік тыңшылық саласында ерекше белсенділік танытты. Совет КГБ-сы көп назар аударса да, польшалық барлау қызметі одан да тиімді болды. Дегенмен, олар әскери барлауға қызығушылық танытпады, олардың мақсаты экономикалық және ғылыми құпияларды алу болды. Олардың мақсаты – әзірлеу шығындарын қысқарту және бізден арзан сату еді, және Захарски ісі көрсеткендей, олар дұрыс жерде достарын табуда шебер болды. Захарски Польшадағы «Олин» (Польша қауіпсіздік қызметінің «Олин» ісі және Олекси ісі) кодолық атымен белгілі бір КГБ агентінің, сондай-ақ ең ықпалды орыс тыңшылары Владимир Алганов пен Георгий Якимишиннің қызметін ашты. Бұл Польша үкіметінің премьер-министр Жозеф Олекси басшылығымен құлауына әкеп соқты. 1996 жылдың маусым айында Мариан Захарски Польшадан Швейцарияға көшіп кетті және қазір Кройцлинген қаласында тұрады. Қазіргі уақытта TVN польшалық телеарнасынан Wojciech Bockenheim «Шпион» («Spy») атты «Мариан Захарскині іздеу» деген алты телефильм түсірді, ол Захарскидің қызметінің кейбір аспектілерін ашуға арналған.
Zacharski was president of the Polish American Machinery Corporation (POLAMCO) and lived in the United States from about 1977 until 1981. Acting as the commercial representative, he was at the same time an officer of the Polish intelligence service. In June 1981 William Holden Bell, project manager of the Radar Systems Group at Hughes Aircraft in El Segundo, California, and Zacharski, were arraigned on espionage charges. For the apprehension of Marian Zacharski credit belongs to a Polish diplomat Jerzy Koryciński at the United Nations who blew the whistle, while asking for political asylum in the US. Under disguise of business activities, and over the period of several months, Zacharski developed a relationship with Bell. According to a court affidavit filed by the bureau, he had paid Bell about $110,000 in cash and $60,000 in gold coins, to photograph highly classified documents detailing Hughes Aircraft radar and weapons systems. Furthermore, Zacharski won access to material on the then new Patriot and Phoenix missiles, the enhanced version of the Hawk air to air missile, radar instrumentation for the F 15 fighter, F 16, "stealth radar" for the B 1 and Stealth bomber, an experimental radar system being tested by the U. S. Navy, submarine sonar, and the M1 Abrams tank. According to Kenneth Kaiser, an agency counterintelligence supervisor in Chicago, Poland was particularly active in industrial espionage. While the Soviet KGB got all the press, Polish intelligence was perhaps superior. They, however, could not care less about military intelligence; they wanted economic and scientific secrets. Their objective was to short circuit development costs and undersell us and, as the Zacharski case suggests, they were good at finding friends in the right places. Zacharski disclosed the activities of a Russian spy in Poland who under code name "Olin" (known as affair of Olin Polish Security Services and Oleksy Case Olingate) cooperated with one of the best connected KGB agents and the most powerful Russian spies Vladimir Alganov and another Russian diplomat, Georgiy Yakimishin. This consequently resulted in the fall of Polish government under Prime Minister Jozef Oleksy. In June 1996 Marian Zacharski left Poland for Switzerland and is currently living in Kreuzlingen. Currently Wojciech Bockenheim from the Polish TV station TVN produced six TV movies entitled Szpieg ("Spy") "in search of Marian Zacharski", which is dedicated to disclosing some of the activities of Zacharski.
Ашылу
Қазіргі ресми мәлімдемелер мен сұхбаттар бойынша ол "Қош сау бол" тізімі деп аталатын тізім арқылы ғана табылған. Кейде оны "Қош сау бол" ісі деп те атайды, шындығында бұл КГБ лейтенанты Владимир Ветровтың идеологиялық себептермен (немесе осы екі себептің де) сатқан немесе өткізген агенттердің тізімі болды. Осылайша, тізімдегі барлығын бірдей ұстап (көбінесе басқа дәлелдерсіз), КГБ ақпараттың көзі Ветров екенін анық білді, ал Франция немесе басқа Батыс елдері оған көмектесуге тырыспағандықтан, Ветров өлім жазасына кесіліп, атылды.
According to current official statements and interviews he was discovered only because of a so called Farewell list. Sometimes it is called Farewell Dossier, in fact this was a list of agents sold or transferred for ideological reasons (probably both) by KGB Lieutenant Vladimir Vetrov. By doing this and catching all from the list in one pack (in most cases without other evidence), the KGB had a clear trace that the source of the leak was Vetrov, and because French or other Western hemisphere countries did not even try to help him, Vetrov was sentenced to death and executed.
Польшадағы танымалдылығы
1994 жылы 15 тамызда Польша үкіметі Захарскийді Польшаның Мемлекеттік қорғау кеңсесінің азаматтық барлау басқармасының басшысы етіп тағайындағанын жариялады, бірақ АҚШ және Ян Новак Жезоранский наразылық білдірді де, Захарский бұл лауазымды ешқашан атқармады. Сол кезде өткізілген сауалнамада "Польшаға қай полковник жақсы қызмет етті?" деген сұраққа 52% "ешқайсысы да" деп жауап берді, 17% - Захарский, ал 7% - Куклиньский деп жауап берді. Бұған қоса, 22% Захарскийдің Польша барлау қызметін басқаруға лайықты екенін айтса, 22% оған келіспеді.
On 15 August 1994, the Polish government announced Zacharski's appointment as head of civilian intelligence in the Polish Office of State Protection, but the United States and Jan Nowak Jeziorański protested and Zacharski never assumed the position. In a poll from that time that asked "Which colonel better served Poland? ", Zacharski or Ryszard Kukliński, who spied for the United States, 52% responded "neither", 17% said Zacharski, and 7% responded Kukliński. In addition, 22% said Zacharski was fit to head Polish intelligence, and 22% disagreed.