Кіріспе

Ағылшын сәулетшісі сэр Джон Лесли Мартин (17 тамыз 1908, Манчестер – 28 шілде 2000) – ағылшын сәулетшісі және Халықаралық стильдің көрнекті жақтасы. Мартиннің ең әйгілі құрылысы – Корольдік фестиваль залы. Оның жұмысына Альвар Аалто ерекше ықпал еткен.

Өмір

Манчестер университетінде оқығаннан кейін Лесли Мартин Халл университетінде оқытушылық етті. 1937 жылы ол Бен Николсон мен Наум Габомен бірлесіп авангардтық абстракт өнер мен архитектураны талдаған "Circle" журналын шығарды. 1939 жылы Мартин әйелі Сейди Спейтпен бірге "Жазық кітапты" жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мартинге бомбадан зақымдалған аймақтық теміржол станцияларын қайта жаңартуды бақылау тапсырылды. Осы қызметінде Мартин құрылыс жылдамдығын арттыру үшін жиналмалы конструкциялар жасады. Соғыстан кейін ол Лондон округтік кеңесінің (LCC) бас архитекторының орынбасары болды, ал 1948 жылы Хью Кассон оны Ұлыбритания фестивалінің ең маңызды жобасы – Корольдік фестиваль залының жобалау тобын басқаруға таңдады. Оның еңбектерінің танылуы ретінде 1953 жылы Мартин LCC бас сәулетшісі болып тағайындалды; ол өз лауазымын пайдаланып, жас сәулетшілер Колин Сент-Джон Уилсон, Джеймс Стирлинг және Алисон мен Питер Смитсонды қолдады. 1956 жылдан бастап ол Кембридж университетінің архитектура мектебіне жетекшілік етті, онда Колин Сент-Джон Уилсон оның ассистенті болды. 1965–1966 жылдары Оксфорд университетінде Слейд көркем өнерінің профессоры болды.

Жоспарлау жұмыстары

Мартин бастапқыда Патрик Ходжкинсонмен бірге Брансуик орталығының жобасында қатысты, ол Блумсбериде жоспарланған көп мақсатты пайдаланудың алғашқы тәжірибесі болды және толыққанды аяқталмады. 1950 жылдары Мартин жобалаған Оңтүстік Лондондағы Брикстон ауданындағы Лафбороу егістігі де салынды. 1960 жылдары британ үкіметі Мартинге Лондонның Сент-Джеймс паркі мен Темза жағалауы арасындағы аумақты толық бұзып, қайта дамыту жоспарларын жасауды тапсырды. Бұл жоспарға Виктория және Эдвард дәуіріндегі көптеген үкімет кеңселерін (Сыртқы істер министрлігі, Ұлттар достастығы министрлігі, ескі Ішкі істер министрлігі және т.б.) бұзу кіретін еді. Уайтхоллдың ғимараттары бұзылуға жақын болды, Банкет залы көліктер торабына айналып, ал бастапқы Скотланд-Ярд ғимараты кеңселердің ауласының ортасында қалған болар еді. Аталған жоспарлар халық пен табиғатты қорғау ұйымдарының, әсіресе Виктория қоғамының қатты қарсылығына ұшырады, оның іске асырылуы кейінге шегерілді. Эдвард Хиттің үкіметі 1971 жылы Мартиннің жоспарын ресми түрде тоқтатып қойды. Кейіннен бұл ғимараттар қалпына келтіріліп, көпшілыққа ашылды. Мартиннің туындыларын қарастырғанда, ол өте тыныш, бірақ үлкен жетістіктерге жеткен адам ретінде көрінеді. Өзінің жас және дарынды сәулетшілерді қолдау үшін құрған байланыстары мен комитеттердегі қарапайым жұмысы арқылы ол соғыстан кейінгі британ сәулетінің бағытына зор ықпал етті. "Ол тиімді, ынтымақтас, мінсіз байланысқа ие, тыныш және сенімді болды, кең сәулеттік тәжірибесімен және жоспарлау қажеттіліктерін ғылыми тұрғыдан зерттеулерімен кеңесін негіздеді".

Сәулет комиссиясы

Мартин Уилсонмен бірге бірнеше академиялық ғимараттарды салып аяқтады, оның ішінде Гонвилл және Каиус колледжінің Харви Корт жатақханаларын, кірпіш брутализмінің ең маңызды үлгілерінің бірі, сондай-ақ Питерхаус колледжі үшін Уильям Стоун ғимаратын; Оксфорд университеті үшін Тинберген ғимаратын және Сент-Кросс факультетінің кітапханаларын. Мартин Лестер университетінің бас жоспарлаушысы болды. Оның кейінгі жобаларының бірі – Кетлдің ауласы өнер галереясын кеңейту, онда Дам Барбара Хепворт, Бен Николсон және тағы басқалардың туындылары қойылды. Мартин мен оның әйелі Сейди Спейт Камбрияның Брэмптон қаласындағы модернистік Браккенфелл үйінің (II санаттағы ескерткіш) жобасын жасады. Бұл үй 1936 жылы жобаланып, 1938 жылы аяқталды, ол Эдинбург тоқымашыларының дизайнері және суретшісі Аластер Мортон үшін салынған. Ішкі кеңістіктің түс схемасын Уинфрид Робертсқа үйленген кезде жергілікті жерде тұрған Бен Николсон жасаған деседі. Браккенфелл әлі де жекеменшік үй болып табылады.