Татта ауданы, Пәкістан: Синдж провинциясының оңтүстігінде орналасқан. Мақли қабірстаны, тарихи қала, Мұғал әулетінің билеу орталығы. Жаңа Суджавал ауданы бөлінді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Синд провинциясы, Пәкістан ауданы
District in Sindh, Pakistan
Тхатта ауданы (,) Пәкістанның Синд провинциясының оңтүстік аймағында, жергілікті атауы Лаар деп белгілі, орналасқан. Оның орталығы Тхатта қаласы. Бұл ауданда Маклидің ірі қабірстан орналасқан. 2013 жылы бірнеше талукалар бөлініп, жаңа Сужавал ауданы құрылды.
Thatta District (, ) is located in the southern area, locally called Laar, of the province of Sindh, Pakistan. Its capital is Thatta. It is home to a large necropolis of Makli. In 2013, several talukas were separated to form the new Sujawal District.
Тарих
Үш реттік Синдхи әулеттерінің астанасы, кейіннен Моғолдар билік еткен. Татта үш династияның астанасы болды, оның іздері он екі шаршы километр аумақты алып жатқан Макли некрополісінде айқын көрінеді. Бұл әулеттер: Самма (1335-1520), Аргун (1520-1555) және Тархан (1555-1665). 14-18 ғасырларда Татта үнемі әшекейленіп тұрды. Қаланың қалдықтары мен некрополі Синдтегі өркениеттің ерекше көрінісін ұсынады. Татта, Карачидің шығысында орналасқан. Татта сонымен қатар Синдтің астанасы және ислам өнерінің орталығы болды. 14 ғасырдан бастап Таттадан төрт мұсылман әулеті Синдті биледі, бірақ 1739 жылы астана басқа жерге көшірілді және Татта құлдырап кетті. Бұл жерде Ұлы Ескендір өзінің әскерлерін ұзақ жорықтан кейін демалдырған жері деп саналады. Қаланың басты бөлігі - Моғол императоры Шахжахан салған және мұқият қалпына келтірілген Ұлы мешіт. Мешіттің 33 аркалы күмбезі керемет акустикаға ие, ал көк түстің түрлі реңктеріндегі плиткалар да өте жақсы. Жаңа қаланың шетінде орналасқан, бұл үйді тар жолдар мен гипс пен ағаштан жасалған көп қабатты үйлер қоршап тұрады, олардың үстінде үйлердің ішкі бөлмелеріне салқын желді жіберуге арналған жел ұстағыштар орналасқан. Олар Хайдарабадта да жиі кездеседі. Татта базары қолмен басылған маталар, шыны шығыршықтар және Синд кестесімен танымал. Татта 18 ғасырдан кейін ғана қазіргі заманға жете бастады. Инд өзенінің өзгермелі табиғаты ежелгі Таттаның нақты орнын анықтауды қиындатады, бірақ оның атауы оның Инд өзенімен тығыз байланысты екенін көрсетеді. Татта, Тхатти, Тхатт немесе Тхаттодан алынған, Синдхи сөзі өзен жағалауындағы шағын елді мекенді білдіреді. Бұл жергілікті тұрғындар Нагар Тхатто деп атаған маңызды ортағасырлық қала болды. Тарихи деректерде Татта қаласы сауда-саттықпен айналысатын, көптеген қасиеттілер мен ғалымдардың бас сауғалаған мекені ретінде суреттелген. Джам Низаму д Дин немесе Джам Нинда 866 жылдан 1461 жылға дейін Самма әулетінің басшысы ретінде Синдтің алтын дәуірінде билік жүргізді. Таттаның маңызды сауда және мәдени орталық ретінде өсуі оның бағыт-бағдары мен саясатына тікелей байланысты болды. Самма өркениеті Синдхи ислам деп жіктелетін архитектуралық стильдің дамуына елеулі үлес қосты. Татта өзінің некрополімен танымал, ол Макли төбесінде орналасқан, ол Джам Низаму д-Диннің билігі кезінде қасиетті сипатын қабылдады. Бұл жер халықтың өмірімен тығыз байланысты болды. Жыл сайын мыңдаған адам осы жерге зыярат етіп, мұнда жерленген қасиеттілерді еске алады. Қабірлер Татта сауда, дін және ғылыми істің гүлденген орталығы болған төрт ғасырдың кезеңін және Синдтің астанасын растайды. 