Кіріспе

Ағылшын бенедиктин монахы (1901–1952)

Джордж Эглинтон Алстон Дикс (4 қазан 1901 – 12 мамыр 1952), Грегори Дикс деп танылған, британдық монах және Нэшдом аббаттығының дін қызметкері, англикандық бенедиктин қауымының мүшесі. Ол белгілі литургия ғылымының маманы болды, оның еңбектері 20-ғасырдың ортасында англикан литургиясының реформасына ерекше ықпал етті.

Өмір

Дикс 1901 жылғы 4 қазанда Лондонның оңтүстігіндегі Вулвич қаласында дүниеге келді. Ол методист Мэри Джейн Дикс пен Джордж Генри Дикстің ұлы, ол мектеп мұғалімі және Англо-католик діни қызметкері болды, сондай-ақ Челсидегі Сент-Марк және Сент-Джон колледжінің алғашқы директоры қызметін атқарды. Ол Вестминстер мектебінде білім алды және Оксфордтағы Мертон колледжінде стипендиямен оқуға қабылданды. Оның қарапайым ғылыми дәрежесі оның шынайы қабілетін толық көрсетпеді, сондықтан 1924 жылдан бастап ол Уэллс теологиялық колледжінде оқып жүріп, Оксфордтың Кебл колледжінде қазіргі заманғы тарих пәнінің лекторы болып тағайындалды. 1924 жылғы 5 қазанда ол диакондыққа бекітілді және 1925 жылғы 4 қазанда дін қызметкері болып тағайындалды. Ол келесі жылы Нэшдомға кірді және 1929 жылы денсаулығы нашарлағанға дейін жаңа пікір иесі ретінде Голд-Костқа жіберілді. Нэшдомға оралғаннан кейін ол интерн облат болды және 1940 жылы ғана толық ант берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Букингемширдегі Биконсфилд қаласында тұрып, Сент-Михаил англо-католик шіркеуіне қарауылдық жасады, ал оның ағасы Рональд онда әскери капеллан болып қызмет етті. Ол тағы бір монахпен бірге пасторлықта тұрып, монастырь рәсімдерін орындады және приходқа қамқорлық жасады. Нэшдомға оралғаннан кейін, оның орнын 1948 жылы Нэшдом аббаты болған Августин Моррис басты. Дикс 1945 жылы Конвокацияға сайланды және 1948 жылы аббатханасының приоры болды.

Ғылыми еңбектері

Дикс негізінен литургиялық зерттеулер саласында еңбек етті. Ол 1935 жылы «Апостолдық дәстүр» басылымын жариялады. 1945 жылы алғаш рет жарық көрген «Литургияның пішіні» атты еңбегінде литургияның сөздерінен гөрі оның «пішіні» маңыздырақ екенін айтты. Литургияның тарихи дамуын зерттеу оны литургияның төрт қимылдан тұратын құрылымын анықтауға жеткізді: ұсыныс, дұға, бөлу, қауымдасу. Дикстің еңбегі кейіннен Англикан қауымындағы литургиялық реформаларға ықпал етті. Алайда, кейінгі ғалымдар оны тарихи дәлдігі жеткіліксіз деп сынады. Дикстің «Кранмер өзінің евхаристиялық доктринасында шын ниетті және теологиялық негізделген Цвинглиан болды, ал оның дұға кітаптары оның нанымдарын нақты бейнелеу үшін жасалған» деген қорытындысы да қырқыс пікірталас тудырды. Әсіресе, Дикстің литургияның «пішіні» туралы айтқандары, онда ұсыныстың маңыздылығына ерекше назар аударылған, тарихи тұрғыдан нашар дәлелдерге сүйенгені айтылды. Екінші жағынан, Дикстің тезисін Англиялық приходтық қауым қозғалысының өкілдері, мысалы Габриэль Хеберт және Дональд Грей қолдады, олар ұсынысты әлемді евхаристиялық қимылға әкелу ретінде қарастырды. Бұл сондай-ақ дәстүрлі Шығыс православиесіндегі ұсынысқа қатысты көзқарас.

Дін саясаты

Дикс – англикандық папшыл, ол Киелі Тақпен қайта бірігуді көздеді және мұндай бірігуді мүмкін емес ететін кез келген дамуға қарсы болды. Сондықтан ол Оңтүстік Үндістандағы шіркеу одағына қарсы күресті, оны Англиядағы ұқсас жобалардың үлгісі деп қарады және оның пікірінше, бұл англикандық және еркін шіркеулердің сан беру рәсімдерін теңестірді. «Егер осы ұсыныстар іске асса, мен сипаттаған Англия шіркеуіне сенудің барлық негізі жойылар еді». Оның күресінің бір нәтижесі – 1946 жылы Кеннет Кирк редакциялаған және Дикс үлесімен жарық көрген «Апостолдық қызмет» атты эсселер жинағы болды. 1944 жылы Дикс рим-католик сыншыларына қарсы англикандық дәрежелерді қорғады. «Егер біз 'англикандық' болғандықтан ғана 'католик' болсақ, онда біз 'католик' емеспіз» деп сенді. Ол былай деді: «Үш ғасыр бойы Англия шіркеуі католик сенімінің негізгі қағидаларын үйретті және басқа ешкім істей алмаған немесе мемлекет рұқсат бермеген кезде, қарапайым ағылшын халқына қажетті католиктік қасиеттерді сыйлады. Оның өмір сүру құқы осы, менің ойымша, адам оны осы үшін жақсы көруі керек, тіпті қазір оны тастап кету керек деп ойласа да». Англикандық епископтарды Эдвардтық деп жиі сипаттауын түсіндіргенде, ол «теологияда қатаң түрде VI Эдвард; ақыл-ой жабдығы бойынша қатаң түрде VII Эдвард және некеге қатысты көзқарастарында қатаң түрде VIII Эдвард» деді.

Өлім

Дикс 1952 жылғы 12 мамырда Гроувфилд үйінде (Нэшдомның жанында) ішек қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оксфорд епископы Кеннет Кирк оны «менің ең жақын және ең көне досым, сондай-ақ Англия шіркеуіндегі ең дарынды адам» деп сипаттады. Ол Нэшдом аббаттығында жерленген. Грегори Дикс Англия шіркеуінде 12 мамырда еске алынады.