Кіріспе
Монреаль мен Гаспе, Квебек арасында Via Rail компаниясы жүргізген жолаушылар пойзы. Монреаль-Гаспе пойзы (бұрынғы Chaleur) – Монреаль мен Гаспе, Квебек арасында Via Rail компаниясы аптасына үш рет жүргізетін жолаушылар пойзы. Гаспеге жолаушылар теміржол қызметі 2026 жылы қайта жандандырылады.
The Montreal–Gaspé train (formerly the Chaleur) was a thrice weekly passenger train operated by Via Rail between Montreal and Gaspé, Quebec. Passenger rail service to Gaspé is to be restored in 2026.
Тарих
1907 жылы Квебек-Атлантикалық-Шығыс темір жолы Матапедиядан басталып, Нью-Карлайл және Порт-Даниель арқылы салынды, содан кейін Гаспеге дейін біртіндеп ұзартылды. Оған дейін, тұрғындар Матапедиядан Монреальге дейінгі Колониялық темір жолына жету үшін атпен немесе шанамен 290 шақырым (180 миль) жол сапары жасауға мәжбүр болды, бұл сапар төрт күнге созылар еді.
Кесте
Пойыз Монреаль қаласынан кешке жолға шығып, келесі күні шамамен түске қарай Гаспеге жетті. Пойыз Гаспеден түстен кейін шығып, Монреальға таңертең келді.
Операция
Кейінгі жылдары бұл пойыз әдетте Монреаль мен Матапедия арасында "Мұхитпен" (Ocean) біріктірілді. 1995 жылдан кейін Монреаль-Гаспе пойызының құрамына тек Budd компаниясы жасаған вагондар кірді, олардың көпшілігі бастапқыда Canadian Pacific Railway компаниясының "Canadian" пойзында қолданылған. Бұл жағдай 2004 жылға дейін "Мұхит" пойызы үшін де осылай болды, бірақ "Мұхитқа" Renaissance вагондарының енгізілуі салдарынан екі пойыз жаз айларында (пойыздар ұзарған кезде) жеке-жеке, ал қыс айларында біріктіріліп жүрді; мұндай саясаттың себебі біріктірілген пойыздың тоқтату қабілетімен байланысты болды. Егер Монреаль-Гаспе пойызы жеке жүрсе, ол "Мұхиттан" бірнеше минутқа бұрын кететін. Біріктірілген кезде екі пойыз Матапедияға дейін бірге жүрді, содан кейін "Мұхит" Галифаксқа, Новая Шотландияға, ал Монреаль-Гаспе пойызы Гаспеге бағытталды.
Қызметтің тоқтатылуы
Матапедиядан шығысқа қарай Квебек аймағындағы қызмет көрсетуді 2011 жылдың желтоқсанында Via Rail тоқтатты, себебі Матапедия мен Гаспе арасындағы теміржол және көпірлердің жағдайы нашар болды. 2012 жылдың қысқы-көктемгі кезеңінде теміржолда және Каскапедия өзенінен өтетін бір көпірде жөндеу жұмыстары жүргізілді. VIA Rail қызметі 2012 жылдың мамырында Матапедия мен Нью-Карлайл арасында қайта жаңартылды. 2013 жылдың тамызында VIA Rail қызметі Матапедия мен Нью-Карлайл арасында қайтадан тоқтатылды, себебі теміржол мен көпірлердің жағдайы нашар болды. Матапедия мен Гаспе арасындағы ауыстыру автобустары 2013 жылдың 17 қыркүйегіне дейін істеді, содан кейін автобус қызметі тоқтатылды. 2013 жылдың 22 тамызында Via Rail Société de chemin de fer de la Gaspésie (SCFG) теміржол инфрақұрылымындағы мәселелер (оның ішінде теміржолдың тозуы және кезесу сигналдарының жұмыс істемеуі) салдарынан Матапедия мен Гаспе арасындағы қызмет тоқтатылатынын хабарлады. Шамамен бір айдан кейін қызмет қайта жаңартылды, жолаушыларды тасымалдау үшін автобустар қолданылды, теміржол жаңартулары аяқталғанша. 2013 жылдың 17 қыркүйегінен бастап, зардап шеккен аймақтағы теміржол және автобус қызметі тоқтатылды, және қайта іске қосылу мерзімі жарияланбады.
Қызметті қалпына келтіру
2020 жылы жөндеу жұмыстары басталды және Матапедиядан Порт-Даниелге дейінгі теміржол учаскесі 2023 жылдың соңында пайдалануға беріледі деп күтілуде. Via Rail компаниясы, алайда, бүкіл желі жөнделгенше қызметті қайта бастауға асықпайтынын мәлімдеді. 2023 жылдың 27 маусымында Квебек үкіметі Гаспе теміржолын толыққанды жаңартуға бағытталған, көп жылдық 872 миллион долларлық жоба аяқталғаннан кейін 2026 жылы қызмет қайта жанданатынын хабарлады. Гаспе теміржолын жаңарту жобасы үш бөлімге бөлінді: Матапедиядан Капланға дейін (бұл бөлім аяқталды), Капланнан Порт-Даниель-Гасконға дейін (қазір құрылыс жүріп жатыр және 2024 жылы аяқталады) және Порт-Даниель-Гасконнан Гаспеге дейін (жол бойындағы нығайту жұмыстары 2023 жылы басталады).
Бағыт
Бұл пойыздың жүріп өткен теміржол участалары бірнеше рет қожайынын ауыстырды. 1998 жылға дейін Монреальден Гаспеге дейінгі теміржол CN (Канаданың Ұлттық темір жолы) компаниясының меншігінде болды. Сол жылы CN Rivière du Loup пен Matapédia арасындағы учаскелерді, сондай-ақ Matapédia мен Гаспе арасындағы учаскелерді Quebec Railway Corporation компаниясына сатты, ол екі еншілес компания құрды: Chemin de fer de la Matapédia et du Golfe (Matapédia & Gulf Railway) және Chemin de fer Baie des Chaleurs (Chaleur Bay Railway). 2001 жылы CFBC Чандлерден шығысқа қарай Матапедиядан Гаспеге дейінгі учаскені жергілікті муниципалитеттерге тиесілі Chemin de fer de la Gaspésie (Gaspé Railway) компаниясына сатты, ал техникалық қызмет көрсетуі CFBC-ге жүктелді. 2007 жылы CFG, CFBC осы учаскені жоюға дайындағаннан кейін, Матапедиядан Чандлерге дейінгі учаскенің қалған бөлігін сатып алды. 2008 жылы CN, QRC қаржылық қиындыққа тап болғаннан кейін, Rivière du Loup-тан Matapédiaға дейінгі CFMG учаскесін сатып алып, осы учаскеге меншік құқығын қайтаруға мүмкіндік берді.