1768 жылы Таттаның билігін Хайдарабад басып алды. Көптеген кесенелер мен қабірлер қирап қалғанмен, олардың көбі әлі күнге дейін керемет сәулет үлгілері болып табылады. Джам Низаму д-диннің өліміне кейін туыстары Джам Фероз бен Джам Салах д-диннің арасындағы ұрпақ алмасу соғысы болды. Моғолдар бұл мүмкіндікті пайдаланып, Татта Аргун әулетіне қарады. Аргун, кейіннен Тарханның нәзік дәмі, олар Тимуридтердің Хурасан және Орталық Азия қалаларынан келген, Таттаның мәдени және сәулеттік пейзажын арттырды. Алайда, Мырза Иса Тарханның ұлы Мырза Бакидің билігі қуғын-сүргінге ұшырады. Ол Синдтің ең қатыгез билеушілерінің бірі ретінде танылды. Татта аргундардың қатал өлтірілуіне, сондай-ақ абыройы жоғары, діни және ғылыми беделге ие болған адамдарды қудалауға куә болды. Мырза Жани Бег Мырза Бакидің жойған жерін қалпына келтіру үшін жұмыс істегені белгілі. Алайда, император Акбар Набаб хан Ханнанды Таттаға бағындыруға жібергенде, Мирза Джани Бег халықты осындай жағдайлар үшін салынған бекіністі қала Калан-Котқа көшіріп, Таттаның қиратылуын бұйрық берді. Мырза Джани Бег моғолдармен келіссөздер жүргізді және оны Император Акбардың сарайына алып барды, онда ол Таттаның губернаторы болып бекітілді. 1591 жылы Синд Моғол империясына қосылды. Моғол билігі 1736 жылға дейін созылып, сол кезде Татта Калхоралардың қолына өтті. Инд өзені кетіп бара жатқанда, Таттаның маңызы біртіндеп төмендей бастады. 1768 жылы Хайдарабадты Калхора навабтары Синдтің астанасы етті. 1843 жылы Синдті ағылшындар басып алды, олардың басты мақсаты Синд бойына байланыс желісін құру болды. 1854 жылы британдықтар Татта муниципалитеті құрды және бірнеше жергілікті және жеке мектептер, сондай-ақ пошта кеңсесі, диспансер және бағынысты түрме салынды. Британдықтар өздерінің тұрғын аудандарын қаланың басты бөлігінен, биік жерде, Макли некрополісінің батысында орналастырды. Татта жақсартылған байланыс инфрақұрылымының арқасында қайтадан гүлденді, бірақ қала ешқашан бұрынғы астаналық маңызын толыққанды қалпына келтірген жоқ. 19 ғасырдың соңында британдықтардың қызметтері мен тауарындағы қажеттіліктерден толыққанды пайда тапқан саудагерлердің жаңа класы пайда болды. Бұл саудагерлер байып, британ империясының барлық жерінде салынған әсем сарайлардан шабыттанған көптеген ғимараттарды тапсырыс берді. Тәуелсіздіктен кейін Татта қарқынды өсіп келеді және негізгі қызметтердің жетіспеушілігінен зардап шегеді. Қала ресурстарындағы ауыр талаптар, сонымен қатар жергілікті әкімшіліктің жалпы бейжайдығы қаланың тарихи орталығына немқұрайлылыққа әкелді. Макли ескерткіштері мен басқа да тарихи мешіттер, туристік құндылығына қарамастан, ешқандай сақтау шаралары қолданылмай, назарсыз қалды.
The capital of three successive native Sindhi dynasties and later ruled by the Mughal. Thatta was the capital of three successive dynasties, the traces of which are evident in the Makli necropolis, which spreads over a twelve square kilometer area. These dynasties are: Samma (1335 1520), Arghun (1520 1555) and Tarkhan (1555 1665). Thatta was constantly embellished from the 14th to the 18th century. The remains of the city and its necropolis provide a unique view of civilization in Sindh. Thatta, about east of Karachi. Thatta also served as capital of Sindh and as a center for Islamic arts. Since the 14th century four Muslim dynasties ruled Sindh from Thatta, but in 1739 the capital was moved elsewhere and Thatta declined. It was believed that this was the place where Alexander the Great rested his legions after their long march. The town is dominated by the Great Mosque built by the Moghul Emperor Shahjahan which has been carefully restored to its original condition. The mosque's 33 arched domes give it superb acoustics and the tile work, a whole range of shades of blue, is equally fine. Situated on the outskirts of the new town, it is surrounded by narrow lanes and multi story houses made of plaster and wood which are top by badgers, the wind catchers designed to funnel cool breezes down into the interiors of buildings. They are also quite common in Hyderabad. The bazaars of Thatta are known for hand printed fabrics, glass bangles and Sindhi embroidery work in laid with tinny mirrors, one of the more world known handicrafts of Pakistan. Thatta appears to have scarcely moved out of the 18th century and is only slowly catching up with the modern world. The shifting nature of the Indus makes it difficult to discern the exact location of ancient Thatta, but the name indicates its strong relation to the Indus. Thatta, derived from Thatti, Thatt or Thatto, a Sindhi word for a small settlement on riverbanks, was an important medieval city locally known as Nagar Thato. All historic accounts paint Thatta as a populous and flourishing trading post and a refuge of saints and scholars. Jam Nizamu d Din or Jam Ninda, as he was affectionately known, ruled in Sindh's golden age as the leader of Samma dynasty from 866 to 1461. The rise of Thatta as an important commercial and cultural center was directly related to his patronage and policies. The Samma civilization contributed significantly to the evolution of the prevailing architectural style that can be classified as Sindhi Islamic. Thatta is famous for its necropolis, which covers on the Makli Hill, which assumed its quasi sacred character during Jam Nizamu d Din's rule. The site became closely interlinked with the lives of the people. Every year thousands perform pilgrimage to this site to commemorate the saints buried here. The graves testify to a period of four centuries when Thatta was a thriving center of trade, religion and scholarly pursuits and the capital of Sind. In 1768, Thatta's per eminence was usurped by Hyderabad. Though many of the mausoleums and graves are dilapidated, many are still exquisite architectural examples with fine stone carving and glazed tile decoration. Jam Nizamu d Din's death was followed by a war of succession carried out between the cousins, Jam Feroz and Jam Salahu d Din. The Moghul army took the opportunity and Thatta came under the Arghun dynasty. The refined tastes of the Arghun and later the Tarkhan, who came from the Timurid cities of Khurasan and Central Asia enhanced Thatta's cultural and architectural landscape. The reign of Mirza Isa Tarkhan's son Mirza Baki however, was one of persecution. He became reputed as one of the cruelest rulers of Sind. Thatta witnessed the cold blooded murder of the Arghuns and the persecution of people claiming nobility, or religious or scholarly eminence. Mirza Jani Beg is known to have worked to restore what Mirza Baki had destroyed. However, when Emperor Akbar sent Nawab Khan Khanan to subjugate Thatta, Mirza Jani Beg is said to have removed the people to Kalan Kot, a fortified town built for such occasions, and ordered Thatta to be razed. Mirza Jani Beg negotiated with Mughals, and was taken to Emperor Akbar court where he was confirmed as the governor of Thatta, and in 1591, Sindh was annexed by the Mughal Empire. Mughal rule lasted till 1736 when Thatta passed into the hands of the Kalhoras. Thatta's importance began to gradually decline as the Indus River began to shift away and in 1768, Hyderabad was made the capital of Sindh by the Kalhora Nawabs. The British annexed Sindh in 1843 and their immediate concern was to establish a communication network throughout Sindh. The municipality of Thatta was established by the British in 1854 and several vernacular and private schools, as well as a post office, a dispensary and a subordinate jail were built. The British established their residential areas away from the main city, on higher grounds, west of Makli necropolis. Thatta regained prosperity because of an improved communication infrastructure, though the city was never completely revived its prior importance as capital. The late nineteenth century saw a new class of merchants who took full advantage of the British need for services and goods. These merchants became rich and commissioned many buildings inspired by the elegant mansions constructed by the British throughout the British Empire. Post independence Thatta is rapidly growing and suffers from a severe lack of basic services. Heavy demands on the resources of the city, coupled with the general apathy on the part of the local administration, has resulted in the neglect of the city's historic center. The Makli monuments and other historic mosques, although of touristic value, are disregarded with nothing being done to preserve them.